I C 585/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. przeciwko M. K. o zapłatę kwoty 5.351,55 zł wraz z odsetkami, opartego na wekslu in blanco. Pozwana nie stawiła się na rozprawę ani nie złożyła odpowiedzi na pozew, co skutkowało zastosowaniem przez sąd art. 339 § 2 kpc i przyjęciem twierdzeń powódki za prawdziwe. Sąd Rejonowy w Tczewie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił jednak powództwo. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia była analiza umowy pożyczki gotówkowej nr (...) z dnia 22 maja 2019 r. oraz deklaracji wekslowej. Sąd, mimo braku wniosku ze strony pozwanej, dokonał kontroli postanowień umownych pod kątem ich zgodności z przepisami o klauzulach niedozwolonych (art. 385¹-385³ k.c.). W szczególności, sąd zakwestionował wysokość prowizji (3.971 zł, czyli 79% kapitału) oraz opłaty przygotowawczej (129 zł) i kwoty 900 zł z tytułu „(...)”, uznając je za rażąco wygórowane, sprzeczne z dobrymi obyczajami i naruszające interesy konsumenta. Sąd stwierdził, że postanowienia te nie zostały indywidualnie uzgodnione i zmierzały do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. W konsekwencji, postanowienia dotyczące prowizji i opłaty „(...)” zostały uznane za abuzywne i niewiążące. Sąd ustalił również, że pozwana spłaciła kwotę 6.240,45 zł, co przy całkowitej kwocie do zapłaty 11.592 zł oznaczało spłatę kapitału i nadpłatę 1.240,45 zł, tym samym pozwana uczyniła zadość swojemu zobowiązaniu. Wobec powyższego, sąd oddalił powództwo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKontrola postanowień umownych dotyczących prowizji i innych opłat w umowach pożyczek konsumenckich pod kątem klauzul abuzywnych, nawet w przypadku braku aktywności pozwanego i zastosowania art. 339 § 2 kpc.
Dotyczy umów pożyczek konsumenckich, gdzie występują klauzule dotyczące prowizji i innych opłat pozaodsetkowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia umowy pożyczki dotyczące prowizji i innych opłat, zawarte z konsumentem, mogą zostać uznane za klauzule niedozwolone (abuzywne) na podstawie art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy pożyczki dotyczące prowizji i innych opłat mogą zostać uznane za abuzywne, jeśli są rażąco wygórowane, sprzeczne z dobrymi obyczajami i naruszają interesy konsumenta, nawet jeśli nie zostały podniesione przez pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd zbadał postanowienia umowy pożyczki dotyczące prowizji (79% kapitału) i innych opłat, uznając je za rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami. Stwierdzono, że nie zostały one indywidualnie uzgodnione i zmierzały do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych, co czyni je niewiążącymi na podstawie art. 385¹ k.c.
Czy sąd może badać zasadność żądania opartego na wekslu in blanco, w tym kontrolując stosunek podstawowy i postanowienia umowne, nawet jeśli pozwany nie kwestionuje tych okoliczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ma obowiązek badać stan faktyczny wynikający ze stosunku podstawowego i kontrolować postanowienia umowne pod kątem przepisów prawa materialnego, w tym klauzul niedozwolonych, nawet w przypadku przyjęcia twierdzeń powoda za prawdziwe na podstawie art. 339 § 2 kpc i braku aktywności pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przyjęcie twierdzeń powoda za prawdziwe na podstawie art. 339 § 2 kpc nie zwalnia sądu z obowiązku oceny żądania przez pryzmat przepisów prawa materialnego. W przypadku weksla in blanco, sąd ma prawo badać stosunek podstawowy i postanowienia umowne, aby zapobiec przemycaniu niedozwolonych klauzul pod przykryciem zobowiązania wekslowego, co potwierdza orzecznictwo TSUE.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w B. | spółka | powódka |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki, zgodnie z którą pożyczkodawca zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy lub rzeczy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne nie wiążą konsumenta, a strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.p.c. art. 339 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przyjęcie za prawdziwe twierdzeń powoda o okolicznościach faktycznych w przypadku niestawienia się pozwanego na rozprawie lub braku udziału w rozprawie, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości lub zostały przytoczone w celu obejścia prawa.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Obowiązek wskazania przez przedsiębiorcę, że postanowienie zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
u.k.k. art. 36 a
Ustawa o kredycie konsumenckim
Regulacja dotycząca maksymalnych kosztów pozaodsetkowych w kredycie konsumenckim.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja w umowie pożyczki była rażąco wygórowana i sprzeczna z dobrymi obyczajami. • Opłaty pozaodsetkowe w umowie pożyczki stanowiły próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. • Postanowienia umowy dotyczące prowizji i opłaty '(...)' były niedozwolone (abuzywne) na mocy art. 385¹ k.c.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zobowiązany jest czuwać, aby podmioty stosunków cywilnoprawnych pod przykryciem zobowiązania wekslowego nie przemycały postanowień niedozwolonych i nie wykorzystywały słabszej i często nieporadnej strony tych stosunków jakim są konsumenci. • Samo zastosowanie w umowie przepisu art. 36 a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (...) i ograniczenie kosztów pozaodsetkowych do takich, które znajdują uzasadnienie w ww. przepisie, nie powoduje, że Sąd utracił możliwość zbadania takich zapisów umowy w kontekście art. 3851 k.c. i n. • Prowizja określona na poziomie 3.971 zł, co stanowi kwotę odpowiadającą 79% udostępnionego pożyczkobiorcy kapitału, jest rażąco wygórowana.
Skład orzekający
Dorota Słowik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kontrola postanowień umownych dotyczących prowizji i innych opłat w umowach pożyczek konsumenckich pod kątem klauzul abuzywnych, nawet w przypadku braku aktywności pozwanego i zastosowania art. 339 § 2 kpc."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich, gdzie występują klauzule dotyczące prowizji i innych opłat pozaodsetkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może aktywnie chronić konsumentów przed nieuczciwymi praktykami finansowymi, nawet gdy pozwany nie broni swoich praw. Podkreśla znaczenie kontroli sądowej nad umowami pożyczkowymi.
“Sąd pokazał, że nawet w zaocznym procesie chroni konsumentów przed lichwiarskimi prowizjami w umowach pożyczek!”
Dane finansowe
WPS: 5351,55 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.