I C 271/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. D. (1) wniósł o zasądzenie od syna M. D. (2) kwoty 1500 zł tytułem nadpłaconych alimentów za listopad i grudzień 2017 r. Powód argumentował, że w tym okresie pozwany podjął pracę i był w stanie samodzielnie się utrzymać, a jego matka pobierała alimenty, nie informując o tym powoda. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że do października 2017 r. studiował dziennie, a pracę podjął dopiero w grudniu 2017 r., otrzymując pierwsze wynagrodzenie w styczniu 2018 r. Alimenty z listopada i grudnia 2017 r. zostały zużyte na bieżące utrzymanie. Sąd ustalił, że obowiązek alimentacyjny został uchylony wyrokiem z dnia 12.01.2018 r. z mocą od 01.11.2017 r. Sąd uznał, że świadczenie alimentacyjne spełnione przez powoda za wskazane miesiące jest nienależne z uwagi na odpadnięcie podstawy prawnej (art. 410 k.c.). Jednakże, powołując się na art. 411 pkt 2 k.c., sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego. Sąd podkreślił, że pozwany był młodą osobą, studentem, który po zakończeniu nauki aktywnie szukał pracy, a otrzymane środki zostały zużyte na bieżące potrzeby i przygotowanie do podjęcia zatrudnienia. W ocenie sądu, pomoc ojca w tym okresie, mimo odpadnięcia podstawy prawnej, była zgodna z zasadami współżycia społecznego i moralnym obowiązkiem rodzica. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 KPC, nie obciążając powoda kosztami z uwagi na rodzinny charakter sprawy i zasadność oceny sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 411 pkt 2 k.c. w kontekście świadczeń alimentacyjnych spełnionych po odpadnięciu podstawy prawnej, zwłaszcza w sytuacjach przejściowych związanych ze studiami i poszukiwaniem pracy przez młode osoby.
Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny całokształtu okoliczności, w szczególności postawy świadczeniobiorcy i jego sytuacji życiowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy można żądać zwrotu świadczenia alimentacyjnego, które zostało spełnione w czasie, gdy obowiązek prawny już nie istniał (uchylony z mocą wsteczną), ale jego spełnienie czyni zadość zasadom współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli jego spełnienie czyni zadość zasadom współżycia społecznego (art. 411 pkt 2 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo odpadnięcia podstawy prawnej świadczenia alimentacyjnego, jego spełnienie przez ojca na rzecz syna, który był studentem i w okresie przejściowym nie miał innych dochodów, czyni zadość zasadom współżycia społecznego. Pomoc rodzica w tym okresie jest akceptowalna społecznie i moralnie oczekiwana, a żądanie zwrotu naruszałoby te zasady.
Czy świadczenie alimentacyjne spełnione po odpadnięciu podstawy prawnej (np. wskutek uchylenia obowiązku z mocą wsteczną) jest świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 410 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenie spełnione po odpadnięciu podstawy prawnej jest świadczeniem nienależnym.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skoro wyrok uchylający obowiązek alimentacyjny miał moc wsteczną, obejmującą okres, w którym alimenty zostały zapłacone, to podstawa prawna świadczenia odpadła, co czyni je nienależnym w rozumieniu art. 410 § 2 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| M. D. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
k.c. art. 411 § pkt 2
Kodeks cywilny
Nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego.
Pomocnicze
KPC art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.r.o. art. 87
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rodzice i dzieci są obowiązani do wzajemnego szacunku i wspierania się.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego (art. 411 pkt 2 k.c.). • Pozwany był studentem, który po ukończeniu studiów aktywnie szukał pracy, a otrzymane alimenty były niezbędne do utrzymania i przygotowania do podjęcia zatrudnienia. • Pomoc rodzica w okresie przejściowym, gdy dziecko nie ma środków do życia, jest zgodna z zasadami współżycia społecznego i moralnym obowiązkiem.
Odrzucone argumenty
Podstawa prawna świadczenia alimentacyjnego odpadła wskutek uchylenia obowiązku z mocą wsteczną, co czyni świadczenie nienależnym (art. 410 k.c.).
Godne uwagi sformułowania
nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego • świadczenie spełnione przez powoda w postaci alimentów za miesiąc listopad i grudzień 2017r. jest nienależne, gdyż podstawa świadczenia odpadła • zachowanie rodziców, polegające na pomocy swoim dzieciom w utrzymaniu w czasie kiedy pozostają bez środków utrzymania jest zachowaniem normalnym, akceptowalnym społecznie, a wręcz oczekiwanym modelem postępowania w stosunkach rodzinnych, w szczególności zgodnym z zasadami współżycia społecznego.
Skład orzekający
Tomasz Cichocki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 411 pkt 2 k.c. w kontekście świadczeń alimentacyjnych spełnionych po odpadnięciu podstawy prawnej, zwłaszcza w sytuacjach przejściowych związanych ze studiami i poszukiwaniem pracy przez młode osoby."
Ograniczenia: Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny całokształtu okoliczności, w szczególności postawy świadczeniobiorcy i jego sytuacji życiowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zasady współżycia społecznego mogą wpływać na rozstrzygnięcia prawne, nawet gdy formalnie odpadła podstawa prawna świadczenia. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa cywilnego w kontekście rodzinnym.
“Czy ojciec musi oddać alimenty synowi, który już nie potrzebuje pomocy? Sąd odpowiada: nie zawsze!”
Dane finansowe
WPS: 1500 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.