I C 54/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. L. domagała się ustalenia, że służebność osobista mieszkania ustanowiona na rzecz jej brata G. L. wygasła z dniem 1 stycznia 2024 roku, ponieważ pozwany od końca 2013 roku nie korzystał z tej służebności. Służebność została ustanowiona umową darowizny z 12 marca 2013 roku na nieruchomości położonej w miejscowości Ś., polegająca na prawie zamieszkiwania na całym piętrze domu. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że nie mógł korzystać ze służebności z powodu konfliktu z matką i siostrą, a jego żona opuściła dom rodzinny z powodu znęcania psychicznego. Podniósł również zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez powódkę, wskazując na art. 5 k.c. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, ustalił, że pozwany faktycznie zaprzestał korzystania ze służebności z końcem 2013 roku, przenosząc centrum życiowe do innego miejsca i zrywając kontakty z matką i siostrą. Sąd podkreślił, że wygaśnięcie służebności na podstawie art. 293 k.c. następuje z mocy prawa (ex lege) wskutek 10-letniego niekorzystania z niej, a przyczyny niewykonywania prawa nie mają istotnego znaczenia. Sąd oddalił zarzut nadużycia prawa podmiotowego, uznając, że brak jest szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 k.c. w tej sprawie, a pozwany nie udowodnił, by powódka uniemożliwiała mu korzystanie z lokalu. W konsekwencji Sąd orzekł o wygaśnięciu służebności i zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie wygaśnięcia służebności osobistej mieszkania z powodu jej niewykonywania przez 10 lat oraz zastosowanie art. 5 k.c. w kontekście praw rzeczowych.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego, w którym nie wykazano szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 k.c. oraz udowodniono 10-letnie niekorzystanie ze służebności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy służebność osobista mieszkania wygasa z mocy prawa na skutek jej niewykonywania przez okres 10 lat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, służebność osobista mieszkania wygasa z mocy prawa na skutek jej nieprzerwanego niewykonywania przez okres 10 lat, zgodnie z art. 293 k.c. w zw. z art. 297 k.c.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy k.c. oraz orzecznictwo i doktrynę, wskazując, że wygaśnięcie służebności następuje z mocy prawa (ex lege) z chwilą upływu 10-letniego terminu niewykonywania prawa, niezależnie od woli stron. Każdy przejaw korzystania z niej przerywa bieg terminu. Przyczyny niewykonywania prawa nie mają znaczenia.
Czy zarzut nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) może stanowić podstawę do oddalenia powództwa o ustalenie wygaśnięcia służebności, jeśli prawo to nie było wykonywane przez 10 lat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nadużycia prawa podmiotowego nie znalazł uzasadnienia w okolicznościach sprawy, ponieważ brak było szczególnych okoliczności uzasadniających oddalenie powództwa z odwołaniem się do zasad współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zastosowanie art. 5 k.c. ma charakter wyjątkowy i wymaga istnienia rażących, nieakceptowanych w świetle powszechnie uznawanych wartości okoliczności. W ocenie sądu, okoliczności podnoszone przez pozwanego, w tym konflikt rodzinny i jego wyprowadzka, nie spełniały tych kryteriów. Pozwany nie udowodnił, by powódka uniemożliwiała mu korzystanie z lokalu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| G. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| C. L. | osoba_fizyczna | świadkini/matka stron |
| E. L. | osoba_fizyczna | żona pozwanego |
| R. L. | osoba_fizyczna | świadkini |
| L. F. | osoba_fizyczna | świadkini |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 293 § § 1
Kodeks cywilny
Wygaśnięcie służebności następuje wskutek niewykonywania prawa przez 10 lat i ma miejsce z mocy prawa (ex lege).
k.c. art. 297
Kodeks cywilny
Przepis art. 293 k.c. znajduje zastosowanie do służebności osobistych, w tym służebności mieszkania.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Klauzula generalna niedopuszczalności czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Sąd uznał, że nie znalazła zastosowania w tej sprawie z uwagi na brak szczególnych okoliczności.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
10-letnie niekorzystanie ze służebności mieszkania prowadzi do jej wygaśnięcia z mocy prawa (art. 293 k.c. w zw. z art. 297 k.c.). • Brak szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 k.c. w celu oddalenia powództwa o ustalenie wygaśnięcia służebności.
Odrzucone argumenty
Zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez powódkę (art. 5 k.c.) z uwagi na konflikt rodzinny i niemożność korzystania ze służebności przez pozwanego. • Twierdzenie, że powódka uniemożliwiała pozwanemu korzystanie z lokalu.
Godne uwagi sformułowania
Wygaśnięcie służebności na podstawie art. 293 k.c. następuje wskutek niewykonywania prawa przez 10 lat i ma miejsce z mocy prawa (ex lege). • Przesłanką wygaśnięcia służebności jest tylko sam fakt niewykonywania tego prawa przez 10 lat. • Klauzula generalna niedopuszczalności czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego ma na celu zapobieganie stosowaniu prawa w sposób prowadzący do skutków nieetycznych lub rozmijających się w sposób zasadniczy z celem danej regulacji prawnej. • Zastosowanie art. 5 k.c. jest możliwe jedynie w wyjątkowych wypadkach.
Skład orzekający
Jacek Kowalski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie wygaśnięcia służebności osobistej mieszkania z powodu jej niewykonywania przez 10 lat oraz zastosowanie art. 5 k.c. w kontekście praw rzeczowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego, w którym nie wykazano szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 k.c. oraz udowodniono 10-letnie niekorzystanie ze służebności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa rzeczowego (służebność mieszkania) i jego wygaśnięcia, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości. Dodatkowo porusza kwestię nadużycia prawa i zasad współżycia społecznego, co zawsze budzi zainteresowanie.
“Czy służebność mieszkania wygasa po 10 latach milczenia? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
koszty procesu: 1617 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.