I C 927/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu o ustalenie istnienia umowy użyczenia lokalu użytkowego między rodzicami (powodami) a ich synem (pozwanym D.F.). Powodowie twierdzili, że na mocy umowy z 1998 roku mieli prawo dożywotniego, nieodpłatnego używania lokalu, który sami wybudowali z własnych środków. Pozwany syn wraz z żoną (pozwaną K.F.) domagali się oddalenia powództwa, argumentując m.in. nieważność wcześniejszej umowy z 1994 roku (ze względu na małoletniość syna) oraz brak legitymacji biernej pozwanej K.F. w stosunku do umowy z 1998 roku. Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim ustalił, że umowa użyczenia z dnia 1 kwietnia 1998 roku, zawarta między powodami a pozwanym D.F., jest ważna i skuteczna. Sąd uznał, że pozwany D.F. nie wykazał przesłanek uzasadniających wcześniejszy zwrot lokalu na podstawie art. 716 Kodeksu cywilnego, w szczególności nie udowodnił nieoczekiwanego pogorszenia swojej sytuacji życiowej, które uzasadniałoby potrzebę wynajęcia lokalu. Sąd podkreślił, że utrzymywanie się rodziny z jednej pensji minimalnej nie stanowi samoistnej podstawy do zastosowania art. 716 KC. Ponadto, sąd oddalił powództwo wobec pozwanej K.F. z uwagi na brak jej legitymacji biernej w stosunku do umowy użyczenia, wskazując, że zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej nie spowodowało jej wstąpienia do stosunku użyczenia jako strony oddającej rzecz w użyczenie. W konsekwencji, sąd ustalił istnienie umowy użyczenia między powodami a pozwanym D.F., oddalił powództwo wobec K.F. i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 716 KC w kontekście sytuacji finansowej użyczającego oraz kwestia legitymacji biernej w umowach użyczenia w kontekście zmian majątkowych małżonków.
Konkretny stan faktyczny sprawy, w tym specyfika umowy użyczenia zawartej między członkami rodziny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa użyczenia lokalu użytkowego zawarta między rodzicami a synem, określająca dożywotnie i nieodpłatne używanie, może zostać wypowiedziana przez użyczającego na podstawie art. 716 KC z powodu nieprzewidzianego pogorszenia sytuacji życiowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa użyczenia nie może zostać wypowiedziana na podstawie art. 716 KC, jeśli użyczający nie udowodni nieoczekiwanego pogorszenia swojej sytuacji życiowej, które uzasadniałoby potrzebę innego rozporządzenia rzeczą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo utrzymywanie się rodziny z jednej pensji minimalnej nie stanowi nieoczekiwanego pogorszenia sytuacji życiowej uzasadniającego wypowiedzenie umowy użyczenia. Pozwani nie udowodnili wystąpienia takich okoliczności.
Czy zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej rozszerzającej wspólność ustawową na nieruchomość, która wcześniej była przedmiotem darowizny, powoduje wstąpienie małżonka do umowy użyczenia jako strony oddającej rzecz w użyczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej nie powoduje wstąpienia małżonka do umowy użyczenia jako strony oddającej rzecz w użyczenie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy kodeksu cywilnego dotyczące użyczenia nie przewidują rozwiązania analogicznego do art. 678 KC (dotyczącego najmu), a z uwagi na różnice między umowami, nie ma podstaw do analogicznego stosowania tego przepisu. Umowa majątkowa małżeńska nie powoduje zmiany podmiotowej stosunku użyczenia.
Czy umowa użyczenia lokalu użytkowego zawarta w formie pisemnej, podpisana tylko przez jednego z użyczających (syna), jest ważna i skuteczna wobec obu rodziców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest ważna i skuteczna, mimo braku podpisu jednego z rodziców.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak podpisu jednego z rodziców pod umową użyczenia nie miał znaczenia dla jej ważności i skuteczności, zwłaszcza w kontekście późniejszego wydania lokalu i swobodnego korzystania z niego przez powodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. F. | osoba_fizyczna | powód |
| G. F. | osoba_fizyczna | powód |
| D. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. F. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 710
Kodeks cywilny
Definicja i cechy umowy użyczenia.
k.c. art. 716
Kodeks cywilny
Możliwość żądania zwrotu rzeczy użyczonej w określonych sytuacjach, w tym gdy rzecz stanie się potrzebna użyczającemu z powodów nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Klauzula generalna o zakazie nadużywania prawa podmiotowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ważność i skuteczność umowy użyczenia z 1998 roku. • Brak przesłanek do wypowiedzenia umowy użyczenia na podstawie art. 716 KC. • Brak legitymacji biernej pozwanej K.F.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy użyczenia z 1994 roku. • Potrzeba wynajęcia lokalu przez pozwanych z powodu trudnej sytuacji finansowej. • Prawo pozwanego do dysponowania swoją własnością.
Godne uwagi sformułowania
Użyczenie można więc także określić jako bezinteresowne pozbawienie się użytku ze strony użyczającego dla wygody biorącego. • Utrzymywanie się rodziny z jednej pensji w wysokości najniższej krajowej miesięcznie, samo w sobie, nie stanowi jeszcze podstawy do zastosowania przepisu art. 716 kc. • Zbycie rzeczy użyczonej w czasie trwania stosunku użyczenia nie prowadzi ani do jego wygaśnięcia, ani też do wstąpienia nabywcy w miejsce zbywcy jako użyczającego.
Skład orzekający
Małgorzata Wasiniewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 716 KC w kontekście sytuacji finansowej użyczającego oraz kwestia legitymacji biernej w umowach użyczenia w kontekście zmian majątkowych małżonków."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, w tym specyfika umowy użyczenia zawartej między członkami rodziny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożone relacje rodzinne i prawne dotyczące nieruchomości, a także interpretację przepisów o użyczeniu w kontekście trudności finansowych.
“Rodzice chcieli dożywotnio używać lokalu od syna, ale ten chciał go wynająć. Kto miał rację?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 840 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 600 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.