I C 846/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo syndyka masy upadłości M. G. dotyczyło uznania za bezskuteczną umowy sprzedaży nieruchomości zawartej między upadłą a jej synem D. G. w dniu 31 grudnia 2019 roku. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę, uznał tę umowę za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości na podstawie art. 527 kc. Sąd ustalił, że nieruchomość była jedynym majątkiem upadłej, która na koniec 2019 roku miała zadłużenie około 100.000 zł. Sprzedaż nieruchomości udaremniła możliwość spłaty wierzycieli i egzekucji. Pozwany, będąc osobą bliską upadłej, nie obalił domniemania, że wiedział o działaniu matki na szkodę wierzycieli, a wręcz przeciwnie – jego twierdzenia o braku świadomości jej długów uznano za niewiarygodne. Sąd podkreślił, że pozwany, wspierając finansowo matkę, miał świadomość jej trudnej sytuacji finansowej. W związku z tym, że skutkiem uznania umowy za bezskuteczną jest możliwość prowadzenia egzekucji z majątku objętego czynnością, sąd oddalił drugą część powództwa, dotyczącą zasądzenia od pozwanego kwoty 140.000 zł jako równowartości nieruchomości. O kosztach procesu orzeczono przez wzajemne zniesienie, a nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążono Skarb Państwa, biorąc pod uwagę sytuację osobistą pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie art. 527 kc w kontekście upadłości, zwłaszcza w relacjach rodzinnych i domniemania wiedzy o pokrzywdzeniu wierzycieli.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i stosowania przepisów prawa upadłościowego oraz cywilnego. Wartość praktyczna może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa sprzedaży nieruchomości zawarta przez dłużnika (upadłego) z osobą bliską może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości na podstawie art. 527 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa sprzedaży nieruchomości zawarta przez upadłego z osobą bliską może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości, jeżeli została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, a osoba trzecia (kupujący) wiedziała o tym lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. W przypadku osób bliskich istnieje domniemanie wiedzy o działaniu dłużnika na szkodę wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowę za bezskuteczną, ponieważ upadła sprzedała jedyny majątek (nieruchomość) z pokrzywdzeniem wierzycieli, mając znaczące zadłużenie. Pozwany, będąc osobą bliską, nie obalił domniemania wiedzy o działaniu matki na szkodę wierzycieli, a jego twierdzenia o braku świadomości jej długów uznano za niewiarygodne.
Czy w przypadku uwzględnienia powództwa o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną na podstawie art. 527 kc, sąd powinien zasądzić od pozwanego na rzecz masy upadłości kwotę równą wartości przedmiotu czynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie powinien zasądzać od pozwanego kwoty równiej wartości przedmiotu czynności, jeśli skutkiem uznania czynności za bezskuteczną jest możliwość prowadzenia egzekucji z tego majątku, który formalnie pozostaje własnością osoby trzeciej.
Uzasadnienie
Skutkiem wyroku orzekającego bezskuteczność względną jest możliwość prowadzenia egzekucji z majątku objętego zaskarżoną czynnością. Pozwany nadal pozostaje właścicielem lokalu, więc możliwość zaspokojenia się z majątku nie doznała uszczuplenia, co czyni żądanie zapłaty równowartości nieruchomości niezasadnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości M. G. | inne | powód |
| D. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 527 § 1-3
Kodeks cywilny
Przepisy o ochronie wierzycieli stosuje się subsydiarnie do ochrony wierzycieli upadłego (art. 131 Prawa upadłościowego). Powództwo o uznanie czynności za bezskuteczną może wytoczyć syndyk (art. 132 ust. 1 Prawa upadłościowego). Czynność dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek niej dłużnik stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu. W przypadku osób bliskich dłużnika, domniemywa się, że wiedziały one o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Pomocnicze
u.p.u. art. 131
Ustawa Prawo upadłościowe
Przepisy kodeksu cywilnego o ochronie wierzycieli stosuje się subsydiarnie do ochrony wierzycieli upadłego.
u.p.u. art. 132 § 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Powództwo o uznanie czynności za bezskuteczną może wytoczyć syndyk.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia kosztów procesu w przypadku równego rozłożenia się sukcesów i porażek stron.
u.k.s.s.c. art. 113 § 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Możliwość odstąpienia od obciążania stron kosztami sądowymi w szczególnych okolicznościach, w tym ze względu na sytuację osobistą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa sprzedaży nieruchomości przez upadłą z osobą bliską była czynnością dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli. • Pozwany, jako osoba bliska, wiedział lub mógł się dowiedzieć o działaniu upadłej na szkodę wierzycieli. • Sprzedaż nieruchomości stanowiła uszczuplenie masy upadłościowej i udaremniła możliwość zaspokojenia wierzycieli.
Odrzucone argumenty
Umowa sprzedaży nie była czynnością iluzoryczną. • Cena sprzedaży nie została zaniżona. • Pozwany nie wiedział o długach matki. • Żądanie zasądzenia równowartości nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
skutkiem uznania umowy sprzedaży za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości, wierzyciele będą mieć możliwość zaspokojenia swoich roszczeń z majątku objętego zaskarżoną czynnością prawną. • Skutek wyroku orzekającego bezskuteczność względną jest ściśle egzekucyjny: można prowadzić egzekucję, mimo, że rzecz lub prawo, które zostało z pokrzywdzeniem wierzyciela przeniesione na osobę trzecią formalnie pozostaje własnością tej osoby.
Skład orzekający
Andrzej Kieć
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 527 kc w kontekście upadłości, zwłaszcza w relacjach rodzinnych i domniemania wiedzy o pokrzywdzeniu wierzycieli."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i stosowania przepisów prawa upadłościowego oraz cywilnego. Wartość praktyczna może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy sytuacji, w której matka sprzedaje jedyny majątek synowi tuż przed ogłoszeniem upadłości, co jest klasycznym przykładem potencjalnego pokrzywdzenia wierzycieli. Pokazuje praktyczne zastosowanie skargi pauliańskiej w kontekście upadłościowym.
“Czy sprzedaż mieszkania matki synowi tuż przed upadłością jest legalna? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 140 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.