Orzeczenie · 2021-04-16

I C 1829/19Oddalenie powodztwa kredyt waloryzowany CHF

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Miejsce
Warszawa
Data
2021-04-16
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
kredyt frankowyklauzule abuzywnewaloryzacjaryzyko kursoweochrona konsumentaprawo bankowekodeks cywilny

Powodowie K. P. (1) i K. P. (2) wnieśli pozew o zasądzenie od (...) SA w W. kwoty 114.984,80 zł tytułem nienależnie pobranych rat kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF. Zarzucili, że umowa zawiera klauzule niedozwolone (abuzywne) dotyczące waloryzacji kredytu kursem CHF, co skutkuje obowiązkiem zwrotu świadczenia jako nienależnego. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując zarzuty abuzywności i podnosząc zarzut przedawnienia. Powodowie dokonali zmiany powództwa, wnosząc o zasądzenie połowy dochodzonej kwoty lub alternatywnie o zasądzenie połowy innej kwoty tytułem nienależnie pobranych środków z uwagi na nieważność umowy, a także o ustalenie nieważności umowy. Sąd ustalił, że w 2006 roku powodowie zawarli z bankiem umowę kredytu hipotecznego na kwotę 350.000 zł, waloryzowanego kursem CHF. Sąd uznał, że powodowie są konsumentami w rozumieniu art. 22(1) KC. Analizując przesłanki z art. 385(1) KC, sąd stwierdził, że klauzule waloryzacyjne i oprocentowania, mimo że nie były indywidualnie negocjowane, nie są abuzywne. Sąd podkreślił, że powodowie świadomie wybrali kredyt waloryzowany, akceptując ryzyko kursowe i niższe oprocentowanie w porównaniu do kredytu w PLN. Sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia interesów konsumentów ani sprzeczności z dobrymi obyczajami. W odniesieniu do zarzutu nieważności umowy, sąd stwierdził, że umowa nie jest sprzeczna z ustawą (Prawo bankowe, Kodeks cywilny) ani zasadami współżycia społecznego. Powództwo zostało oddalone w całości. Sąd oddalił również żądanie ustalenia nieważności umowy z uwagi na brak interesu prawnego w rozumieniu art. 189 KPC, gdyż ocena ważności umowy mogła być dokonana przesłankowo w ramach roszczenia o zapłatę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o klauzulach abuzywnych w umowach kredytów waloryzowanych/indeksowanych kursem waluty obcej, zwłaszcza w kontekście świadomości ryzyka kursowego przez konsumenta i jednoznaczności postanowień umownych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów zawartych przed nowelizacją Prawa bankowego z 2011 r. oraz specyfiki konkretnej umowy i okoliczności jej zawarcia. Ocena abuzywności jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia umowy kredytu waloryzowanego kursem waluty obcej dotyczące waloryzacji i oprocentowania mogą być uznane za klauzule niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385(1) KC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienia umowy kredytu waloryzowanego kursem CHF dotyczące waloryzacji i oprocentowania nie są abuzywne, jeśli zostały sformułowane jednoznacznie, a konsument miał świadomość ryzyka kursowego i dobrowolnie wybrał taki rodzaj kredytu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzule waloryzacyjne i oprocentowania nie są abuzywne, ponieważ były jednoznacznie sformułowane, a powodowie jako konsumenci świadomie wybrali kredyt waloryzowany, akceptując ryzyko kursowe i niższe oprocentowanie. Brak było rażącego naruszenia interesów konsumentów ani sprzeczności z dobrymi obyczajami.

Czy umowa kredytu waloryzowanego kursem waluty obcej, zawarta przed nowelizacją Prawa bankowego z 2011 r., jest nieważna z powodu sprzeczności z ustawą lub zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa kredytu waloryzowanego kursem CHF, zawarta w 2006 r., nie jest nieważna z powodu sprzeczności z ustawą (art. 69 Prawa bankowego, art. 353(1) KC) ani zasadami współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że umowa kredytu waloryzowanego była zgodna z ówczesnym stanem prawnym Prawa bankowego i zasadą swobody umów (art. 353(1) KC). Mechanizm waloryzacji nie naruszał natury umowy kredytu ani nie stanowił obejścia prawa. Powodowie nie wykazali sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.

