I C 1657/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. G. wniosła pozew o ustalenie, że wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po swoim zmarłym dziadku H. R., z którym zamieszkiwała od urodzenia. Argumentowała, że mimo iż nie pozostawała z dziadkiem w formalnym związku ani nie była przez niego utrzymywana w sposób typowy dla wspólnego pożycia, to jednak dziadek zastępował jej zmarłych rodziców i ponosił koszty utrzymania mieszkania, co należy uznać za realizację obowiązku alimentacyjnego. Pozwana Gmina M. T. wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że powódka nie spełnia przesłanek z art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego, ani lokalnych uchwał dotyczących wynajmu lokali komunalnych. Sąd Rejonowy, analizując stan faktyczny i prawny, uznał, że powódka spełnia przesłanki do wstąpienia w stosunek najmu. Sąd odrzucił argument o wspólnym pożyciu jako nieadekwatny do sytuacji, ale uznał, że powódka była osobą, wobec której zmarły najemca miał konkretny obowiązek alimentacyjny. Podkreślono, że powódka była pełnoletnia, kontynuowała naukę, otrzymywała rentę rodzinną i była w trudnej sytuacji życiowej po śmierci rodziców i dziadka, co uzasadniało uznanie obowiązku alimentacyjnego dziadka, realizowanego m.in. poprzez zapewnienie mieszkania. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 kpc, odstępując od obciążania powódki kosztami ze względu na jej trudną sytuację życiową i materialną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 691 § 1 k.c. w kontekście obowiązku alimentacyjnego wobec pełnoletnich wnuków, którzy kontynuują naukę i są w trudnej sytuacji życiowej, a także stosowanie art. 102 k.p.c. w przypadku trudnej sytuacji materialnej strony.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie obowiązek alimentacyjny nie był formalnie stwierdzony, ale wynikał z okoliczności życiowych. Interpretacja pojęcia 'wspólnego pożycia' jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem SN.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wnuczka zmarłego najemcy, która stale z nim zamieszkiwała i była przez niego częściowo utrzymywana, wstępuje w stosunek najmu lokalu mieszkalnego na podstawie art. 691 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wnuczka wstępuje w stosunek najmu, jeśli zmarły najemca był wobec niej zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo braku wspólnego pożycia w rozumieniu małżeńskim, powódka była osobą, wobec której zmarły najemca miał konkretny obowiązek alimentacyjny, realizowany m.in. poprzez zapewnienie jej mieszkania i częściowe pokrywanie kosztów utrzymania, zwłaszcza w kontekście jej nauki i trudnej sytuacji życiowej po śmierci rodziców.
Czy pojęcie 'wspólnego pożycia' w art. 691 § 1 k.c. obejmuje relacje rodzinne inne niż małżeńskie, np. między wnuczką a dziadkiem?
Odpowiedź sądu
Nie, pojęcie 'wspólnego pożycia' w art. 691 § 1 k.c. należy odnosić wyłącznie do pożycia w znaczeniu małżeńskim.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 26/02), która stwierdza, że więź gospodarcza i uczuciowa między wnukiem a dziadkiem nie jest równoznaczna ze wspólnym pożyciem w rozumieniu tego przepisu, który powinien być interpretowany ściśle.
Czy obowiązek alimentacyjny, o którym mowa w art. 691 § 1 k.c., musi być stwierdzony orzeczeniem sądowym lub umową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek alimentacyjny nie musi być formalnie stwierdzony, ale musi być realny i konkretny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że obowiązek alimentacyjny może być realizowany dobrowolnie przez najemcę, a w przypadku powódki, która uczyła się i była w trudnej sytuacji materialnej, obowiązek ten był konkretny i polegał m.in. na zapewnieniu jej potrzeb mieszkaniowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina M. T. – Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w T. | instytucja | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 691 § § 1
Kodeks cywilny
W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.
k.c. art. 691 § § 2
Kodeks cywilny
Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, pozostawiając ich wzajemne zniesienie lub zasądzenie ich od jednej strony tylko w całości.
k.r.o. art. 138
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka była osobą, wobec której zmarły najemca był zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych. • Powódka stale zamieszkiwała z najemcą do chwili jego śmierci. • Trudna sytuacja życiowa i materialna powódki uzasadniała odstąpienie od obciążania jej kosztami procesu.
Odrzucone argumenty
Powódka nie pozostawała z najemcą w faktycznym wspólnym pożyciu w rozumieniu art. 691 § 1 k.c. • Powódka nie spełniała kryteriów dochodowych określonych w uchwale Rady Miasta T.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób zgodzić się z powódką, iż pozostawała z najemcą faktycznie we wspólnym pożyciu • wspólne pożycie, wbrew odmiennej sugestii powódki, jest terminem, który należy odnosić tylko do pożycia w znaczeniu pożycia małżeńskiego • wnuk zmarłego najemcy nie należy do osób wymienionych w art. 691 § 1 k.c. także wtedy, gdy łączyła go z najemcą więź gospodarcza i uczuciowa • zasadne jest twierdzenie, iż powódka była osobą względem której na najemcy ciążył obowiązek alimentacyjny • obowiązek nie potencjalny, lecz konkretny • trudna sytuacja życiowa jednej ze stron
Skład orzekający
Katarzyna Karpińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 691 § 1 k.c. w kontekście obowiązku alimentacyjnego wobec pełnoletnich wnuków, którzy kontynuują naukę i są w trudnej sytuacji życiowej, a także stosowanie art. 102 k.p.c. w przypadku trudnej sytuacji materialnej strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie obowiązek alimentacyjny nie był formalnie stwierdzony, ale wynikał z okoliczności życiowych. Interpretacja pojęcia 'wspólnego pożycia' jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo chroni osoby w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli nie spełniają wszystkich formalnych kryteriów, a także jak interpretowane są przepisy dotyczące najmu lokali komunalnych.
“Czy wnuczka może odziedziczyć mieszkanie po dziadku, nawet jeśli nie mieszkała z nim 'wspólnie'?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.