I ACA 982/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuStrona powodowa (...) GmbH Sp. z o.o. wniosła pozew o zapłatę kwoty ponad 2,4 mln zł od (...) Spółki Akcyjnej, powołując się na umowę poręczenia zabezpieczającą należności z umowy najmu. Sąd Okręgowy w Krakowie uwzględnił powództwo, uznając, że pozwana skutecznie przejęła obowiązki poręczyciela. Sąd Okręgowy ustalił, że umowa najmu była zawarta między Centrum – A Sp. z o.o. a Galeria Centrum Sp. z o.o., a następnie strona powodowa wstąpiła w stosunek najmu. Tytułem zabezpieczenia, (...) SA poręczył za zobowiązania najemcy. Pozwana (...) SA zakupiła udziały w (...) Sp. z o.o. i zobowiązała się przejąć obowiązki poręczyciela. Sąd Okręgowy uznał poręczenie za ważne, mimo oznaczenia kwoty w euro, i skuteczne przejęcie długu przez pozwaną. Sąd Apelacyjny w Krakowie zmienił wyrok, oddalając powództwo. Sąd Apelacyjny podzielił zarzut apelacji strony pozwanej, uznając umowę poręczenia z dnia 9 stycznia 2007 roku za nieważną. Powodem nieważności było naruszenie przepisów Prawa dewizowego oraz art. 878 § 1 k.c. poprzez określenie maksymalnej kwoty odpowiedzialności poręczyciela w walucie obcej (euro), co nie spełnia wymogu precyzyjnego oznaczenia z góry zakresu odpowiedzialności w pieniądzu polskim. Dodatkowo, Sąd Apelacyjny uznał, że strona pozwana nie przejęła skutecznie obowiązków poręczyciela, ponieważ pełnomocnik wierzyciela nie był należycie umocowany do wyrażenia zgody na przejęcie długu zgodnie z art. 519 § 2 pkt 2 k.c. w zw. z art. 522 k.c. Sąd Apelacyjny stwierdził również, że aneks do umowy najmu z 17 czerwca 2008 roku, zwiększający powierzchnię najmu, naruszał art. 879 § 2 k.c., gdyż czynność prawna dokonana przez dłużnika z wierzycielem po udzieleniu poręczenia nie może zwiększyć zobowiązania poręczyciela. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo i zasądzając koszty postępowania od strony powodowej na rzecz strony pozwanej oraz interwenienta ubocznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ważności poręczenia za dług przyszły, wymogów formalnych umowy poręczenia, zasad przejmowania długu oraz ograniczeń wynikających z Prawa dewizowego i zasad walutowości.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z poręczeniem i przejęciem długu, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w określonym czasie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa poręczenia za dług przyszły, w której maksymalna kwota odpowiedzialności poręczyciela została określona w walucie obcej, jest ważna w świetle przepisów Prawa dewizowego i art. 878 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa poręczenia jest nieważna, ponieważ określenie maksymalnej kwoty odpowiedzialności poręczyciela w walucie obcej narusza przepisy Prawa dewizowego oraz wymóg precyzyjnego oznaczenia z góry zakresu odpowiedzialności poręczyciela zgodnie z art. 878 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że określenie maksymalnej kwoty poręczenia w euro naruszało przepisy Prawa dewizowego obowiązujące w czasie zawarcia umowy oraz art. 878 § 1 k.c., który wymaga precyzyjnego oznaczenia sumy poręczenia w pieniądzu polskim. Waloryzacyjny charakter zapisu w walucie obcej jest niezgodny z celem ochrony poręczyciela.
Czy doszło do skutecznego przejęcia długu przez stronę pozwaną, jeśli zgoda wierzyciela została wyrażona przez pełnomocnika, który nie był do tego należycie umocowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przejęcie długu nie było skuteczne, ponieważ pełnomocnik wierzyciela nie posiadał umocowania do wyrażenia zgody na przejęcie długu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że pełnomocnictwo materialne do zarządzania majątkiem nie upoważniało do zawierania umów przejęcia długu ani wyrażania na nie zgody. Pełnomocnik przekroczył zakres umocowania, co skutkowało brakiem skutecznej zgody wierzyciela na przejęcie długu.
