Orzeczenie · 2025-06-25

I C 449/24

Sąd

Sąd Rejonowy w Człuchowie

Data

2025-06-25

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy

pożyczkawekselklauzule abuzywneochrona konsumentawyrok zaocznykoszty pożyczkiodsetki

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie w postępowaniu upominawczym od pozwanej M. Z. kwoty 7.435,95 złotych wraz z odsetkami umownymi, zabezpieczonej wekslem. Pozwana zawarła z powodem umowę pożyczki gotówkowej, która została zabezpieczona wekslem in blanco. Po wypowiedzeniu umowy przez powoda z powodu opóźnień w spłacie, pozwana wpłaciła część zadłużenia, ale zaprzestała dalszych spłat. Pozwana, mimo prawidłowego doręczenia pozwu i wezwania na rozprawę, nie stawiła się ani nie zajęła stanowiska w sprawie. Sąd, działając na podstawie art. 339 § 2 kpc, wydał wyrok zaoczny, uznając twierdzenia powoda za prawdziwe w zakresie podstawy faktycznej, ale jednocześnie zobowiązany był do zbadania zasadności żądania w świetle prawa materialnego. Sąd z urzędu zbadał umowę pożyczki pod kątem klauzul abuzywnych, zgodnie z dyrektywą UE 93/13/EWG i polskim Kodeksem cywilnym. Ustalono, że umowa pożyczki, zawarta na standardowym wzorcu, zawierała niedozwolone postanowienia dotyczące opłaty przygotowawczej i prowizji, które nie były indywidualnie negocjowane i rażąco naruszały interesy konsumenta. W związku z tym, te koszty zostały uznane za niezwiązujące pozwaną. Po uwzględnieniu dokonanych przez pozwaną wpłat, Sąd zasądził od niej na rzecz powoda kwotę 2.077,00 złotych z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. O kosztach postępowania orzeczono stosunkowo.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie obowiązku sądu do badania z urzędu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich, nawet przy dochodzeniu roszczeń z weksla, oraz analiza abuzywności kosztów pożyczki.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów konsumenckich zabezpieczonych wekslem in blanco, gdzie wierzyciel jest pierwszym wierzycielem.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia umowy pożyczki dotyczące opłat przygotowawczych i prowizji, niebędące indywidualnie negocjowanymi, mogą być uznane za klauzule abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia umowy pożyczki dotyczące opłat przygotowawczych i prowizji, które nie były indywidualnie negocjowane i rażąco naruszają interesy konsumenta, są uznawane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opłaty przygotowawcze i prowizje w umowie pożyczki, niebędące indywidualnie negocjowanymi, stanowiły ukryty zysk dla pożyczkodawcy i rażąco naruszały interesy konsumenta, godząc w dobre obyczaje i uczciwość kupiecką. W związku z tym, postanowienia te nie wiążą konsumenta.

Czy sąd może z urzędu badać stosunek podstawowy (umowę pożyczki) przy dochodzeniu roszczenia z weksla in blanco przez pierwszego wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może z urzędu badać stosunek podstawowy łączący strony, nawet jeśli pozwany nie podniósł zarzutu niezgodności wypełnienia weksla z porozumieniem, zwłaszcza gdy wierzyciel jest pierwszym wierzycielem.

Uzasadnienie

Sąd stoi na stanowisku, że abstrakcyjność weksla nie wyklucza badania stosunku podstawowego, a możliwość podniesienia zarzutu niezgodności wypełnienia weksla z porozumieniem nie jest zarzutem w ścisłym tego słowa znaczeniu. Badanie to jest dopuszczalne z urzędu, aby zapewnić ochronę konsumenta.

Czy uznanie długu przez konsumenta po wypowiedzeniu umowy pożyczki może niweczyć możliwość badania abuzywności postanowień umowy?

Odpowiedź sądu

Nie, uznanie długu przez konsumenta, podobnie jak wcześniejsze płatności rat, nie niweczy możliwości badania abuzywności postanowień umowy, ponieważ prawo konsumenckie zapewnia ochronę niezależnie od późniejszych oświadczeń konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uznanie długu przez pozwaną, podobnie jak wcześniejsze płatności, stanowiło jedynie częściowe uznanie długu i nie zwalniało sądu z obowiązku badania abuzywności umowy, zwłaszcza gdy umowa zawierała postanowienia niekorzystne dla pożyczkobiorcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

(...) S.A.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) S.A.	spółka	powód
M. Z.	osoba_fizyczna	pozwana

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

k.c. art. 720

Kodeks cywilny

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

pr. weks. art. 10

Prawo wekslowe

Dłużnik wekslowy może podnieść przeciwko posiadaczowi weksla zarzuty, które mu przysługują przeciwko temu posiadaczowi na podstawie stosunku prawnego, na którym opiera się jego nabycie weksla.

Pomocnicze

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uznanie części kosztów pożyczki (opłata przygotowawcza, prowizje) za klauzule abuzywne, które nie wiążą konsumenta. • Możliwość badania stosunku podstawowego z urzędu przez sąd przy dochodzeniu roszczenia z weksla in blanco przez pierwszego wierzyciela. • Nieskuteczność późniejszego uznania długu przez konsumenta w kontekście badania abuzywności umowy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd z urzędu był zobowiązany do podjęcia działań mających na celu kontrolę treści stosunku podstawowego – umowy pożyczki – zarówno pod kątem abuzywności postanowień umowy konsumenckiej... • Sąd stoi na stanowisku, że istnieje możliwość badania stosunku podstawowego łączącego strony bez zarzutu, tj. z urzędu. • W ocenie Sądu powód nie wykazał w toku niniejszego procesu aby pożyczkobiorca – M. Z. miała jakikolwiek wpływ na treści postanowień umowy, za wyjątkiem kwoty pożyczki... • W konsekwencji stwierdzić należy, iż umowa pożyczki wskazana w pozwie jako stosunek podstawowy wiążący strony jest ważna, natomiast te postanowienia umowy w zakresie opłat dodatkowych – opłaty przygotowawczej oraz obu prowizji - jako nieważne nie są dla strony pozwanej wiążące...

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku sądu do badania z urzędu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich, nawet przy dochodzeniu roszczeń z weksla, oraz analiza abuzywności kosztów pożyczki."

Ograniczenia: Dotyczy umów konsumenckich zabezpieczonych wekslem in blanco, gdzie wierzyciel jest pierwszym wierzycielem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak sądy stosują prawo UE w celu ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami finansowymi, nawet gdy sprawa dotyczy weksla. Podkreśla znaczenie kontroli sądowej nad umowami konsumenckimi.

“Czy weksel może być narzędziem do obejścia prawa konsumenckiego? Sąd odpowiada!”

Dane finansowe

WPS: 7435,95 PLN

pozostała kwota z tytułu pożyczki: 2077 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników