I C 674/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, syndyk masy upadłości H. M., wniósł pozew o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny lokalu mieszkalnego, zawartej przez dłużnika H. M. na rzecz swojej córki A. K. (1) w dniu 17 lipca 2015 roku. Pierwotnym wierzycielem był (...) sp. z o.o., który dochodził od H. M. kwoty 922.513,51 zł na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. Postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce zostało umorzone z powodu braku majątku. H. M. ogłosił upadłość konsumencką w dniu 16 października 2019 roku. Syndyk masy upadłości H. M. wstąpił do postępowania w miejsce pierwotnego powoda. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, opierając się na stanowisku pozwanej, że syndyk nie dochował dwuletniego terminu na wstąpienie do postępowania od dnia ogłoszenia upadłości (art. 132 ust. 3 prawa upadłościowego). Syndyk wstąpił do sprawy w dniu 29 marca 2022 roku, podczas gdy upadłość ogłoszono 16 października 2019 roku, co przekraczało wskazany termin. Sąd zaznaczył, że gdyby termin został dochowany, powództwo zasługiwałoby na uwzględnienie, ponieważ przesłanki skargi pauliańskiej (art. 527 k.c.) byłyby spełnione. Dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a darowizna była czynnością nieodpłatną. Sąd odstąpił od obciążania syndyka kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu dwuletniego dla syndyka na wstąpienie do postępowania ze skargą pauliańską po ogłoszeniu upadłości dłużnika.
Dotyczy sytuacji, gdy syndyk wstępuje do postępowania po upływie dwuletniego terminu od ogłoszenia upadłości. Nie dotyczy sytuacji, gdy termin jest dochowany.
Zagadnienia prawne (4)
Czy syndyk masy upadłości może skutecznie wstąpić do postępowania ze skargą pauliańską wszczętą przez wierzyciela, jeśli jego wstąpienie nastąpiło po upływie dwuletniego terminu od ogłoszenia upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, syndyk nie może skutecznie wstąpić do postępowania, jeśli jego wstąpienie nastąpiło po upływie dwuletniego terminu od ogłoszenia upadłości, co skutkuje oddaleniem powództwa.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 132 ust. 3 prawa upadłościowego, który stanowi, że nie można żądać uznania czynności za bezskuteczną po upływie dwóch lat od dnia ogłoszenia upadłości. W tej sprawie syndyk wstąpił do postępowania po upływie tego terminu, co uniemożliwiło skuteczne dochodzenie roszczenia.
Czy zrzeczenie się roszczenia przez wierzyciela w postępowaniu o odpowiedzialność członków zarządu spółki (art. 299 k.s.h.) skutkuje wygaśnięciem jego wierzytelności, co uniemożliwia mu dochodzenie ochrony z art. 527 k.c.?
Odpowiedź sądu
Tak, zrzeczenie się roszczenia przez wierzyciela w postępowaniu o odpowiedzialność członków zarządu skutkuje wygaśnięciem jego wierzytelności, co może wpłynąć na jego legitymację do dochodzenia ochrony z art. 527 k.c.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko pozwanej, że zrzeczenie się roszczenia przez pierwotnego powoda (...) sp. z o.o. w postępowaniu przeciwko A. P. i H. M. na podstawie art. 299 k.s.h. doprowadziło do wygaśnięcia wierzytelności, którą pierwotny powód chciał chronić w ramach skargi pauliańskiej.
Czy wierzyciel upadłego traci automatycznie legitymację do wystąpienia z powództwem pauliańskim po ogłoszeniu upadłości dłużnika?
Odpowiedź sądu
Nie, wierzyciel upadłego nie traci automatycznie legitymacji do wystąpienia z powództwem pauliańskim po ogłoszeniu upadłości dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 84/22), zgodnie z którą wierzyciel zachowuje legitymację do samodzielnego dochodzenia ochrony prawnej, dopóki syndyk nie skorzysta ze swojej legitymacji lub nie wstąpi do toczącego się postępowania.
