I C 99/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. Z. wniósł pozew o zamianę świadczeń z umowy dożywocia na rentę w kwocie 1500 zł miesięcznie oraz o zasądzenie 54.000 zł odszkodowania, argumentując pogorszeniem stosunków z pozwanym D. Z. i jego żoną. Sąd Rejonowy w Zambrowie oddalił powództwo. Sąd ustalił, że umowa dożywocia została zawarta między rodzicami powoda a nim samym, zobowiązując powoda do zapewnienia im dożywotniego utrzymania i służebności mieszkania. Początkowo relacje układały się dobrze, jednak pod koniec 2012 roku powód wyprowadził się z miejsca świadczenia dożywocia do swojego brata. Sąd uznał, że nie zaszły przesłanki z art. 913 § 1 k.c. do zamiany dożywocia na rentę, ponieważ powód sam przyczynił się do pogorszenia stosunków z powodu konfliktu z żoną i problemów z alkoholem, a pozwany nadal wywiązywał się z obowiązków wobec matki powoda. Sąd podkreślił, że pozwany nie jest zobowiązany do przymusowego dostarczania świadczeń powodowi w dowolnym miejscu. Opinia biegłego wyceniła miesięczne świadczenia dożywocia na 775 zł, jednak nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż powództwo zostało oddalone co do zasady. Sąd, stosując art. 102 k.p.c., odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację osobistą i majątkową, ale obciążył go nieuiszczonymi kosztami sądowymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek do zamiany umowy dożywocia na rentę, zwłaszcza w kontekście przyczyn pogorszenia stosunków i odpowiedzialności stron za ich utrzymanie.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym konfliktu rodzinnego i problemów z alkoholem powoda, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją podstawy do zamiany świadczeń z umowy dożywocia na dożywotnią rentę pieniężną, gdy stosunki między stronami uległy pogorszeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o zamianę świadczeń z umowy dożywocia na rentę zostało oddalone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nie zaszły przesłanki z art. 913 § 1 k.c., ponieważ powód sam przyczynił się do pogorszenia stosunków z powodu konfliktu z żoną i problemów z alkoholem, a pozwany nadal wywiązywał się z obowiązków wobec drugiego dożywotnika. Powód dobrowolnie opuścił miejsce świadczenia dożywocia, a pozwany był gotów do dalszego świadczenia.
Czy powód jest uprawniony do odszkodowania z tytułu zaległych świadczeń z umowy dożywocia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o odszkodowanie zostało oddalone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie jest uprawniony do odszkodowania, ponieważ sam uniemożliwił dostarczanie mu świadczeń z tytułu dożywocia swoimi działaniami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| D. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 913 § 1
Kodeks cywilny
Przesłanką wystąpienia z żądaniem zamiany dożywocia na dożywotnią rentę jest wytworzenie się między dożywotnikiem a zobowiązanym takich stosunków, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności. Nie mają istotnego znaczenia przyczyny wytworzenia się złych stosunków, a tylko istnienie takich stosunków.
Pomocnicze
k.c. art. 908 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.
k.c. art. 908 § 2
Kodeks cywilny
W przypadku zawarcia umowy o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą one do treści prawa dożywocia.
k.c. art. 908 § 3
Kodeks cywilny
Dożywocie można zastrzec także na rzecz osoby bliskiej zbywcy nieruchomości.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami.
k.c. art. 354 § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom.
k.c. art. 354 § 2
Kodeks cywilny
W taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód sam przyczynił się do pogorszenia stosunków z powodu konfliktu z żoną i problemów z alkoholem. • Pozwany nadal wywiązuje się z obowiązków wobec drugiego dożywotnika (żony powoda). • Powód dobrowolnie opuścił miejsce świadczenia dożywocia. • Pozwany był i jest gotowy do dostarczania świadczeń w miejscu ich wykonywania.
Odrzucone argumenty
Pogorszenie stosunków między powodem a pozwanym uniemożliwia dalsze pozostawanie w bezpośredniej styczności. • Pozwany nie wywiązuje się z obowiązków dożywocia.
Godne uwagi sformułowania
nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności • nie mają istotnego znaczenia przyczyny wytworzenia się złych stosunków, a tylko istnienie takich stosunków • nie budziło wątpliwości, że dożywocie można zastrzec także na rzecz osoby bliskiej zbywcy nieruchomości • nie sposób było przy obliczeniach opierać się na minimum socjalnym ale i nie są to produkty najwyższego segmentu – dożywocie to produkty z uśrednionego poziomu
Skład orzekający
Marta Kołakowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do zamiany umowy dożywocia na rentę, zwłaszcza w kontekście przyczyn pogorszenia stosunków i odpowiedzialności stron za ich utrzymanie."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym konfliktu rodzinnego i problemów z alkoholem powoda, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie przyczyn leżących po stronie zobowiązanego do świadczeń przy żądaniu zamiany dożywocia na rentę, a także jak osobiste problemy stron mogą wpływać na rozstrzygnięcie.
“Czy problemy z alkoholem i konflikt z żoną mogą zniweczyć prawo do dożywocia?”
Dane finansowe
WPS: 54 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.