I C 543/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód F. M. wniósł o zasądzenie od pozwanej J. M. kwoty 8425 euro i 20 000 zł wraz z odsetkami, wskazując, że pozwana jest byłą żoną jego brata. Strony zawarły umowę, na mocy której powód zobowiązał się pokryć koszt budowy domku letniskowego na nieruchomości małżonków, z zamiarem wynajmowania go i dzielenia się dochodami, a także z możliwością nieodpłatnego korzystania z domku przez powoda. Z uwagi na rozwód małżonków i niemożność realizacji umowy, powód domagał się zwrotu połowy zainwestowanych środków. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zawieszenie postępowania do czasu podziału majątku. Przyznała istnienie umowy, ale kwestionowała jej rozwiązanie i wysokość dochodzonej kwoty. Sąd ustalił, że powód przekazał na budowę co najmniej 40 000 zł i 16 850 euro. Celem umowy było zapewnienie powodowi możliwości spędzania wolnego czasu i wspólne wynajmowanie domku. Po rozwodzie i w związku z tym, że w domku zamieszkał były mąż pozwanej, umowa stała się niemożliwa do realizacji w pierwotnym kształcie. Sąd uznał, że umowa straciła dla powoda znaczenie ekonomiczne i zasądził od pozwanej zwrot części nakładów, opierając się na przepisach o odpowiedzialności dłużnika za niewykonanie zobowiązania (art. 471 k.c.) oraz o niemożliwości świadczenia wzajemnego (art. 493 §1 i 2 k.c.). Rozstrzygnięto również o kosztach procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o niewykonaniu zobowiązania i niemożliwości świadczenia w kontekście umów rodzinnych i inwestycji w nieruchomości.
Specyfika relacji rodzinnych i brak formalizacji umowy mogą ograniczać stosowanie w sprawach czysto biznesowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa dotycząca budowy i użytkowania domku letniskowego, zawarta między członkami rodziny, może być rozwiązana lub jej realizacja może być dochodzona na drodze sądowej, gdy pierwotny cel umowy stał się niemożliwy do osiągnięcia z powodu rozpadu małżeństwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może zasądzić zwrot nakładów, jeśli umowa straciła dla strony znaczenie ekonomiczne z powodu okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność druga strona, lub gdy wykonanie zobowiązania stało się niemożliwe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa straciła dla powoda znaczenie ekonomiczne, ponieważ nie mógł on ani wynajmować domku, ani z niego swobodnie korzystać z powodu sytuacji rodzinnej byłych małżonków. Zastosowano przepisy o odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania i niemożliwość świadczenia.
Czy powód wykazał wysokość poniesionych nakładów na budowę domku letniskowego oraz czy umowa wymagała formalnego wypowiedzenia lub rozwiązania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód wykazał poniesienie nakładów poprzez dowody w postaci przelewów i zeznań świadków. Sąd uznał, że w relacjach rodzinnych formalne wypowiedzenie umowy nie jest konieczne, a cel umowy nie został osiągnięty.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na dowodach z dokumentów (przelewy) i zeznań świadków, które potwierdziły wysokość przekazanych środków. Zwrócono uwagę na specyfikę relacji rodzinnych, gdzie formalności często są pomijane, a kluczowe jest faktyczne osiągnięcie celu umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. M. | osoba_fizyczna | powód |
| J. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik odpowiedzialny jest do naprawienia szkody, która powstała na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że szkoda powstała na skutek okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
k.c. art. 493 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli jedno ze świadczeń wzajemnych stało się niemożliwe do wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność strona zobowiązana, druga strona może, według swego wyboru, albo żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania albo od umowy odstąpić.
k.c. art. 493 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy możliwości odstąpienia od umowy, gdy wykonanie częściowe nie miałoby znaczenia ze względu na właściwość zobowiązania, albo zamierzony cel umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 494 § 1
Kodeks cywilny
Strona, która od umowy odstępuje, może żądać zwrotu nie tylko tego, co świadczyła, lecz także naprawienia szkody, której doznała na skutek niewykonania zobowiązania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa straciła znaczenie ekonomiczne dla powoda z powodu niemożności realizacji jej celu (wynajem domku, swobodne korzystanie przez powoda). • Powód wykazał wysokość poniesionych nakładów. • Relacje rodzinne usprawiedliwiają brak formalizacji umowy i jej wypowiedzenia.
Odrzucone argumenty
Umowa nie została skutecznie wypowiedziana ani rozwiązana. • Powód nadal może korzystać z domku na dotychczasowych zasadach. • Domek nie może być wynajmowany z powodu zamieszkiwania w nim byłego męża pozwanej. • Powód nie wykazał wysokości poniesionych kosztów. • Treścią umowy nie było zobowiązanie do zwrotu zainwestowanych środków.
Godne uwagi sformułowania
Zamiarem stron było wynajmowanie tego domku i dzielenie się uzyskanymi w ten sposób dochodami po połowie. • Powód miał w wolnych chwilach, w czasie gdy domek nie byłby wynajmowany, przebywać w nim nieodpłatnie. • Z uwagi na to, że właściciele nieruchomości rozwiedli się i w domku letniskowym zamieszkał W. M. (1) zawarta umowa nie może być realizowana. • W obecnej sytuacji utracił możliwość zwrotu zaangażowanych w budowę domku wypoczynkowego środków finansowych, nie mogąc jednocześnie korzystać z niego w sposób swobodny. • Jest wręcz przeciwnie. Relacje rodzinne wiążą się z reguły ze szczególnym rodzajem zaufania wzajemnego i jest powszechne, że strony różnych zawieranych umów świadomie odstępują od ich sformalizowania uważając, że to zbyteczny balast, a nawet wstydzą się ich formalizowania.
Skład orzekający
Anna Kurzynowska - Drzażdżewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o niewykonaniu zobowiązania i niemożliwości świadczenia w kontekście umów rodzinnych i inwestycji w nieruchomości."
Ograniczenia: Specyfika relacji rodzinnych i brak formalizacji umowy mogą ograniczać stosowanie w sprawach czysto biznesowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak rozpad relacji rodzinnych i małżeńskich może wpływać na umowy inwestycyjne, nawet te nieformalne, oraz jak sąd podchodzi do rozliczeń w takich sytuacjach.
“Rodzinna inwestycja w domek letniskowy zakończona w sądzie po rozwodzie – czy można odzyskać pieniądze?”
Dane finansowe
zwrot nakładów: 8425 EUR
zwrot nakładów: 20 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.