I C 1124/25

SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokregowy
spadekdziedziczenieodpowiedzialność spadkobiercydobrodziejstwo inwentarzadług spadkowyumowa pożyczkikoszty procesu

Podsumowanie

Sąd zasądził od Gminy Miejskiej T. na rzecz (...) S.A. kwotę niespłaconej pożyczki wraz z odsetkami, ograniczając odpowiedzialność Gminy do wartości czynnej spadku.

Powód (...) S.A. domagał się od Gminy Miejskiej T. zapłaty kwoty 7548,30 zł z tytułu niespłaconej pożyczki udzielonej zmarłej E. M. Gmina, jako spadkobierca ustawowy zmarłej, wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając jego przedwczesność z powodu braku spisu inwentarza. Sąd uznał powództwo za zasadne, stwierdzając, że zobowiązanie nie wygasło z chwilą śmierci i przeszło na Gminę jako spadkobiercę. Odpowiedzialność Gminy została ograniczona do wartości czynnej spadku na podstawie art. 319 kpc.

Powód (...) S.A. wniósł o zasądzenie od Gminy Miejskiej T. kwoty 7548,30 zł wraz z odsetkami, tytułem niespłaconej pożyczki udzielonej zmarłej E. M. Powód wskazał, że Gmina, jako spadkobierca ustawowy zmarłej, wstąpiła w jej prawa i obowiązki, w tym w obowiązek spłaty pożyczki. Pozwana Gmina wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedwczesności postępowania z uwagi na brak sporządzenia spisu inwentarza spadku. Sąd Okręgowy uznał powództwo za zasadne. W uzasadnieniu podkreślono, że zobowiązanie z umowy pożyczki nie miało charakteru osobistego i nie wygasło na skutek śmierci pożyczkobiorcy. Na podstawie art. 922 § 1 kc w zw. z art. 720 § 1 kc, obowiązki majątkowe zmarłej przeszły na Gminę jako spadkobiercę ustawowego. Sąd wyjaśnił, że przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie stanowi podstawy do oddalenia powództwa wierzyciela spadkodawcy, a kwestia ograniczenia odpowiedzialności do wartości czynnej spadku jest badana w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu, zastrzegając na podstawie art. 319 kpc, że odpowiedzialność pozwanej Gminy jest ograniczona do wartości ustalonego w spisie inwentarza stanu czynnego spadku. O kosztach procesu orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1, 1 1 i 2 k.p.c.).

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli umowa nie przewiduje takiego skutku.

Uzasadnienie

Zobowiązanie z umowy pożyczki nie ma charakteru ściśle osobistego i nie wygasa z chwilą śmierci pożyczkobiorcy, chyba że umowa stanowi inaczej. Obowiązki majątkowe przechodzą na spadkobierców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie

Strona wygrywająca

(...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A.spółkapowód
Gmina Miejska T.instytucjapozwany
E. M.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 922 § § 1

Kodeks cywilny

Przejście obowiązków majątkowych zmarłego na spadkobierców.

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja i skutki umowy pożyczki.

k.p.c. art. 319

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość ograniczenia odpowiedzialności dłużnika za dług spadkowy w wyroku.

k.p.c. art. 98 § § 1, 1 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 792

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość ograniczenia odpowiedzialności w klauzuli wykonalności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zobowiązanie z umowy pożyczki nie wygasa z chwilą śmierci pożyczkobiorcy. Obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców. Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie wyklucza odpowiedzialności za długi spadkowe w postępowaniu rozpoznawczym. Sąd może ograniczyć odpowiedzialność spadkobiercy do wartości czynnej spadku w wyroku.

Odrzucone argumenty

Powództwo jest przedwczesne, ponieważ nie został sporządzony spis inwentarza spadku.

Godne uwagi sformułowania

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie daje podstaw do oddalenia powództwa. Kwestia, czy długi spadkowe przekraczają stan czynny spadku wobec jego przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza, nie podlega badaniu w ramach postępowania rozpoznawczego. Ograniczenie odpowiedzialności dłużnika - spadkobiercy może być zastrzeżone w wyroku (art. 319 kpc) bądź w klauzuli wykonalności, nadanej przeciwko spadkobiercy (art. 792 kpc).

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe, w szczególności w kontekście przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza i ograniczenia odpowiedzialności w wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu zobowiązania (pożyczka) i sytuacji, gdy spadkobiercą jest gmina. Interpretacja art. 319 kpc jest utrwalona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za długi spadkowe, które może dotyczyć wielu osób. Interpretacja sądu w zakresie ograniczenia odpowiedzialności jest praktyczna.

Gmina musi spłacić dług zmarłej? Sąd wyjaśnia, jak ograniczyć odpowiedzialność spadkobiercy.

