I C 196/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka H. A. wystąpiła z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, domagając się wykreślenia czterech hipotek przymusowych ustanowionych na rzecz Gminy P. z tytułu zaległości w podatku od środków transportowych i podatku od nieruchomości. Powódka argumentowała, że wszystkie dochodzone należności, których terminy płatności przypadały w latach 2005-2013, uległy przedawnieniu zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazała, że ostatni skuteczny środek egzekucyjny został zastosowany w dniu 16 grudnia 2013 roku, co przerwało bieg przedawnienia, ale nowy bieg terminu zakończył się najpóźniej w grudniu 2018 roku. Pozwana Gmina P. wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest nieprzerwanie od 2014 roku, co zgodnie z art. 123 § 1 k.c. i art. 124 k.c. zapobiega przedawnieniu. Sąd Rejonowy w Piszu, po analizie materiału dowodowego, ustalił, że ostatni skuteczny środek egzekucyjny w postępowaniu administracyjnym miał miejsce 16 grudnia 2013 roku, a następnie postępowanie zostało przekazane komornikowi sądowemu, który zastosował kolejny środek egzekucyjny 6 kwietnia 2016 roku. Sąd podkreślił, że przejęcie egzekucji przez komornika sądowego nie zmienia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia. Sąd uznał, że większość zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipotekami uległa przedawnieniu, powołując się na art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (SK 40/12) i Sądu Najwyższego (V CSK 377/15) dotyczące niekonstytucyjności art. 70 § 6 OP i jego następcy prawnego art. 70 § 8 OP w kontekście przerwania biegu przedawnienia. Sąd stwierdził również, że dla dwóch tytułów wykonawczych nie toczyło się postępowanie egzekucyjne. W związku z wygaśnięciem wierzytelności wskutek przedawnienia, hipoteki wygasły zgodnie z art. 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, co uzasadniało uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd nakazał również pobranie od Gminy P. opłaty od pozwu, od której powódka była zwolniona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu zobowiązań podatkowych, skutków przerwania biegu przedawnienia przez środki egzekucyjne, wygaśnięcia hipotek w przypadku przedawnienia wierzytelności podatkowych oraz stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście egzekucji prowadzonej przez komornika sądowego. Orzeczenie ma znaczenie dla interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia należności podatkowych i wygaśnięcia hipoteki, z uwzględnieniem konkretnych dat zastosowania środków egzekucyjnych i orzecznictwa TK i SN. Może wymagać analizy w kontekście zmian legislacyjnych po dacie wydania orzeczenia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy hipoteka przymusowa ustanowiona na nieruchomości z tytułu zaległości podatkowych ulega przedawnieniu, jeśli wierzytelność podatkowa uległa przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, hipoteka wygasa wraz z wygaśnięciem zabezpieczonej wierzytelności podatkowej na skutek przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym hipoteka wygasa wraz z wierzytelnością. Analizując przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych (art. 70) oraz przerwania biegu przedawnienia (art. 70 § 4), a także orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, sąd stwierdził, że w okolicznościach sprawy doszło do przedawnienia należności podatkowych, co skutkuje wygaśnięciem hipoteki.
Jaki jest wpływ przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego przez zastosowanie środka egzekucyjnego na bieg terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, przerywa bieg terminu przedawnienia, który biegnie na nowo od dnia następującego po dniu zastosowania tego środka.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, wskazując, że ostatni skuteczny środek egzekucyjny zastosowany przez administracyjny organ egzekucyjny w dniu 16 grudnia 2013 roku przerwał bieg przedawnienia. Następnie, po zbiegu egzekucji, kolejny środek egzekucyjny zastosował komornik sądowy w dniu 6 kwietnia 2016 roku. Sąd uznał, że mimo przekazania sprawy komornikowi, bieg przedawnienia został skutecznie przerwany.
