I Ca 14/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi pauliańskiej wniesionej przez wierzycielkę B. S. przeciwko K. R. (1) o uznanie za bezskuteczną umowy sprzedaży udziałów spółki (...) SA zawartej z K. R. (1). Powódka dochodziła zapłaty 50.835,62 zł na podstawie nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Suwałkach. Sąd Rejonowy uznał umowę za bezskuteczną, stwierdzając, że spółka (...) SA stała się niewypłacalna w wyższym stopniu wskutek sprzedaży udziałów za zaniżoną cenę 2.400 zł, co miało miejsce po oddaleniu wniosku o upadłość spółki z powodu braku majątku. Pozwany K. R. (1) w apelacji zarzucał m.in. naruszenie art. 527 kc, błędną ocenę niewypłacalności dłużnika oraz naruszenie przepisów procesowych dotyczących rozszerzenia powództwa i oceny dowodów. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podkreślając, że niewypłacalność dłużnika została wykazana dokumentami z postępowania upadłościowego i egzekucyjnego, a pozwany nie udowodnił istnienia innego majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela. Sąd uznał również, że doprecyzowanie żądania na rozprawie nie stanowiło niedopuszczalnej zmiany powództwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek skargi pauliańskiej, w szczególności pojęcia niewypłacalności dłużnika i oceny zaniżenia ceny sprzedaży udziałów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej ze sprzedażą udziałów spółki w upadłości.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa sprzedaży udziałów spółki przez dłużnika, zawarta po tym, jak spółka została uznana za niewypłacalną i jej wniosek o upadłość został oddalony z powodu braku majątku, może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela na podstawie skargi pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa może zostać uznana za bezskuteczną, jeśli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub mogła się dowiedzieć, a wskutek czynności dłużnik stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sprzedaż udziałów za zaniżoną cenę, gdy spółka była już niewypłacalna i nie posiadała innego majątku, stanowiła działanie z pokrzywdzeniem wierzyciela. Pozwany, będąc prezesem spółki, miał wiedzę o jej sytuacji finansowej.
Czy doprecyzowanie wysokości wierzytelności przez powoda na rozprawie stanowi niedopuszczalną zmianę powództwa w rozumieniu art. 193 § 2(1) kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doprecyzowanie żądania, które wynikało z uzasadnienia pozwu i nie zmieniało istoty roszczenia ani właściwości sądu, nie jest zmianą powództwa w rozumieniu art. 193 kpc.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że chodziło o doprecyzowanie, a nie zmianę powództwa, zwłaszcza że pełnomocnik pozwanego nie zgłosił zastrzeżeń do protokołu.
Czy dla stwierdzenia niewypłacalności dłużnika na potrzeby skargi pauliańskiej wystarczające jest oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oddalenie wniosku o upadłość z powodu braku majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania jest wystarczającym dowodem niewypłacalności dłużnika.
Uzasadnienie
Uzasadnienie oddalenia wniosku o upadłość, wskazujące na brak majątku, jest silnym dowodem na niewypłacalność dłużnika, co potwierdza zasadność skargi pauliańskiej.
Czy pozwany w procesie pauliańskim może skutecznie bronić się argumentem, że istnieją inne składniki majątku dłużnika, z których wierzyciel może się zaspokoić?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale ciężar dowodu istnienia takiego majątku i jego wystarczającej wartości spoczywa na pozwanym.
Uzasadnienie
Pozwany nie wykazał istnienia innego majątku dłużnika, który pozwoliłby na zaspokojenie wierzyciela, co podważa jego argumentację.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| K. R. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| (...) Spółka Akcyjna w S. | spółka | dłużnik |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | spółka, w której dłużnik posiadał udziały |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.
k.c. art. 527 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
Pomocnicze
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
k.c. art. 533
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik w celu udaremnienia zaspokojenia wierzyciela zbył swój majątek, wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z przedmiotu zbytego, jeżeli zbycie nastąpiło w celu udaremnienia zaspokojenia.
k.p.c. art. 193 § § 2(1)
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana powództwa może być dokonana jedynie w piśmie procesowym.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
pr. upadł. art. 13 § ust. 1
Prawo upadłościowe
Przesłanki oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewypłacalność dłużnika potwierdzona oddaleniem wniosku o upadłość z powodu braku majątku. • Sprzedaż udziałów za zaniżoną cenę stanowiła działanie z pokrzywdzeniem wierzyciela. • Pozwany, jako prezes spółki, miał wiedzę o jej złej sytuacji finansowej. • Brak wykazania przez pozwanego istnienia innego majątku dłużnika pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Dłużnik nie stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, gdyż w miejsce udziałów weszła kwota pieniężna. • Powódka nie wykazała, że pozwany osiągnął korzyść kosztem powódki. • Sąd oparł się na faktach znanych z urzędu bez uprzedzenia stron. • Rozszerzenie powództwa na rozprawie było niedopuszczalne. • Wartość udziałów nie została udowodniona jako zaniżona. • Dla stwierdzenia niewypłacalności nie wystarcza samo oddalenie wniosku o upadłość.
Godne uwagi sformułowania
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. • Niewypłacalność to aktualny (w chwili orzekania) brak możliwości wywiązywania się z zobowiązań finansowych. • Każde powiększenie niewypłacalności dłużnika powinno być brane pod uwagę. • Dla skuteczności skargi pauliańskiej nie jest bezwzględnie konieczne wszczynanie postępowania egzekucyjnego i wykazywanie jego nieskuteczności.
Skład orzekający
Elżbieta Cembrowicz
przewodniczący
Mirosław Krzysztof Derda
sprawozdawca
Antoni Czeszkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek skargi pauliańskiej, w szczególności pojęcia niewypłacalności dłużnika i oceny zaniżenia ceny sprzedaży udziałów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej ze sprzedażą udziałów spółki w upadłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie skargi pauliańskiej w kontekście niewypłacalności spółki i sprzedaży jej aktywów, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym.
“Czy sprzedaż udziałów spółki w tarapatach finansowych zawsze chroni nabywcę przed wierzycielami?”
Dane finansowe
WPS: 50 835,62 PLN
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.