I C 998/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód S. S. dochodził od pozwanych D. K. i J. K. zapłaty 32.000 zł tytułem ceny nabycia 16 m2 strychu, który bezprawnie zajęli, lub ewentualnie 6.200 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z tej części nieruchomości za okres od 2010 do 2015 roku. Pozwani potwierdzili wzniesienie ściany działowej na strychu, ale zaprzeczyli bezprawnemu zajęciu, wskazując na istnienie wcześniejszego przepierzenia i fakt, że ściana powstała zgodnie z projektem budowlanym. Sąd, analizując wcześniejsze postępowanie w sprawie I C 124/13, ustalił, że pozwani posiadają faktycznie 16 m2 strychu należącego do powoda, ale zgodnie z art. 151 Kodeksu cywilnego powód nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, gdyż naruszenie granicy nastąpiło bez winy umyślnej, a powód nie sprzeciwił się niezwłocznie ani nie wykazał niewspółmiernie wielkiej szkody. Sąd oddalił roszczenie o zapłatę ceny nabycia, uznając je za niezgodne z art. 143 KC (własność nieruchomości gruntowej nie może być oderwana od gruntu) oraz przedwczesne, gdyż wymagałoby wcześniejszego oświadczenia woli o nabyciu lub wyroku nakazującego takie oświadczenie. Zasądził natomiast kwotę 753,78 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie, obliczoną od dnia doręczenia pozwu (22.03.2013 r.) do końca sierpnia 2015 r., stosując stawkę 1,85 zł/m2 (odpowiadającą stanowi niewykończonego strychu powoda) i uwzględniając jedynie faktycznie użytkowaną powierzchnię (po odjęciu połowy powierzchni ścian). O kosztach postępowania orzeczono na rzecz pozwanych, obciążając powoda całością kosztów z uwagi na nieznaczne uwzględnienie jego żądań.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przekroczenia granicy sąsiedniego gruntu (art. 143, 151, 224 kc) w kontekście budowy na poddaszu i roszczeń uzupełniających.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie granica przebiega przez budynek, a naruszenie nastąpiło bez winy umyślnej. Wynagrodzenie obliczone według specyficznej metodologii sądu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel nieruchomości, której granice zostały przekroczone przy wznoszeniu budynku na sąsiedniej nieruchomości bez winy umyślnej, może żądać odszkodowania za bezumowne korzystanie z zajętej części, nawet jeśli nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właścicielowi przysługują roszczenia uzupełniające, w tym o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, zgodnie z art. 224 § 2 kc, od chwili dowiedzenia się o wytoczeniu powództwa o wydanie rzeczy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 151 kc, który ogranicza możliwość żądania przywrócenia stanu poprzedniego, ale nie pozbawia właściciela roszczeń uzupełniających, takich jak wynagrodzenie za bezumowne korzystanie (art. 224 § 2 kc). Roszczenie to aktualizuje się od momentu, gdy posiadacz dowiedział się o wytoczeniu powództwa.
Czy własność nieruchomości gruntowej może obejmować przestrzeń nad gruntem, która znajduje się poza linią graniczną gruntu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, własność nieruchomości gruntowej nie może być oderwana od gruntu i obejmować przestrzeni znajdującej się poza linią graniczną gruntu.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 143 KC i komentarzy prawnych, wskazując, że nieruchomość gruntowa jest trójwymiarową bryłą geometryczną, a własność rozciąga się na przestrzeń nad i pod powierzchnią gruntu w granicach społeczno-gospodarczego przeznaczenia, ale nie może być oderwana od gruntu i wykraczać poza jego granice.
Czy właściciel nieruchomości zajętej w wyniku przekroczenia granicy bez winy umyślnej może żądać odszkodowania w wysokości ceny nabycia zajętej części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie zapłaty ceny nabycia jest przedwczesne i nie prowadzi automatycznie do przeniesienia własności. Właściciel może żądać wynagrodzenia za bezumowne korzystanie lub ustanowienia służebności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roszczenie o zapłatę ceny nabycia w ramach art. 151 kc wymagałoby albo oświadczenia woli pozwanych o nabyciu, albo wyroku nakazującego takie oświadczenie. Samo zasądzenie kwoty nie powoduje przeniesienia własności. Ponadto, w kontekście art. 143 KC, nie można domagać się przeniesienia własności części strychu znajdującej się poza granicą gruntu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. S. | osoba_fizyczna | powód |
| D. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 143
Kodeks cywilny
Własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnię, ale w granicach społeczno-gospodarczego przeznaczenia gruntu; nie może być oderwana od gruntu i wykraczać poza jego granice.
k.c. art. 151
Kodeks cywilny
Jeżeli przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia przekroczono bez winy umyślnej granice sąsiedniego gruntu, właściciel tego gruntu nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, chyba że bez nieuzasadnionej zwłoki sprzeciwił się przekroczeniu granic albo że grozi mu niewspółmiernie wielka szkoda. Może on żądać albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej, albo wykupienia zajętej części gruntu.
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
Pomocnicze
k.c. art. 224 § 1
Kodeks cywilny
Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekroczenie granicy nastąpiło bez winy umyślnej, co wyłącza żądanie przywrócenia stanu poprzedniego (art. 151 kc). • Własność nieruchomości gruntowej nie może być oderwana od gruntu i wykraczać poza jego granice (art. 143 kc). • Roszczenie o zapłatę ceny nabycia jest przedwczesne i wymagałoby wcześniejszego oświadczenia woli lub wyroku nakazującego jego złożenie. • Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie aktualizuje się od dnia doręczenia pozwu (art. 224 § 2 kc). • Stawka wynagrodzenia powinna odpowiadać stanowi niewykończonego strychu powoda, a nie wyremontowanych pomieszczeń pozwanych.
Odrzucone argumenty
Żądanie zapłaty 32.000 zł jako ceny nabycia 16 m2 strychu. • Żądanie przeniesienia prawa własności części strychu znajdującej się poza granicą nieruchomości gruntowej. • Żądanie wynagrodzenia za okres poprzedzający doręczenie pozwu (w dobrej wierze).
Godne uwagi sformułowania
„nie ma wątpliwości, że pozwani posiadają faktycznie część działki powoda numer (...) . Na poddaszu budynku mieszkalnego jest to 16 m2 … • „W tej sytuacji część poddasza zajęta przez pozwanych i przekraczająca granicę działek numer (...) nie może być przedmiotem zasiedzenia. • „Pozwani co prawda posiadają część nieruchomości powoda jednak w świetle art. 151 kc powód nie może skutecznie domagać się przywrócenia stanu poprzedniego. • „Własność nieruchomości gruntowej, czyli takiej jak w niniejszej sprawie, nie może być sama przestrzeń lub jej fragment, oderwane od gruntu i znajdujące się poza linią graniczną gruntu. • „To samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. • „Od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
Skład orzekający
Janusz Supiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekroczenia granicy sąsiedniego gruntu (art. 143, 151, 224 kc) w kontekście budowy na poddaszu i roszczeń uzupełniających."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie granica przebiega przez budynek, a naruszenie nastąpiło bez winy umyślnej. Wynagrodzenie obliczone według specyficznej metodologii sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowy, choć skomplikowany konflikt sąsiedzki dotyczący granic i korzystania z nieruchomości, z praktycznym zastosowaniem kluczowych przepisów Kodeksu cywilnego.
“Sąsiad zajął Twój strych? Sprawdź, czy możesz żądać zapłaty i jak obliczyć należne wynagrodzenie.”
Dane finansowe
WPS: 32 000 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 753,78 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.