I CA 159/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa (...) Spółki Akcyjnej przeciwko T. K. o zapłatę kwoty 12.199,31 zł wraz z odsetkami, opartego na wekslu in blanco zabezpieczającym umowę pożyczki. Pozwany T. K. wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut spłaty zobowiązania oraz abuzywności niektórych postanowień umowy pożyczki. Sąd Rejonowy w Ostródzie oddalił powództwo, uznając, że pozwany spłacił już całość należności, a część naliczonych przez powoda opłat (przygotowawczej i umownej) stanowi niedozwolone klauzule umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. Sąd pierwszej instancji ustalił, że należne wynagrodzenie umowne powinno wynosić 800 zł, a opłata przygotowawcza 200 zł, co łącznie z pożyczoną kwotą 6.000 zł daje 7.000 zł, a pozwany wpłacił ponad tę kwotę. Powód wniósł apelację, kwestionując oddalenie powództwa w części dotyczącej opłaty przygotowawczej i wynagrodzenia umownego oraz zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Okręgowy w Elblągu oddalił apelację jako bezzasadną, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że powód jako przedsiębiorca posługujący się wzorcami umownymi podlega ocenie pod kątem stosowania niedozwolonych klauzul umownych. Uznano, że opłata przygotowawcza w wysokości 1.092 zł i wynagrodzenie umowne w wysokości 1.248 zł były rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami, a powód nie wykazał ich faktycznego uzasadnienia. Sąd Okręgowy zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu za drugą instancję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie stosowania art. 385¹ k.c. do opłat przygotowawczych i wynagrodzeń umownych w umowach pożyczek konsumenckich udzielanych przez instytucje parabankowe na wzorcach umownych.
Dotyczy umów konsumenckich zawieranych na wzorcach umownych, gdzie opłaty są rażąco wygórowane i nieuzasadnione.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opłata przygotowawcza i wynagrodzenie umowne w umowie pożyczki konsumenckiej, naliczone według wzorca umownego, mogą zostać uznane za niedozwolone postanowienia umowne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, a nie dotyczą głównych świadczeń stron sformułowanych jednoznacznie.
Uzasadnienie
Sądy uznały, że opłata przygotowawcza w wysokości 1.092 zł i wynagrodzenie umowne w wysokości 1.248 zł były rażąco wygórowane, nie miały faktycznego uzasadnienia w poniesionych przez pożyczkodawcę kosztach i stanowiły dodatkowe wynagrodzenie za pożyczkę, co narusza równowagę kontraktową i dobre obyczaje w stosunkach z konsumentem.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa cywilnego, w tym art. 385¹ k.c. i art. 233 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ocena dowodów była wszechstronna i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a zastosowanie przepisów było prawidłowe.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. za gołosłowne, stwierdzając, że Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnej oceny dowodów i prawidłowo zastosował przepisy prawa, w tym dotyczące klauzul abuzywnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w B. | spółka | powód |
| T. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym ceny lub wynagrodzenia, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Reguluje umowę pożyczki.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedozwolony charakter opłaty przygotowawczej i wynagrodzenia umownego w umowie pożyczki konsumenckiej ze względu na rażące naruszenie interesów konsumenta i sprzeczność z dobrymi obyczajami. • Fakt spłaty przez pozwanego całości należności wynikającej z umowy pożyczki, po uwzględnieniu prawidłowo naliczonych opłat.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda o zapłatę kwoty 1.340 zł z odsetkami, stanowiącej część opłaty przygotowawczej i wynagrodzenia umownego. • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów proceduralnych (art. 233 § 1 k.p.c.) i prawa materialnego (art. 385¹ k.c.).
Godne uwagi sformułowania
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. • Opłata przygotowawcza została w umowie ustalona na kwotę prawie równą przysługującemu powodowi wynagrodzeniu umownemu za udzielenie pożyczki. To wskazuje wyraźnie, że opłata określona w umowie, w wysokości wskazanej w umowie nie ma powiązania ekonomicznego z poniesionymi rzeczywiście przez powódkę wydatkami. • Apelacja powoda stanowi jedynie gołosłowną polemikę z ustaleniami i wnioskami Sądu Rejonowego.
Skład orzekający
Teresa Osowicka
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Nowaczyński
sędzia
Mariusz Gregorowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stosowania art. 385¹ k.c. do opłat przygotowawczych i wynagrodzeń umownych w umowach pożyczek konsumenckich udzielanych przez instytucje parabankowe na wzorcach umownych."
Ograniczenia: Dotyczy umów konsumenckich zawieranych na wzorcach umownych, gdzie opłaty są rażąco wygórowane i nieuzasadnione.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami instytucji pożyczkowych, stosując przepisy o klauzulach abuzywnych. Jest to istotne dla szerokiego grona odbiorców.
“Czy wysokie opłaty w umowie pożyczki mogą być niezgodne z prawem? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 12 199,31 PLN
zwrot kosztów procesu za drugą instancję: 135 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.