I C 773/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie B.W. i P.W. wnieśli pozew o ustalenie na podstawie art. 189 kpc, domagając się m.in. ustalenia, że skutecznie podnieśli zarzut naruszenia umowy kredytu hipotecznego nr K. (...) z 22.08.2014 r. z art. 35 ustawy o kredycie konsumenckim i zasadne jest zastosowanie sankcji kredytu darmowego (art. 46 ust. 1 UKK). Wnosili również o ustalenie, że wpłaty rozliczone przez pozwanego na odsetki i koszty powinny być zaliczone na należność kapitałową oraz że pozostała należność kapitałowa powinna zostać uregulowana w ratach do grudnia 2044 r. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując status konsumenta powodów, termin złożenia oświadczenia o sankcji oraz interes prawny w części żądań. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo. Sąd uznał, że powodowie mieli interes prawny jedynie w zakresie żądania ustalenia, że konsekwencje kredytu darmowego rozciągają się na okres po złożeniu oświadczenia oraz ustalenia nieważności części postanowień umownych dotyczących oprocentowania opartego na WIBOR 3M. Jednakże, sąd uznał te żądania za bezzasadne. Stwierdził, że sankcja kredytu darmowego dotyczy jedynie okresu 4 lat poprzedzających złożenie oświadczenia i nie obejmuje przyszłych rat. Ponadto, sąd uznał postanowienia dotyczące oprocentowania opartego na WIBOR 3M za nieabuzywne, wskazując na jego rynkowy charakter i zgodność z przepisami prawa UE oraz krajowego. Sąd podkreślił również, że powodowie, jako osoby posiadające wiedzę z zakresu finansów i bankowości, byli świadomi ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących sankcji kredytu darmowego (art. 46 UKK), w szczególności ograniczenia czasowego jej stosowania, a także ocena abuzywności klauzul dotyczących oprocentowania opartego na WIBOR.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i brzmienia przepisów w dacie zawarcia umowy. Ocena interesu prawnego w powództwie o ustalenie może być różna w zależności od konkretnych żądań.
Zagadnienia prawne (5)
Czy powodowie posiadają interes prawny w rozumieniu art. 189 kpc w dochodzeniu ustalenia, że skutecznie podnieśli zarzut naruszenia umowy kredytu hipotecznego i zasadne jest zastosowanie sankcji kredytu darmowego, a także ustalenia sposobu rozliczenia spłat?
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że powodowie posiadają interes prawny jedynie w zakresie żądania ustalenia, że konsekwencje kredytu darmowego rozciągają się na okres po złożeniu oświadczenia oraz ustalenia nieważności części postanowień umownych dotyczących oprocentowania opartego na WIBOR 3M. W pozostałym zakresie interes prawny nie został wykazany.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że interes prawny w rozumieniu art. 189 kpc zachodzi, gdy wyrok ustalający zapewni stronie ochronę jej prawnie chronionych interesów, definitywnie kończąc spór lub zapobiegając jego powstaniu. W przypadku żądań dotyczących sankcji kredytu darmowego i rozliczenia spłat, sąd uznał, że powództwo o ustalenie nie zapewni definitywnego zakończenia sporu, a konieczne byłoby wytoczenie powództwa o zapłatę. Natomiast żądania dotyczące przyszłych skutków umowy i ustalenia nieważności postanowień umownych mogą być przedmiotem ochrony prawnej.
Czy oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego złożone na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim wywołuje skutki prawne również w odniesieniu do okresu po złożeniu tego oświadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skutki sankcji kredytu darmowego dotyczą jedynie okresu 4 lat poprzedzających dzień złożenia oświadczenia i nie obejmują okresu po jego złożeniu ani przyszłych rat.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 46 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, który jednoznacznie wskazuje, że sankcja obejmuje zwrot kredytu bez odsetek i innych kosztów należnych za okres 4 lat poprzedzających złożenie oświadczenia. Przepis ten nie podlega wykładni rozszerzającej.
Czy postanowienie umowy kredytu hipotecznego dotyczące oprocentowania opartego na wskaźniku WIBOR 3M jest abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie to nie jest abuzywne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że WIBOR 3M jest wskaźnikiem rynkowym, powiązanym ze stopą referencyjną NBP, a jego mechanizm ustalania jest zgodny z prawem UE i krajowym. Ponadto, postanowienie to określa główne świadczenie stron i zostało sformułowane w sposób jednoznaczny. Sąd podkreślił również, że powodowie, jako profesjonaliści, byli świadomi ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową.