Czy aneks do umowy najmu, zwiększający powierzchnię najmu i tym samym wysokość zobowiązania, może zwiększyć odpowiedzialność poręczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czynność prawna dokonana przez dłużnika z wierzycielem po udzieleniu poręczenia nie może zwiększyć zobowiązania poręczyciela.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na art. 879 § 2 k.c., stwierdzając, że zwiększenie wysokości zobowiązania najemcy na skutek aneksu do umowy najmu, nawet jeśli maksymalna kwota poręczenia nie została przekroczona, jest sprzeczne z zasadą, że poręczenie jest akcesoryjne do zobowiązania głównego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powód |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
| Narodowy Fundusz Inwestycyjny (...) Spółki Akcyjnej | spółka | interwenient uboczny po stronie powodowej |
| Syndyka Masy Upadłości Galeria Centrum Spółki z o. o. (w upadłości likwidacyjnej) | spółka | interwenient uboczny po stronie pozwanej |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 878 § § 1
Kodeks cywilny
Wymaga precyzyjnego oznaczenia z góry w treści pisemnego oświadczenia wysokości, do której poręczyciel będzie ponosił odpowiedzialność. Określenie tej kwoty w walucie obcej nie spełnia tego wymogu.
k.c. art. 358 § § 1
Kodeks cywilny
Zasada walutowości, która w czasie zawarcia umowy poręczenia obowiązywała do 24 stycznia 2009 roku, ograniczała możliwość oznaczania zobowiązań w walutach obcych.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 879 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna dokonana przez dłużnika z wierzycielem po udzieleniu poręczenia nie może zwiększyć zobowiązania poręczyciela.
Prawo dewizowe art. 9 § pkt 15
Ustawa Prawo dewizowe
Ograniczenia w dokonywaniu w kraju, między rezydentami, rozliczeń w walutach obcych, z wyjątkiem rozliczeń między osobami fizycznymi nie związanych z działalnością gospodarczą.
Pomocnicze
k.c. art. 519 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Określa zasady przejęcia długu, w tym możliwość przejęcia przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela.
k.c. art. 522
Kodeks cywilny
Umowa o przejęcie długu oraz zgoda wierzyciela na przejęcie długu powinny być pod rygorem nieważności zawarte na piśmie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy poręczenia z powodu określenia maksymalnej kwoty w walucie obcej. • Nieskuteczność przejęcia długu z powodu braku należytego umocowania pełnomocnika wierzyciela do wyrażenia zgody. • Zwiększenie zobowiązania poręczyciela na skutek aneksu do umowy najmu narusza art. 879 § 2 k.c.
Odrzucone argumenty
Poręczenie udzielone przez (...) SA z dnia 9 stycznia 2007 roku jest ważne, mimo że nie zawiera oznaczenia maksymalnej sumy poręczenia w pieniądzu polskim. • Doszło do skutecznego przejęcia obowiązków z umowy poręczenia przez stronę pozwaną. • Aneks do umowy najmu z dnia 17 czerwca 2008 roku nie zwiększa zakresu odpowiedzialności strony pozwanej. • Strona pozwana nie uchyliła się skutecznie od skutków prawnych oświadczenia woli o przejęciu poręczeń.
Godne uwagi sformułowania
Określenie w związku z tym maksymalnej wysokości odpowiedzialności poręczyciela poprzez wskazanie kwoty pieniężnej w walucie obcej, tak jak w niniejszej sprawie w euro, nie spełnia wymogu precyzyjnego oznaczenia z góry zakresu odpowiedzialności poręczyciela. • Pełnomocnictwo materialne do zarządzania obiektem nie upoważnia E. P. Polska do zawierania w imieniu powoda umów przejęcia długu ani wyrażania zgody na przejęcie długu, jak również na zawieranie umów poręczenia. • Czynność prawna dokonana przez dłużnika z wierzycielem po udzieleniu poręczenia nie może zwiększyć zobowiązania poręczyciela.
Skład orzekający
Józef Wąsik
przewodniczący
Maria Kus-Trybek
sędzia
Piotr Rusin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ważności poręczenia za dług przyszły, wymogów formalnych umowy poręczenia, zasad przejmowania długu oraz ograniczeń wynikających z Prawa dewizowego i zasad walutowości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z poręczeniem i przejęciem długu, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w określonym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z poręczeniem i przejęciem długu, a także interpretacji przepisów prawa dewizowego, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i cywilnego.
“Nieważne poręczenie i nieskuteczne przejęcie długu – Sąd Apelacyjny oddala pozew o ponad 2,4 mln zł.”
Dane finansowe
WPS: 2 441 989,86 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.