Orzeczenie · 2020-09-28

I C 1214/19

Sąd
Sąd Rejonowy w Kętrzynie
Miejsce
Kętrzyn
Data
2020-09-28
SAOSCywilneprawo zobowiązańŚredniarejonowy
skarga pauliańskabezskuteczność czynności prawnejpokrzywdzenie wierzycieladarowiznanieruchomośćmajątek wspólnydłużnikwierzycielkoszty procesu

Sąd Rejonowy w Kętrzynie rozpoznał sprawę z powództwa (...) sp. z o.o. przeciwko W. B. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Powód domagał się uznania za bezskuteczną umowy darowizny nieruchomości rolnej, zawartej między dłużnikiem B. B. a jego synem W. B. w dniu 19 września 2018 r. Powód wskazał, że nieruchomość ta była jedynym wartościowym składnikiem majątku dłużnika, a jej zbycie uniemożliwiło zaspokojenie wierzytelności zasądzonej prawomocnym nakazem zapłaty z dnia 25 października 2018 r. Sąd ustalił, że B. B. zalegał z płatnościami czynszu za wynajmowany lokal, a wierzytelność powoda została potwierdzona nakazem zapłaty. Mimo prób porozumienia i rozłożenia długu na raty, zadłużenie nie zostało uregulowane. W dniu 19 września 2018 r. B. B. i jego żona E. B. darowali synowi W. B. nieruchomości. Sąd uznał powództwo na podstawie art. 527 § 1 k.c., stwierdzając, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, a jego syn, jako osoba blisko z nim spokrewniona, uzyskał korzyść majątkową bezpłatnie, co rodzi domniemanie jego wiedzy o zamiarze pokrzywdzenia. Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 19/11, która dopuszcza uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dokonanej przez obu małżonków dotyczącej ich majątku wspólnego, nawet gdy dłużnikiem jest tylko jeden z nich. Sąd podkreślił, że darowizna utrudniła egzekucję należności, a okoliczność ewentualnej rozdzielności majątkowej małżonków nie została udowodniona. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 98 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o skardze pauliańskiej, zwłaszcza w kontekście darowizn między członkami rodziny oraz sytuacji majątkowej dłużnika.

Ograniczenia stosowania

Konkretny stan faktyczny sprawy, konieczność udowodnienia przesłanek skargi pauliańskiej w każdym indywidualnym przypadku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa darowizny nieruchomości rolnej zawarta między dłużnikiem a jego synem może być uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela na podstawie art. 527 § 1 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa darowizny może być uznana za bezskuteczną, jeśli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że darowizna nieruchomości przez dłużnika jego synowi miała na celu pokrzywdzenie wierzyciela, co uniemożliwiło zaspokojenie jego wierzytelności. Zastosowano domniemanie wiedzy syna o zamiarze pokrzywdzenia (art. 527 § 3 k.c.) oraz przepis o bezpłatnym uzyskaniu korzyści (art. 528 k.c.).

Czy wierzyciel, którego dłużnikiem jest jeden z małżonków, może żądać uznania za bezskuteczną czynności prawnej dokonanej przez obu małżonków i dotyczącej ich majątku wspólnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wierzyciel może żądać uznania za bezskuteczną całej czynności prawnej, nawet jeśli dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, a drugi małżonek nie wyraził zgody na zaciągnięcie zobowiązania.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na uchwałę SN III CZP 19/11, która wskazuje, że cel ochronny skargi pauliańskiej przemawia za dopuszczeniem takiej skargi, gdy nielojalne rozporządzenie majątkowe podejmowane jest przynajmniej z udziałem jednego dłużnika. Cała czynność prawna może być uznana za bezskuteczną.

Czy brak dowodu na istnienie umowy o rozdzielności majątkowej między małżonkami ma znaczenie dla oceny bezskuteczności czynności prawnej dokonanej przez nich w kontekście skargi pauliańskiej?

Odpowiedź sądu

Tak, brak przedłożenia dowodu na istnienie umowy o rozdzielności majątkowej uniemożliwia weryfikację jej treści i może wpływać na ocenę sytuacji prawnej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skoro pozwany ani E. B. nie przedłożyli dokumentu o rozdzielności majątkowej, nie można zweryfikować jej istnienia, co w kontekście skargi pauliańskiej czyni tę okoliczność bez znaczenia dla oceny bezskuteczności czynności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
Strona wygrywająca
(...) sp. z o.o.

Strony

NazwaTypRola
(...) sp. z o.o.spółkapowód
W. B.osoba_fizycznapozwany
B. B.osoba_fizycznadłużnik
E. B.osoba_fizycznamałżonka dłużnika

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 527 § § 1

Kodeks cywilny

Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

Pomocnicze

k.c. art. 527 § § 3

Kodeks cywilny

Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

k.c. art. 528

Kodeks cywilny

Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

k.r.o. art. 41 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Darowizna nieruchomości przez dłużnika jego synowi miała na celu pokrzywdzenie wierzyciela. • Uzyskanie korzyści majątkowej przez osobę trzecią (syna dłużnika) bezpłatnie. • Dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. • Nieruchomość była jedynym wartościowym składnikiem majątku dłużnika, co utrudniło egzekucję.

Odrzucone argumenty

Pozew nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ powód mógł zaspokoić się z innej nieruchomości dłużnika. • Istnienie umowy o rozdzielności majątkowej między małżonkami (nieudowodnione).

Godne uwagi sformułowania

ochronny cel skargi pauliańskiej • nielojalne wobec wierzyciela rozporządzenie majątkowe • pokrzywdzenie wierzycieli powstaje na skutek takiego stanu faktycznego majątku dłużnika, który powoduje nie tylko niemożność zaspokojenia wierzyciela, ale również wtedy, gdy powoduje to utrudnienie lub odwleczenie takiego zaspokojenia

Skład orzekający

Beata Bihuń

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o skardze pauliańskiej, zwłaszcza w kontekście darowizn między członkami rodziny oraz sytuacji majątkowej dłużnika."

Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, konieczność udowodnienia przesłanek skargi pauliańskiej w każdym indywidualnym przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnego zagadnienia skargi pauliańskiej i pokazuje, jak sądy chronią wierzycieli przed próbami ukrycia majątku przez dłużników poprzez darowizny na rzecz rodziny.

Czy darowizna dla syna może zrujnować wierzyciela? Sąd odpowiada!

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 2184 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1800 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst