I C 552/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pozwu złożonego przez konsumentów przeciwko bankowi o zapłatę kwoty 140.684,46 zł z odsetkami, ewentualnie 47.779,19 zł. Powodowie zawarli w 2006 roku umowę o kredyt hipoteczny indeksowany do CHF, twierdząc, że klauzule dotyczące indeksacji i sposobu ustalania kursów walut są abuzywne. Zarzucili, że bank jednostronnie ustalał kursy walut, nie określając obiektywnych mierników, co dawało mu swobodę w kształtowaniu wysokości zobowiązania i rat. Sąd Okręgowy w Gliwicach, analizując umowę w świetle przepisów o klauzulach niedozwolonych (art. 385¹ §1 kc) oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE, uznał klauzule dotyczące ryzyka walutowego za abuzywne. Stwierdzono, że nie zostały one sformułowane w sposób jednoznaczny, a bank naruszył obowiązek informacyjny, nie wyjaśniając w pełni ryzyka związanego z kredytem indeksowanym. Sąd uznał, że klauzule te stanowią główne świadczenie stron i ich abuzywność skutkuje nieważnością umowy. W związku z tym, na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, zasądzono od banku na rzecz powodów kwotę 140.684,46 zł tytułem zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie i zasądził od pozwanego na rzecz powodów koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych i skutków prawnych ich stwierdzenia, w tym prawa do zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, a jego zastosowanie może zależeć od indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzule indeksacyjne w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, które pozwalają bankowi na jednostronne ustalanie kursów walut, stanowią klauzule niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ §1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule te są abuzywne, ponieważ nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, naruszają dobre obyczaje i rażąco naruszają interesy konsumentów, przerzucając na nich całe ryzyko walutowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule dotyczące ryzyka walutowego w umowie kredytu indeksowanego do CHF są abuzywne, ponieważ bank miał swobodę w ustalaniu kursów walut, nie określając obiektywnych kryteriów. Brak jednoznaczności i naruszenie obowiązku informacyjnego banku skutkowały uznaniem tych klauzul za niedozwolone, co prowadzi do nieważności umowy.
Jaki jest skutek prawny stwierdzenia abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowie kredytu hipotecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych, które stanowią główne świadczenie stron, prowadzi do nieważności całej umowy kredytu.
Uzasadnienie
Zgodnie z orzecznictwem TSUE i polskim prawem, klauzule określające główne świadczenia stron, jeśli są abuzywne, mogą prowadzić do nieważności całej umowy. W tym przypadku, klauzule indeksacyjne były kluczowe dla określenia świadczeń, a ich abuzywność skutkowała brakiem skutecznego zawarcia umowy.
Czy roszczenie o zwrot nienależnie spełnionych świadczeń z nieważnej umowy kredytu jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia jest bezzasadny, ponieważ bieg terminu przedawnienia dla umów wykonanych rozpoczyna się od daty ostatecznej spłaty kredytu, która w tym przypadku nastąpiła niedawno.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w przypadku umów wykonanych, termin przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia rozpoczyna bieg od momentu ostatecznej spłaty kredytu. Ponieważ ostateczna spłata nastąpiła w 2021 roku, termin przedawnienia nie upłynął.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | powód |
| K. M. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe zwrotu jej wartości.
Pr. bank art. 69
Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
k.c. art. 98
Kodeks cywilny
Strona wygrywająca sprawę może żądać od strony przeciwnej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul indeksacyjnych dotyczących ustalania kursów walut. • Naruszenie obowiązku informacyjnego banku. • Nieważność umowy kredytu z powodu abuzywności głównych postanowień umownych. • Roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczeń. • Umowa została indywidualnie uzgodniona. • Brak interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy. • Zastosowanie art. 411 kc (zwrot świadczenia nienależnego).
Godne uwagi sformułowania
klauzule dotyczące ryzyka wymiany, do których zalicza także sposób ustalania kursu wymiany, jako klauzule określające główny przedmiot umowy kredytu • nie można mówić o jednoznacznym określeniu głównego świadczenia • Umowa powoduje swoistą nierówność informacyjną stron. • nie można zagwarantować poszanowania praw przyznanych przez dyrektywę 93/13
Skład orzekający
Wojciech Hajduk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych i skutków prawnych ich stwierdzenia, w tym prawa do zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, a jego zastosowanie może zależeć od indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.
“Bank musi zwrócić ponad 140 tys. zł za abuzywne klauzule w kredycie frankowym!”
Dane finansowe
WPS: 140 684,46 PLN
zwrot nienależnie pobranych świadczeń: 140 684,46 PLN
koszty postępowania: 6400 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.