I C 450/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie G. C., A. Z. i A. R. domagali się od Gminy S., która nabyła spadek po J. M. z dobrodziejstwem inwentarza, zasądzenia solidarnie kwoty 6 598,55 zł wraz z umownymi odsetkami. Pozwana Gmina wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia oraz ograniczenia odpowiedzialności do stanu czynnego majątku spadkowego. Sąd, rozpoznając sprawę, ustalił, że w dniu 4 sierpnia 2017 r. zawarto umowę pożyczki gotówkowej na kwotę 5 250 zł, która miała być spłacana w ratach od 20 września 2017 r. do 20 sierpnia 2019 r. W dniu 7 sierpnia 2017 r. wierzytelność z tej umowy została przelana na rzecz powodów. Pożyczkobiorca dokonał wpłaty pierwszej raty. W dniu 1 października 2017 r. zmarł pożyczkobiorca, a spadek po nim nabyła Gmina S. Sąd analizował kwestię wymagalności poszczególnych rat pożyczki oraz terminów przedawnienia. Zastosowano przepisy Kodeksu cywilnego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2018 r., zgodnie z którą bieg terminu przedawnienia dla roszczeń powstałych przed wejściem w życie nowej ustawy, a jeszcze nieprzedawnionych, rozpoczynał się od dnia wejścia w życie tej ustawy, ale jeśli według przepisów dotychczasowych przedawnienie nastąpiłoby wcześniej, stosowano termin dotychczasowy. Sąd uznał, że raty pożyczki wymagalne od 20 października 2017 r. do 20 grudnia 2018 r. uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia rozpoczął się przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, a termin trzyletni liczony według przepisów dotychczasowych upłynął wcześniej. W konsekwencji, sąd zasądził jedynie kwotę odpowiadającą niezaspokojonym i nieprzedawnionym ratom, tj. 1 938,08 zł, z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie. Sąd zastrzegł pozwanej Gminie prawo do powołania się na ograniczenie odpowiedzialności do stanu czynnego spadku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie stosunkowego rozdzielenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z umów pożyczek spłacanych w ratach, w kontekście nowelizacji Kodeksu cywilnego z 2018 r.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy umowa została zawarta przed nowelizacją, a przedawnienie następuje po jej wejściu w życie, z uwzględnieniem wcześniejszego terminu przedawnienia według przepisów dotychczasowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie z umowy pożyczki, spłacanej w ratach, ulega przedawnieniu w całości, czy też każda rata przedawnia się osobno?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Każda rata pożyczki staje się wymagalna w terminie jej płatności i przedawnia się osobno.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 17/21), zgodnie z którą przy zobowiązaniach terminowych wierzytelność jest wymagalna z chwilą nadejścia terminu świadczenia, a zatem każda rata ma swój indywidualny termin wymagalności i przedawnienia.
Jakie przepisy dotyczące przedawnienia należy zastosować do umowy pożyczki zawartej przed nowelizacją Kodeksu cywilnego z 2018 r., a przedawniającej się po jej wejściu w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy zastosować przepisy dotychczasowe, jeśli według nich przedawnienie nastąpiłoby wcześniej niż według przepisów nowych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks cywilny, który stanowi, że jeżeli według przepisów dotychczasowych termin przedawnienia nastąpiłby wcześniej, to stosuje się ten wcześniejszy termin. W tym przypadku, trzyletni termin przedawnienia liczony od dnia wymagalności poszczególnych rat według przepisów sprzed nowelizacji upłynął przed terminem wynikającym z przepisów po nowelizacji.
Czy brak ujęcia wierzytelności w spisie inwentarza spadkowego ma wpływ na możliwość jej dochodzenia od spadkobiercy?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli stan czynny majątku spadkowego znacząco przewyższa stan bierny.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że stan czynny majątku spadkowego przewyższał stan bierny, a nawet po doliczeniu dochodzonej wierzytelności, stan czynny nadal byłby wyższy, co czyniło ten zarzut nieistotnym dla rozstrzygnięcia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. C. | osoba_fizyczna | powód |
| A. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| A. R. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina S. | organ_państwowy | pozwany |
| J. M. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | pożyczkodawca / poprzednik prawny powodów |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia wynosi trzy lata dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw art. 5 § ust. 1
Do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw art. 5 § ust. 2
Jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
k.c. art. 723
Kodeks cywilny
Jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę.
k.c. art. 481 § § 2 1
Kodeks cywilny
Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie).
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zastrzec w orzeczeniu, że pozwanemu nie służy prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności do określonego przedmiotu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa majątkowe, w których można określić wartość przedmiotu sporu, sąd zasądza od strony przegrywającej na rzecz wygrywającej strony zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 20
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli strona wygrała tylko w części, jej koszty będą odpowiednio podzielone.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie z umowy pożyczki, spłacanej w ratach, przedawnia się dla każdej raty osobno. • Zastosowanie przepisów o przedawnieniu sprzed nowelizacji Kodeksu cywilnego z 2018 r. ze względu na wcześniejsze nastąpienie przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Całe roszczenie jest przedawnione. • Brak ujęcia wierzytelności w spisie inwentarza spadkowego wyklucza możliwość jej dochodzenia.
Godne uwagi sformułowania
bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne • przy zobowiązaniach terminowych przyjmuje się, że wierzytelność jest wymagalna, jeżeli nadszedł termin świadczenia, od tej bowiem daty wierzyciel może domagać się spełnienia świadczenia • jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z umów pożyczek spłacanych w ratach, w kontekście nowelizacji Kodeksu cywilnego z 2018 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy umowa została zawarta przed nowelizacją, a przedawnienie następuje po jej wejściu w życie, z uwzględnieniem wcześniejszego terminu przedawnienia według przepisów dotychczasowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia roszczeń, zwłaszcza w kontekście spadkowym i zmian w prawie. Interpretacja przepisów o przedawnieniu po nowelizacji Kodeksu cywilnego jest istotna dla praktyków.
“Czy dług ze spadku może się przedawnić? Kluczowa interpretacja przepisów o przedawnieniu.”
Dane finansowe
WPS: 6598,55 PLN
należność główna: 1938,08 PLN
koszty procesu: 886,8 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.