Dane finansowe

WPS: 7548,3 PLN

należność główna: 7109,64 PLN

odsetki: 438,66 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I C 1124/25 UZASADNIENIE (...) S.A. w V. wniosła o zasądzenie od Gminy Miejskiej T. kwoty 7548,30 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21.10.2025r. do dnia zapłaty, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 19.04.2023r. zawarła umowę pożyczki z E. M. , która zmarła (...) Na pozwaną Gminę, jako spadkobiercę, przeszły obowiązki zmarłej z tytułu niespłaconej pożyczki: należność główna (kapitał) w kwocie 7109,64 zł i odsetki naliczone do dnia 20.10.2025r. w kwocie 438,66 zł. Pomimo wezwania do zapłaty, strona pozwana nie dokonała spłaty zadłużenia. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając, że powództwo jest przedwczesne, skoro dotychczas nie został sporządzony spis inwentarza spadku. Stan faktyczny: W dniu 19.04.2023r. E. M. zawarła z powodem umowę pożyczki nr (...) , w kwocie 7983,41 zł, na 24 miesiące. Całkowita kwota do zapłaty w dniu zawarcia umowy wynosiła 9296,62 zł. Umowa uległa rozwiązaniu z chwilą śmierci pożyczkobiorcy E. M. w dniu (...) , po której spadek nabyła pozwana Gmina z dobrodziejstwem inwentarza. Pismem z dnia 3.04.2025r. (doręczonym w dniu 10.04.2025r.) strona powodowa wezwała pozwaną, jako następcę prawną pożyczkobiorcy E. M. , do zapłaty kwoty 7173,87 zł, tytułem zobowiązania z w.w. umowy pożyczki. Dowód:  umowa pożyczki – k. 6-10, formularz informacyjny – k.11; Szczegóły operacji kasowych – k.15; Szczegółowe rozliczenie pożyczki – k.16  postanowienie tut. Sądu z 5.02.2025r., (...) – k.19;  wezwanie do zapłaty – k.17. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Zobowiązanie, wynikające z w.w. umowy pożyczki nie ma charakteru ściśle osobistego, wobec czego nie mogło wygasnąć na skutek śmierci pożyczkobiorcy. W prawa i obowiązki pożyczkobiorcy weszła pozwana Gmina, jako spadkobierca ustawowy, i na nią przeszły obowiązki majątkowe zmarłej, w tym zadłużenie z tytułu umowy pożyczki ( art. 922§1 kc w zw. z art. 720§ 1 kc ). Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie daje podstaw do oddalenia powództwa. Gmina jest spadkobiercą zmarłego pożyczkobiorcy, a jej odpowiedzialność ograniczona jest do wartości czynnej spadku, która to okoliczność znaczenia nabierze w toku egzekucji. Kwestia, czy długi spadkowe przekraczają stan czynny spadku wobec jego przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza, nie podlega badaniu w ramach postępowania rozpoznawczego. Ograniczenie odpowiedzialności dłużnika - spadkobiercy może być zastrzeżone w wyroku ( art. 319 kpc ) bądź w klauzuli wykonalności, nadanej przeciwko spadkobiercy ( art. 792 kpc ). Artykuł 319 kpc , uprawniający sąd do ograniczenia w sentencji wyroku zakresu odpowiedzialności dłużnika za dług spadkowy do wartości stanu czynnego spadku (przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza z art. 1031 § 2 kc ), nie daje podstawy do oddalenia powództwa, wytoczonego przez wierzyciela spadkodawcy, na tej podstawie, że zmarły nie pozostawił spadku. Ustalenie, czy istnieje spadek (majątek), pozwalający na zaspokojenie przypadającej od dłużnika należności, należy do postępowania egzekucyjnego ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 7 marca 2013r., V ACa 1007/12, Legalis, OSA 2013 nr 10, poz. 24, str. 59) . Zobowiązanie spadkodawczyni wobec pożyczkodawcy nie wygasło zarazem na skutek jej śmierci, ponieważ skutku takiego umowa nie przewidywała. A jej obowiązek, z tytułu niespłaconej pożyczki, przeszedł na spadkobiercę, czyli pozwaną Gminę. Mając powyższe na uwadze, orzeczono, jak w pkt I wyroku, zastrzegając, na podstawie art. 319 kc , że strona pozwana ponosi odpowiedzialność tylko do wartości ustalonego w spisie inwentarza stanu czynnego spadku. O kosztach procesu Sąd orzekł jak w punkcie drugim wyroku, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, określoną w art. 98 § 1, 1 1 i 2 k.p.c. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Od kwoty, zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu, należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu. Do niezbędnych kosztów procesu, prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Pozwana Gmina, jako przegrywająca, powinna zwrócić powodowi, poniesione koszty procesu, w skład których wchodzi opłata sądowa od pozwu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę