I C 180/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A.S. domagała się od pozwanej spółki (...) zobowiązania do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu na nią prawa własności nieruchomości, od której odstąpiła z powodu nieuiszczenia przez pozwaną całej ceny zakupu. Powódka wyznaczyła pozwanej dodatkowy termin do zapłaty pod rygorem odstąpienia od umowy, a po jego bezskutecznym upływie złożyła oświadczenie o odstąpieniu. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że odstąpienie było bezskuteczne. Argumentowała, że wstrzymała płatność z powodu odkrycia wad nieruchomości (zanieczyszczenie stawu materiałami poprodukcyjnymi), co uzasadniało obniżenie ceny. Pozwana podniosła również, że oświadczenie o odstąpieniu dotarło do niej po uiszczeniu całości należności. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił powództwo, uznając, że odstąpienie od umowy było nieskuteczne. Sąd ustalił, że pozwana uiściła resztę ceny przed faktycznym doręczeniem oświadczenia o odstąpieniu, mimo że nastąpiło to po terminie zastrzeżonym pod rygorem odstąpienia. Sąd zinterpretował przepisy dotyczące doręczenia oświadczeń woli, uznając, że oświadczenie o odstąpieniu zostało złożone dopiero z chwilą faktycznego odbioru przez pozwaną, a nie z chwilą próby doręczenia lub pozostawienia awiza. Sąd nie uwzględnił argumentów powódki dotyczących wad nieruchomości, wskazując, że pozwana potwierdziła znajomość stanu nieruchomości przy zawarciu umowy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniono zastosowaniem art. 102 kpc, biorąc pod uwagę wątpliwe działania pozwanej zmierzające do niweczenia obowiązku zapłaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących skuteczności odstąpienia od umowy sprzedaży nieruchomości w kontekście terminu zapłaty i doręczenia oświadczenia o odstąpieniu, a także wykładnia art. 61 kc w zakresie momentu złożenia oświadczenia woli doręczanego za pośrednictwem poczty.
Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy, w tym na ocenie zachowania stron i interpretacji momentu doręczenia. Sąd odwołał się do odmiennej od dominującej wykładni SN w kwestii awiza.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odstąpienie od umowy sprzedaży nieruchomości jest skuteczne, jeśli pozwany uiścił resztę ceny po terminie zastrzeżonym pod rygorem odstąpienia, ale przed faktycznym doręczeniem oświadczenia o odstąpieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odstąpienie od umowy nie było skuteczne, ponieważ pozwana uiściła resztę ceny przed faktycznym doręczeniem oświadczenia o odstąpieniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oświadczenie o odstąpieniu od umowy zostało złożone dopiero z chwilą faktycznego odbioru przez pozwaną, a nie z chwilą próby doręczenia lub pozostawienia awiza. Ponieważ pozwana uiściła resztę ceny przed tym momentem, odstąpienie było bezskuteczne.
Jak należy interpretować moment złożenia oświadczenia woli doręczanego za pośrednictwem poczty, w szczególności w kontekście pozostawienia awiza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Momentem złożenia oświadczenia woli jest chwila faktycznego zapoznania się z jego treścią przez adresata, a nie moment próby doręczenia lub pozostawienia awiza.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił interpretację, zgodnie z którą oświadczenie jest złożone z chwilą próby doręczenia lub pozostawienia awiza, uznając, że adresat musi mieć faktyczną możliwość zapoznania się z treścią pisma. Awizo informuje o możliwości odbioru, ale nie o treści korespondencji.
Czy wstrzymanie płatności ceny zakupu nieruchomości z powodu zgłoszenia wad (zanieczyszczenie) uzasadnia odstąpienie od umowy przez sprzedającego?
Odpowiedź sądu
W okolicznościach tej sprawy, mimo pewnych wątpliwości co do zachowania pozwanej, sąd uznał, że odstąpienie od umowy byłoby zbyt radykalną decyzją.
Uzasadnienie
Sąd wziął pod uwagę ciągłość wpłat, nieznaczność okresu sporu co do terminu zapłaty oraz fakt zabezpieczenia powódki możliwością dochodzenia reszty ceny. Sąd jednocześnie zaznaczył, że zanieczyszczenie było zauważalne przy odbiorze nieruchomości, co podważa zasadność roszczenia pozwanej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 491 § § 1
Kodeks cywilny
Brak zapłaty części ceny w wyznaczonym dodatkowym terminie uzasadnia odstąpienie od umowy.
k.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone w momencie, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła się zapoznać z jego treścią. W przypadku doręczenia zastępczego (awizo), oświadczenie jest złożone z chwilą, gdy adresat miał możliwość zapoznania się z treścią pisma, co sąd zinterpretował jako moment faktycznego odbioru.
Pomocnicze
k.p.c. art. 777 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa poddania się egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt. 4 kpc.
k.p.c. art. 139
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący doręczeń, w tym pozostawienia awiza.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd rozważał zastosowanie klauzuli zasad współżycia społecznego, uznając odstąpienie za zbyt radykalne.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nieobciążania powódki kosztami procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odstąpienie od umowy nastąpiło po faktycznym doręczeniu oświadczenia o odstąpieniu, które miało miejsce po uiszczeniu przez pozwaną reszty ceny. • Momentem złożenia oświadczenia woli jest chwila faktycznego zapoznania się z jego treścią przez adresata, a nie próba doręczenia lub pozostawienie awiza.
Odrzucone argumenty
Odstąpienie od umowy było skuteczne z powodu nieuiszczenia przez pozwaną całej ceny w wyznaczonym terminie. • Pozwana wstrzymała płatność z powodu wad nieruchomości (zanieczyszczenie stawu), co uzasadniało obniżenie ceny i wstrzymanie płatności. • Oświadczenie o odstąpieniu zostało złożone z chwilą próby doręczenia lub pozostawienia awiza.
Godne uwagi sformułowania
odstąpienie od umowy było bezskuteczne, gdyż nastąpiło wstrzymanie płatności w zakresie roszczenia pozwanej wobec powódki • brak zapłaty części ceny też uzasadnia odstąpienie od umowy • odstąpienie od umowy było bezskuteczne, gdyż pozwana zdążyła uiścić resztę ceny przed dotarciem oświadczenia o odstąpieniu od umowy • potwierdzenie skuteczności odstąpienia od umowy byłoby zbyt radykalną decyzją • Należy sprzyjać utrzymaniu umów • spójność systemu prawa, wymaga podzielenia argumentacji strony pozwanej, że awizo jest informacją o korespondencji, ale adresat nie wie, jakiej treści jest ta korespondencja
Skład orzekający
Hanna Kaflak-Januszko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności odstąpienia od umowy sprzedaży nieruchomości w kontekście terminu zapłaty i doręczenia oświadczenia o odstąpieniu, a także wykładnia art. 61 kc w zakresie momentu złożenia oświadczenia woli doręczanego za pośrednictwem poczty."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy, w tym na ocenie zachowania stron i interpretacji momentu doręczenia. Sąd odwołał się do odmiennej od dominującej wykładni SN w kwestii awiza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego problemu w obrocie nieruchomościami – odstąpienia od umowy z powodu opóźnienia w zapłacie. Kluczowe jest tu rozstrzygnięcie dotyczące momentu skuteczności odstąpienia od umowy w kontekście doręczenia, co ma praktyczne znaczenie dla obrotu prawnego.
“Kiedy odstąpienie od umowy sprzedaży nieruchomości jest skuteczne? Kluczowa rola faktycznego doręczenia!”
Dane finansowe
WPS: 550 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.