I C 843/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pozwu o stwierdzenie nieważności umowy kredytu na cele mieszkaniowe denominowanego w CHF oraz o zwrot wpłaconych przez powodów kwot. Powodowie argumentowali, że klauzule dotyczące określania kursu waluty w umowie są abuzywne i rażąco naruszają ich interesy, a także że umowa jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Pozwany bank wnosił o oddalenie powództwa, podnosząc m.in. zarzuty przedawnienia, potrącenia i zatrzymania, a także argumentując, że umowa jest ważna i zgodna z prawem. Sąd, analizując umowę pod kątem przepisów o zasadach współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.) oraz przepisów konsumenckich (art. 385¹ k.c.), uznał klauzule dotyczące określania kursu waluty za abuzywne i naruszające zasady współżycia społecznego. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność umowy kredytu i zasądził od pozwanego banku na rzecz powodów zwrot kwot nienależnie spełnionych. Sąd odrzucił zarzuty przedawnienia, potrącenia i zatrzymania, uznając je za niezasadne lub podniesione z naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytowych z powodu abuzywności klauzul waloryzacyjnych i naruszenia zasad współżycia społecznego, a także zasady rozliczania świadczeń z nieważnej umowy.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki umowy, jednak jego argumentacja może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących kredytów indeksowanych/denominowanych w walutach obcych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu dotyczące sposobu ustalania kursu waluty obcej, odsyłające do tabel kursowych banku, stanowią klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te są abuzywne, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a także nie określają głównych świadczeń stron w sposób jednoznaczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mechanizm ustalania kursów waluty nie został opisany w umowie w sposób jasny i zrozumiały dla konsumenta, a bank miał jednostronne prawo do jego określania, co naruszało równowagę kontraktową i zasady współżycia społecznego. Brak było również indywidualnych uzgodnień w tym zakresie.
Czy umowa kredytu denominowanego w walucie obcej, zawierająca abuzywne klauzule dotyczące kursu waluty, jest nieważna z mocy prawa na podstawie art. 58 § 2 k.c. z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest nieważna z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, ponieważ bank naruszył zasady uczciwego kontraktowania, wykorzystując swoją dominującą pozycję i brak wiedzy konsumentów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że sposób ukształtowania umowy, w tym brak przejrzystości mechanizmu ustalania kursów walut i brak informowania konsumentów o ryzyku, naruszył równowagę kontraktową na niekorzyść powodów, co jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Czy w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul, powodom przysługuje roszczenie o zwrot spełnionych świadczeń jako świadczenie nienależne na podstawie art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodom przysługuje roszczenie o zwrot spełnionych świadczeń jako świadczenie nienależne.
Uzasadnienie
Skoro umowa została uznana za nieważną od początku, świadczenia spełnione w jej wykonaniu są nienależne i podlegają zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Czy zarzuty przedawnienia, potrącenia i zatrzymania podniesione przez pozwanego bank są zasadne w sprawie o zwrot świadczeń z nieważnej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te są niezasadne.
Uzasadnienie
Zarzuty potrącenia i zatrzymania zostały uznane za nieskuteczne z powodu braku odpowiedniego umocowania pełnomocnika do ich złożenia oraz z powodu przedawnienia roszczeń banku. Zarzut przedawnienia został oddalony również z uwagi na nadużycie prawa podmiotowego przez bank.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. M. | osoba_fizyczna | powód |
| D. M. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Przepis określający, że nieuzgodnione indywidualnie klauzule umowne, które rażąco naruszają interesy konsumenta i są sprzeczne z dobrymi obyczajami, nie wiążą konsumenta.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, która dopuszcza kształtowanie stosunku prawnego według uznania stron, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący świadczenia nienależnego, które podlega zwrotowi.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia, które podlega zwrotowi.
pr. bank. art. 69 § ust. 1
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 91
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres umocowania pełnomocnika procesowego.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nadużycie prawa podmiotowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule dotyczące określania kursu waluty w umowie kredytu są abuzywne. • Umowa kredytu jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. • Nieważność umowy kredytu skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń. • Zarzuty przedawnienia, potrącenia i zatrzymania są niezasadne.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest ważna i zgodna z prawem. • Klauzule dotyczące kursu waluty nie są abuzywne. • Roszczenia powodów są przedawnione. • Bank ma prawo do potrącenia lub zatrzymania swoich wierzytelności.
Godne uwagi sformułowania
mechanizm (konkretny sposób) określenia tych kursów nie został opisany ani w umowie ani w ogólnych warunkach kredytu mieszkaniowego • zachwiały równowagą kontraktową - na niekorzyść powodów • pozwany bank naruszył zasady współżycia społecznego - nie poszanował on sytuacji powodów (osób nie mających wiedzy w zakresie bankowości) jako słabszego uczestnika rynku, doprowadzając do podważenia równości stron kontraktu (z korzyścią dla siebie) • volenti non fit iniuria • zarzut przedawnienia uznany przez sąd orzekający także za nadużycie prawa
Skład orzekający
Cezary Olszewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytowych z powodu abuzywności klauzul waloryzacyjnych i naruszenia zasad współżycia społecznego, a także zasady rozliczania świadczeń z nieważnej umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki umowy, jednak jego argumentacja może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących kredytów indeksowanych/denominowanych w walutach obcych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów. Rozbudowane uzasadnienie sądu analizuje złożone zagadnienia prawne.
“Kredyt frankowy okazał się nieważny! Bank musi zwrócić klientom tysiące złotych.”
Dane finansowe
WPS: 50 110 PLN
zwrot kwot bezpodstawnie uiszczonych: 86 749,73 PLN
zwrot kwot bezpodstawnie uiszczonych: 23 686,88 CHF
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.