Czy bank prawidłowo poinformował powodów o ryzyku związanym ze zmienną stopą procentową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank prawidłowo poinformował powodów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powodowie, w szczególności powód B.W. jako pośrednik finansowy i doradca kredytowy, posiadali wiedzę na temat zmiennej stopy procentowej i ryzyka z nią związanego. Mieli możliwość zapoznania się z umową, a dobrowolne zaniechanie lektury całości dokumentu obciążało ich na własną odpowiedzialność.
Czy termin do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego (art. 46 ust. 3 UKK) rozpoczął bieg?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin ten nie rozpoczął biegu, ponieważ umowa kredytu nie została przez powodów wykonana w całości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykonanie umowy przez kredytobiorcę następuje z chwilą zwrotu całej kwoty kredytu wraz z należnościami. Ponieważ powodowie nadal spłacają kredyt, umowa nie została wykonana, a tym samym roczny termin do złożenia oświadczenia o sankcji nie rozpoczął biegu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. W. | osoba_fizyczna | powód |
| P. W. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna dla powództwa o ustalenie; wymaga wykazania interesu prawnego.
u.k.k. art. 46 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Przepis określający sankcję kredytu darmowego w przypadku naruszenia art. 35, polegającą na zwrocie kredytu bez odsetek i innych kosztów za okres 4 lat poprzedzających złożenie oświadczenia.
k.c. art. 385¹ § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach z konsumentami.
Pomocnicze
u.k.k. art. 35
Ustawa o kredycie konsumenckim
Przepis dotyczący naruszenia obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę.
u.k.k. art. 46 § 3
Ustawa o kredycie konsumenckim
Przepis określający termin wygaśnięcia uprawnienia do złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego – rok od dnia wykonania umowy.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nadużycia prawa podmiotowego.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia, stosowany do świadczeń nienależnych.
k.s.h. art. 529 § 1
Kodeks spółek handlowych
Przepis dotyczący przejęcia przez spółkę części majątku innej spółki.
Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym art. 8
Przepis dotyczący skutków braku odpowiedzi na reklamację.
Ustawa o kredycie hipotecznym oraz nadzorze na pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami art. 29 § 2
Przepis dotyczący sposobu ustalania stopy procentowej w umowach o kredyt hipoteczny.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 art. 3 § 1
Definicja wskaźnika referencyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powodów w ustaleniu skuteczności zarzutu naruszenia umowy i zastosowania sankcji kredytu darmowego w odniesieniu do rat już spłaconych. • Sankcja kredytu darmowego dotyczy wyłącznie okresu 4 lat wstecz i nie obejmuje przyszłych rat. • Postanowienia umowy dotyczące oprocentowania opartego na WIBOR 3M nie są abuzywne. • Powodowie, jako profesjonaliści, byli świadomi ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową. • Umowa kredytu nie została wykonana w całości, co oznacza, że termin do złożenia oświadczenia o sankcji nie rozpoczął biegu.
Odrzucone argumenty
Skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 35 UKK i zasadność zastosowania sankcji kredytu darmowego. • Nienależność wszelkich roszczeń przekraczających należności kapitałowe za okres poprzedzający 4 lata przed złożeniem oświadczenia. • Konieczność zaliczenia wpłat na poczet należności kapitałowej. • Nieważność postanowień umownych dotyczących oprocentowania opartego na WIBOR 3M. • Naruszenie przez bank obowiązku informacyjnego w zakresie ryzyka zmiennej stopy procentowej.
Godne uwagi sformułowania
„Wątpliwości” co do umowy powziął w drugiej połowie 2022r., kiedy rata kredytu znacznie wzrosła, co skłoniło go do poszukiwania sposobów „zabezpieczenia rodziny”. • „Sankcja ta nie odnosi się więc w żaden sposób do odsetek i kosztów naliczanych po złożeniu tego oświadczenia.” • „W tych warunkach nie sposób mówić o naruszeniu obowiązku informacyjnego, czy też o braku świadomości po stronie powodowej co do konsekwencji zawarcia umowy, w tym co do ryzyka zmiennej stopy procentowej.”
Skład orzekający
Agnieszka Onichimowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sankcji kredytu darmowego (art. 46 UKK), w szczególności ograniczenia czasowego jej stosowania, a także ocena abuzywności klauzul dotyczących oprocentowania opartego na WIBOR."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i brzmienia przepisów w dacie zawarcia umowy. Ocena interesu prawnego w powództwie o ustalenie może być różna w zależności od konkretnych żądań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu sankcji kredytu darmowego i abuzywności klauzul, z uwzględnieniem specyfiki WIBOR. Pokazuje, jak sąd ocenia interes prawny w sprawach o ustalenie i jakie są granice stosowania sankcji.
“Kredyt darmowy tylko za 4 lata wstecz? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice sankcji bankowej.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 10 817 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.