Czy dłużnik dokonujący czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli działał ze świadomością pokrzywdzenia, jeśli czynność nastąpiła przed powstaniem wierzytelności, ale dłużnik przewidywał możliwość jej powstania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dłużnik działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, jeśli przewidywał możliwość powstania wierzytelności i dokonuje czynności prawnej, która może uniemożliwić zaspokojenie przyszłego wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że H. M. działał ze świadomością pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli, ponieważ wiedział o toczącym się postępowaniu sądowym przeciwko spółce, w której był wspólnikiem i pracownikiem, co mogło prowadzić do jego odpowiedzialności na podstawie art. 299 k.s.h.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości H. M. | inne | powód |
| A. K. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. | spółka | pierwotny powód |
| H. M. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| A. P. | osoba_fizyczna | współodpowiedzialny członek zarządu |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Przesłanki skargi pauliańskiej: istnienie wierzytelności, czynność prawna dłużnika z osobą trzecią, świadomość dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli, uzyskanie korzyści przez osobę trzecią, zła wiara osoby trzeciej.
p.u. art. 132 § ust. 3
Prawo upadłościowe
Nie można żądać uznania czynności za bezskuteczną po upływie dwóch lat od dnia ogłoszenia upadłości.
Pomocnicze
k.c. art. 534
Kodeks cywilny
Termin pięciu lat od daty czynności na żądanie uznania czynności za bezskuteczną.
k.c. art. 530
Kodeks cywilny
Skarga pauliańska przysługuje także wobec czynności dokonanych przez dłużnika, gdy nie był jeszcze dłużnikiem powoda, ale przewidywał możliwość powstania wierzytelności.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.s.h. art. 299 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki.
p.u. art. 132 § ust. 1
Prawo upadłościowe
Syndyk może wytoczyć powództwo o uznanie czynności za bezskuteczną.
p.u. art. 133 § ust. 1
Prawo upadłościowe
Syndyk może wstąpić w miejsce powoda w sprawie wszczętej przez wierzyciela ze skargi pauliańskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedochowanie przez syndyka dwuletniego terminu na wstąpienie do postępowania od daty ogłoszenia upadłości dłużnika (art. 132 ust. 3 p.u.).
Odrzucone argumenty
Spełnienie przesłanek skargi pauliańskiej (art. 527 k.c.), w tym działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (art. 530 k.c.). • Zachowanie przez pierwotnego wierzyciela 5-letniego terminu zawitego z art. 534 k.c. poprzez wniesienie pozwu przed ogłoszeniem upadłości. • Brak utraty legitymacji procesowej przez wierzyciela po ogłoszeniu upadłości dłużnika.
Godne uwagi sformułowania
z chwilą upływu tego terminu zawitego definitywnie niemożliwe staje się przekazanie danego składnika majątku do masy upadłości. • w przedmiotowej sprawie syndyk nie dochował 2-letniego terminu zawitego, jako, że postanowienie w przedmiocie ogłoszenia upadłości dłużnika H. M. zapadło w dniu 16 października 2019 r., zaś syndyk wstąpił do postępowania pismem z dnia 29 marca 2022 r.
Skład orzekający
Agnieszka Onichimowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu dwuletniego dla syndyka na wstąpienie do postępowania ze skargą pauliańską po ogłoszeniu upadłości dłużnika."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy syndyk wstępuje do postępowania po upływie dwuletniego terminu od ogłoszenia upadłości. Nie dotyczy sytuacji, gdy termin jest dochowany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście skargi pauliańskiej i prawa upadłościowego, a mianowicie terminów, które mogą zniweczyć potencjalnie zasadne roszczenie.
“Syndyk przegrał sprawę o miliony przez jeden błąd proceduralny – czy można było tego uniknąć?”
Dane finansowe
WPS: 869 179,02 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.