Czy przejęcie postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego zmienia zasady dotyczące przedawnienia należności podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przejęcie egzekucji przez komornika sądowego nie zmienia przepisów regulujących tryb przedawnienia należności podatkowych, nadal stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej, a nie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przerwania biegu przedawnienia (art. 124 § 2 k.c.).
Czy przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, mający tożsame brzmienie z uznanym za niekonstytucyjny art. 70 § 6 OP, jest nadal stosowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie powinien być stosowany, gdyż jego norma prawna jest niezgodna z Konstytucją, co wynika z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i zostało potwierdzone przez Sąd Najwyższy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok TK SK 40/12 i SN V CSK 377/15, które stwierdziły niezgodność z Konstytucją normy prawnej zawartej w art. 70 § 6 OP, a następnie w art. 70 § 8 OP, dotyczącej wpływu zabezpieczenia wierzytelności na przedawnienie. Sąd uznał, że mimo innej numeracji, przepis ten nie powinien być stosowany.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. A. | osoba_fizyczna | powódka |
| P. A. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. F. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Gmina P. | organ_państwowy | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
O.p. art. 70 § § 4
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
u.k.w.h. art. 94
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Z chwilą wygaśnięcia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, hipoteka wygasa.
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Właściciel nieruchomości może wytoczyć powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie hipoteki, jeżeli wierzyciel nie wykonał obowiązku jej wykreślenia po wygaśnięciu wierzytelności.
Pomocnicze
O.p. art. 59 § § 1 pkt 9
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.
u.k.s.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania od strony kosztów sądowych, od uiszczenia których została zwolniona, w przypadku wygrania sprawy.
k.c. art. 123 § § 1
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia przez czynność przed sądem lub przed innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania należności.
k.c. art. 124 § § 2
Kodeks cywilny
Po przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie należności podatkowych zabezpieczonych hipotekami. • Wygasnięcie hipoteki na skutek wygaśnięcia wierzytelności podatkowej. • Niezgodność art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej z Konstytucją w kontekście przerwania biegu przedawnienia. • Brak skutecznego postępowania egzekucyjnego dla niektórych tytułów wykonawczych.
Odrzucone argumenty
Nieprzerwane postępowanie egzekucyjne od 2014 roku zapobiegające przedawnieniu (argument Gminy P.). • Zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego o przedawnieniu zamiast Ordynacji podatkowej (argument Gminy P.).
Godne uwagi sformułowania
„Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.” • „Z chwilą wygaśnięcia wierzytelności, wygasa – jak stanowi art. 94 ustawy z 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece – hipoteka” • „nie można kwestii sprowadzać do czystego formalizmu i przedkładać go ponad racjonalne rozumienie prawa w całości jako systemu.” • „przepis ten jako taki jest niekonstytucyjny, a zatem przestał wywierać skutki prawne i powinien być traktowany, jako odtąd nieistniejący w porządku prawnym.”
Skład orzekający
Jakub Błesiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu zobowiązań podatkowych, skutków przerwania biegu przedawnienia przez środki egzekucyjne, wygaśnięcia hipotek w przypadku przedawnienia wierzytelności podatkowych oraz stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście egzekucji prowadzonej przez komornika sądowego. Orzeczenie ma znaczenie dla interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia należności podatkowych i wygaśnięcia hipoteki, z uwzględnieniem konkretnych dat zastosowania środków egzekucyjnych i orzecznictwa TK i SN. Może wymagać analizy w kontekście zmian legislacyjnych po dacie wydania orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia długów podatkowych i ich wpływu na obciążenia hipoteczne nieruchomości. Analiza przepisów Ordynacji podatkowej i orzecznictwa TK/SN czyni ją interesującą dla prawników i podatników.
“Czy długi podatkowe sprzed lat mogą nadal obciążać Twoją nieruchomość? Sąd wyjaśnia, kiedy hipoteka wygasa.”
Dane finansowe
WPS: 38 481,9 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.