I C 64/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, Gmina M. G., wystąpiła z pozwem o eksmisję pozwanych P. D., M. K. oraz ich małoletnich synów S. D. i W. D. z lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w Gdyni. Gmina jako właściciel lokalu twierdziła, że pozwani nie posiadają tytułu prawnego do jego zajmowania, ponieważ umowa najmu była zawarta z babcią jednego z pozwanych, H. P., która zmarła w czerwcu 2017 roku. Pozwani bronili się, wskazując, że P. D. mieszkał z babcią od 17 roku życia, opiekował się nią, a po jej śmierci ponieśli nakłady na lokal. Podkreślali również, że lokal stanowił ich centrum życiowe, a ich małoletni synowie uczęszczają do pobliskiej szkoły. Sąd Rejonowy w Gdyni, analizując sprawę, stwierdził, że zgodnie z art. 691 Kodeksu cywilnego, pozwany P. D. jako wnuk zmarłej najemczyni nie wstąpił w stosunek najmu, podobnie jak jego rodzina. W związku z tym, roszczenie windykacyjne powódki o wydanie lokalu zostało uwzględnione. Jednakże, sąd, badając z urzędu kwestię prawa do lokalu socjalnego, stwierdził, że pozwani spełniają przesłanki do jego otrzymania. Wskazano na obecność małoletnich dzieci, trudną sytuację materialną rodziny (niskie dochody, bezrobocie jednego z rodziców) oraz fakt, że pozwani nie posiadają zaległości czynszowych i dbają o lokal. Na mocy art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów, sąd orzekł o prawie pozwanych do lokalu socjalnego i wstrzymał wykonanie nakazu eksmisji do czasu złożenia przez Gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Dodatkowo, sąd, stosując art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego, odstąpił od obciążania pozwanych kosztami procesu, uznając ich trudną sytuację życiową i majątkową za szczególnie uzasadniony wypadek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 691 k.c. w kontekście wstąpienia w stosunek najmu przez wnuka, stosowanie art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów w sprawach eksmisji, oraz zasada stosowania art. 102 kpc w przypadku trudnej sytuacji materialnej stron.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w kwestii ochrony lokatorów w trudnej sytuacji materialnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wnuk zmarłego najemcy lokalu mieszkalnego, który stale z nim zamieszkiwał, wstępuje w stosunek najmu po jego śmierci na podstawie art. 691 § 1 i 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnuk zmarłego najemcy nie należy do kręgu osób, które wstępują w stosunek najmu po śmierci najemcy, nawet jeśli łączyła go z najemcą więź gospodarcza i uczuciowa.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 26/02) wskazującą, że wnuk nie jest wymieniony w art. 691 § 1 k.c. jako osoba wstępująca w stosunek najmu. Podkreślono, że obowiązek alimentacyjny, który mógłby być podstawą wstąpienia w najem, nie zaistniał w tej sytuacji.
Czy w przypadku eksmisji osób, które nie posiadają tytułu prawnego do lokalu, ale spełniają określone kryteria, sąd jest zobowiązany orzec o prawie do lokalu socjalnego i wstrzymać wykonanie eksmisji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany badać z urzędu przesłanki do przyznania lokalu socjalnego i orzec o tym prawie, jeśli zostaną spełnione kryteria ustawowe, a także wstrzymać wykonanie eksmisji do czasu złożenia oferty najmu lokalu socjalnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów, wskazując na obligatoryjne przesłanki (małoletniość) oraz fakultatywne (trudna sytuacja materialna i rodzinna, sposób korzystania z lokalu). W ocenie sądu, pozwani spełnili te kryteria, co uzasadniało przyznanie im prawa do lokalu socjalnego i wstrzymanie eksmisji.
Czy w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej spór kosztami postępowania na podstawie art. 102 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu, jeśli całokształt okoliczności sprawy pozwala na uznanie, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, podkreślając, że zastosowanie art. 102 kpc jest suwerennym uprawnieniem sądu, a trudna sytuacja życiowa, majątkowa lub zdrowotna strony może stanowić podstawę do odstąpienia od zasady obciążania kosztami. W tej sprawie, niska sytuacja materialna pozwanych uzasadniała takie rozstrzygnięcie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina M. G. | organ_państwowy | powódka |
| P. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
| S. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 222 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia windykacyjnego właściciela o wydanie rzeczy od osoby, która nią włada bez skutecznego względem właściciela uprawnienia.
k.c. art. 691 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis określający krąg osób (małżonek, dzieci, osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, osoba we wspólnym pożyciu), które wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po śmierci najemcy.
u.o.p.l. art. 14 § ust. 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Obowiązek sądu badania z urzędu przesłanek orzeczenia o uprawnieniu do lokalu socjalnego.
u.o.p.l. art. 14 § ust. 3
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Kryteria brane pod uwagę przez sąd przy orzekaniu o prawie do lokalu socjalnego (dotychczasowy sposób korzystania, sytuacja materialna i rodzinna).
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej spór kosztami procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Pomocnicze
k.c. art. 691 § § 2
Kodeks cywilny
Warunek stałego zamieszkiwania z najemcą w lokalu do chwili jego śmierci dla osób wstępujących w stosunek najmu.
k.c. art. 691 § § 3
Kodeks cywilny
Skutek braku osób wymienionych w § 1 - wygaśnięcie stosunku najmu.
u.o.p.l. art. 14 § ust. 4
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Katalog osób, wobec których sąd nie może orzec o braku uprawnienia do lokalu socjalnego (np. małoletni, niepełnosprawni, kobiety w ciąży).
u.o.p.l. art. 14 § ust. 6
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Nakaz wstrzymania wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasada niedopuszczalności czynienia ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwani nie posiadają tytułu prawnego do lokalu po śmierci najemczyni. • Pozwany jako wnuk nie wstępuje w stosunek najmu na podstawie art. 691 k.c.
Odrzucone argumenty
Pozwani argumentowali, że mieszkali w lokalu od lat, opiekowali się najemczynią i ponieśli nakłady. • Pozwani wskazali na trudną sytuację materialną i rodzinną jako podstawę do odmowy eksmisji lub przyznania lokalu socjalnego.
Godne uwagi sformułowania
wnuk zmarłego najemcy nie należy do osób wymienionych w art. 691 § 1 kc • stosunek użyczenia był stosunkiem pochodnym wobec najmu i w związku z tym uległ rozwiązaniu z ustaniem stosunku najmu • możliwość nieuwzględnienia roszczenia windykacyjnego na podstawie art. 5 kc może mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych • zasady współżycia społecznego chronią wprawdzie przed nadużyciem prawa, ale nie mogą tego prawa w ogóle unicestwić • pozwani są lokatorami w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów, mimo że korzystali z lokalu na podstawie umowy użyczenia zawartej z najemcą bez zgody wynajmującego
Skład orzekający
Małgorzata Żelewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 691 k.c. w kontekście wstąpienia w stosunek najmu przez wnuka, stosowanie art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów w sprawach eksmisji, oraz zasada stosowania art. 102 kpc w przypadku trudnej sytuacji materialnej stron."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w kwestii ochrony lokatorów w trudnej sytuacji materialnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów dotyczących najmu i eksmisji, a także wrażliwość sądu na sytuację życiową pozwanych, co czyni ją interesującą dla prawników i osób zainteresowanych prawami lokatorów.
“Eksmisja czy prawo do lokalu socjalnego? Sąd rozstrzyga losy rodziny po śmierci babci-najemczyni.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.