I C 152/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w L. przeciwko spółce z o.o. w W., wniesionego w interesie konsumenta J. M. Powód żądał nakazania pozwanemu zaprzestania naruszania dóbr osobistych konsumenta oraz usunięcia skutków naruszenia poprzez złożenie wniosku o usunięcie informacji o J. M. i rzekomym zadłużeniu z Krajowego Rejestru Długów (KRD), a także opublikowanie oświadczenia o braku podstaw do powiadomienia KRD. Konsument dowiedział się o wpisie do KRD, gdy odmówiono mu kredytu, mimo że nie zawierał umowy z pozwanym i uważał, że nie jest nic dłużny. Pozwany twierdził, że nabył wierzytelność od banku i ubezpieczyciela, a wpis do KRD był zgodny z prawem, nawet jeśli wierzytelność była przedawniona. Sąd Okręgowy w Słupsku uwzględnił powództwo. Uzasadnił, że wpisanie danych do KRD narusza dobra osobiste, takie jak dobre imię i wiarygodność kredytowa. Sąd podkreślił, że pozwany nie wykazał istnienia zobowiązania, a nawet jeśli wierzytelność była przedawniona, jej zgłoszenie do KRD jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.) i celem instytucji przedawnienia. Umożliwienie windykacji przedawnionych roszczeń poprzez KRD czyniłoby zarzut przedawnienia iluzorycznym. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Warszawie, zgodnie z którym niedopuszczalne jest zamieszczanie informacji o przedawnionych zobowiązaniach w rejestrach biur informacji gospodarczych, gdy dłużnik uchylił się od ich zaspokojenia z powodu przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie dóbr osobistych przez wpis do KRD na podstawie przedawnionego roszczenia; stosowanie art. 5 k.c. do działań związanych z informacjami gospodarczymi.
Dotyczy sytuacji, gdy dłużnik skorzystał z zarzutu przedawnienia i nie chce spłacić przedawnionego długu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wpisanie danych dłużnika do Krajowego Rejestru Długów na podstawie przedawnionego roszczenia narusza jego dobra osobiste?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wpisanie danych dłużnika do Krajowego Rejestru Długów na podstawie przedawnionego roszczenia narusza jego dobra osobiste i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że instytucja przedawnienia służy definitywnemu zakończeniu stosunku dłużnik-wierzyciel i umożliwia dłużnikowi zwolnienie się z obowiązku zapłaty po upływie określonego czasu. Umożliwienie windykacji przedawnionych roszczeń poprzez KRD czyniłoby zarzut przedawnienia iluzorycznym i stanowiłoby nowy, skuteczny sposób windykacji, co jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego.
Czy sąd powinien badać zasadność zgłoszenia wierzytelności do Krajowego Rejestru Długów, nawet jeśli formalne przesłanki ustawy zostały spełnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ma obowiązek badać zgodność działań podmiotów prawa z prawem, zwłaszcza w kontekście ochrony dóbr osobistych, biorąc pod uwagę zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
Uzasadnienie
Nawet jeśli pozwany spełnił formalne wymogi ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych, sąd musi ocenić, czy jego działanie nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, szczególnie gdy dotyczy to wrażliwej materii dóbr osobistych. Zgłoszenie przedawnionego roszczenia do KRD jest sprzeczne z celem przedawnienia i zasadami współżycia społecznego.
Czy pozwany wykazał istnienie zobowiązania, które zgłosił do Krajowego Rejestru Długów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany nie wykazał istnienia zobowiązania.
Uzasadnienie
Umowy przelewu wierzytelności nie stanowią dowodu istnienia pierwotnego zobowiązania. Pozwany nie przedstawił dokumentów potwierdzających wysokość należności ani szczegółów dotyczących poszczególnych rat i odsetek, co uniemożliwiło weryfikację zasadności roszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Powiatowy Rzecznik Konsumentów w L. | instytucja | powód |
| J. M. | osoba_fizyczna | konsument |
| (...) Spółka z o.o w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zaniechania naruszania dóbr osobistych i usunięcia jego skutków.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakaz czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem lub zasadami współżycia społecznego.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Określenie dóbr osobistych podlegających ochronie.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu w przypadku kwestionowania istnienia zobowiązania.
u.u.i.g. art. 15
Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych
Przepis dotyczący zamieszczania informacji w rejestrach biur informacji gospodarczych.
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zobowiązań naturalnych i przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpis przedawnionego roszczenia do KRD narusza dobra osobiste konsumenta. • Pozwany nie wykazał istnienia zobowiązania. • Zgłoszenie przedawnionego roszczenia do KRD jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i celem instytucji przedawnienia. • Ochrona dłużnika, który skorzystał z zarzutu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Pozwany nabył wierzytelność zgodnie z prawem. • Wpis do KRD był zgodny z ustawą o udostępnianiu informacji gospodarczych. • Przedawnienie nie stanowi przeszkody do zgłoszenia wierzytelności do KRD. • Ciężar dowodu spłaty spoczywa na dłużniku (J. M.).
Godne uwagi sformułowania
wpis taki niejako automatycznie kwalifikuje wymienioną w nim osobę jako niesolidnego dłużnika, osobę unikającą spłacania długów, niewiarygodną i nieuczciwą. • domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych • dokonanie zgłoszenia przedawnionego roszczenia do Krajowego Rejestru Długów jest sprzeczne ze społeczno gospodarczym przeznaczeniem tego prawa pozwanego i nie może korzystać z ochrony. • Wpisanie danych dłużnika w takiej sytuacji do KRD stanowiłoby w istocie nowy, niezwykle skuteczny sposób windykacji przedawnionych roszczeń. • prawo odmowy zaspokojenia roszczenia przedawnionego stałoby się wyłącznie formalne, iluzoryczne
Skład orzekający
Joanna Krzyżanowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie dóbr osobistych przez wpis do KRD na podstawie przedawnionego roszczenia; stosowanie art. 5 k.c. do działań związanych z informacjami gospodarczymi."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy dłużnik skorzystał z zarzutu przedawnienia i nie chce spłacić przedawnionego długu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie zasad współżycia społecznego nawet przy formalnie legalnych działaniach, a także jak przedawnienie chroni dłużników przed windykacją po latach. Jest to przykład walki konsumenta o dobre imię.
“Czy przedawniony dług można wpisać do Krajowego Rejestru Długów? Sąd mówi stanowcze NIE!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.