Czy powodowie posiadają interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu, skoro jednocześnie dochodzą zasądzenia świadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, powodowie nie posiadają interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu, gdy jednocześnie dochodzą zasądzenia świadczenia opartego na tej samej podstawie faktycznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes prawny w rozumieniu art. 189 KPC nie zachodzi, gdy powodowi przysługuje inny rodzaj roszczenia (np. o świadczenie), a ocena ważności umowy mogła być dokonana przesłankowo w procesie o zapłatę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany

Strony

NazwaTypRola
K. P. (1)osoba_fizycznapowód
K. P. (2)osoba_fizycznapowód
(...) SA w W.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 385¹ § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek.

k.c. art. 58 § 2

Kodeks cywilny

Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

pr. bank. art. 69

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego, w tym możliwość udzielenia kredytu na ustalony cel, z przeznaczeniem na określony cel, z oprocentowaniem i prowizją. Wskazano na możliwość zawierania umów kredytu waloryzowanego lub denominowanego.

Pomocnicze

k.c. art. 385¹ § 3

Kodeks cywilny

Za nieuzgodnione indywidualnie uznawane są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu.

KPC art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo o ustalenie stosunku prawnego lub prawa może być uwzględnione wtedy, gdy spełnione są dwie przesłanki: istnienie interesu prawnego w żądaniu udzielenia ochrony prawnej przez wydanie wyroku ustalającego oraz istnienie bądź nieistnienie danego stosunku prawnego lub prawa.

k.c. art. 410 § 2

Kodeks cywilny

Świadczenie jest nienależne i podlega zwrotowi, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Klauzule waloryzacyjne i oprocentowania nie są abuzywne, ponieważ zostały sformułowane jednoznacznie, a konsument świadomie wybrał kredyt waloryzowany, akceptując ryzyko kursowe. • Umowa kredytu waloryzowanego kursem CHF zawarta w 2006 r. jest ważna i zgodna z prawem bankowym oraz zasadą swobody umów. • Brak interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy, gdy jednocześnie dochodzi się zasądzenia świadczenia.

Odrzucone argumenty

Postanowienia umowy dotyczące waloryzacji kredytu kursem CHF są klauzulami niedozwolonymi (abuzywnymi). • Umowa kredytu jest nieważna z powodu sprzeczności z ustawą lub zasadami współżycia społecznego. • Powodowie mają interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu.

Godne uwagi sformułowania

Powodowie zawierając umowę liczyli (tak jak wiele innych osób, które zaciągnęły tego rodzaju kredyty) na odniesienie korzyści związanych z niskim oprocentowaniem pożyczki i niskim kursem franka szwajcarskiego w chwili zawarcia umowy. • Działanie państwa (w tym wymiaru sprawiedliwości) w zakresie ochrony konsumentów winno ograniczać się do ochrony ich przed działaniami podstępnymi bądź nieuczciwymi, nie mogą oni natomiast oczekiwać, iż państwo ochroni ich przed wszelkimi negatywnymi konsekwencjami podejmowanych przez nich decyzji finansowych. • Zeznania powodów: w ich interesie leżało wzięcie kredytu waloryzowanego, bowiem był on dla nich korzystniejszy – powodowie mogli uzyskać taką kwotę kredytu, jakiej potrzebowali i jednocześnie oprocentowanego niżej niż kredyt w złotych polskich bez waloryzacji. Takie twierdzenie jest nie do pogodzenia z jednoczesnym podnoszeniem zarzutu rażącego naruszenia interesów powodów poprzez wprowadzenie mechanizmu waloryzacji do umowy.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o klauzulach abuzywnych w umowach kredytów waloryzowanych/indeksowanych kursem waluty obcej, zwłaszcza w kontekście świadomości ryzyka kursowego przez konsumenta i jednoznaczności postanowień umownych."

Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych przed nowelizacją Prawa bankowego z 2011 r. oraz specyfiki konkretnej umowy i okoliczności jej zawarcia. Ocena abuzywności jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i klauzul abuzywnych, a sąd szczegółowo analizuje argumenty obu stron, co jest cenne dla prawników i kredytobiorców.

Kredyt frankowy: czy bank zawsze wygrywa? Sąd analizuje klauzule abuzywne i ryzyko kursowe.

Dane finansowe

WPS: 114 984,8 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst