Orzeczenie · 2021-07-28

I ACa 89/20

Sąd
Sąd Apelacyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2021-07-28
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny
kredyt hipotecznywypowiedzenie umowyzaległościapelacjakoszty postępowaniaprawo bankowesolidarność dłużników

Sprawa dotyczyła powództwa (...) Banku S.A. przeciwko A. D. i W. D. o zapłatę ponad 719 tys. zł tytułem zwrotu kredytu hipotecznego. Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2019 r. zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda 716 643,19 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części i obciążając pozwanych kosztami postępowania. Sąd Okręgowy ustalił, że strony zawarły umowę kredytu hipotecznego, której pozwani nie spłacali zgodnie z harmonogramem, co doprowadziło do powstania zaległości uzasadniających wypowiedzenie umowy przez bank. Sąd uznał, że wypowiedzenie umowy było skuteczne, mimo zastrzeżenia warunku w postaci możliwości spłaty zaległości przed upływem terminu wypowiedzenia, co uznał za dopuszczalne i korzystne dla dłużnika. Pozwana A. D. wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących wypowiedzenia umowy kredytowej (§ 34 i § 40 umowy), art. 233 kpc (błędna ocena dowodów), art. 61 § 1 kc (nieskuteczność doręczenia) oraz art. 56 kc w zw. z art. 89 kc (dopuszczalność warunku w wypowiedzeniu). Sąd Apelacyjny uznał apelację za nieuzasadnioną. Podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego, stwierdzając, że bank prawidłowo dokonał wypowiedzenia umowy, wysyłając wcześniej przypomnienia listami poleconymi, co było nawet bardziej korzystne niż przewidywała umowa (list zwykły). Sąd Apelacyjny podkreślił, że pozwana nie obaliła domniemania doręczenia korespondencji. Uznano również, że zastrzeżenie warunku w wypowiedzeniu umowy było dopuszczalne, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, gdyż stworzyło dłużnikowi możliwość kontynuacji umowy. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność warunkowego wypowiedzenia umowy kredytu, prawidłowość doręczania korespondencji bankowej, ocena dowodów z dokumentów bankowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych zapisów umowy kredytowej i okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wypowiedzenie umowy kredytu hipotecznego przez bank, zawierające zastrzeżenie, że jego skutek zależy od spłaty zaległości przez kredytobiorcę przed upływem terminu wypowiedzenia, jest skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie wypowiedzenie jest dopuszczalne i skuteczne, o ile nie narusza przepisów prawa i jest korzystne dla dłużnika, stwarzając mu możliwość kontynuacji umowy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że zastrzeżenie warunku w wypowiedzeniu umowy kredytu, polegające na możliwości jego zniweczenia przez spłatę zaległości, jest dopuszczalne w świetle art. 89 k.c. i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Taka klauzula nie czyni wypowiedzenia nieważnym, lecz stwarza dłużnikowi możliwość kontynuacji stosunku kredytowego.

Czy bank prawidłowo dokonał wypowiedzenia umowy kredytu hipotecznego, spełniając wymogi umowne i ustawowe (w tym dotyczące wysyłania przypomnień)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bank prawidłowo dokonał wypowiedzenia umowy, wysyłając do pozwanych przypomnienia o zaległościach, a nawet przekraczając wymogi umowne dotyczące formy tych przypomnień (listy polecone zamiast zwykłych).

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że bank wykazał, iż wysyłał do pozwanych przypomnienia o zaległościach, zarówno zgodnie z umową, jak i ponad jej wymogi. Korespondencja ta była wysyłana listami poleconymi, co stanowi dowód prima facie doręczenia, a pozwani nie obalili tego domniemania.

Czy wydruki z systemu bankowego stanowią wiarygodny dowód wysokości zadłużenia?

Odpowiedź sądu

Tak, wydruki z systemu bankowego są wiarygodnym dowodem, o ile nie przedstawiono konkretnych zarzutów co do ich niewiarygodności.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że rachunki bankowe prowadzone w formie zapisów komputerowych są wiarygodne, a zarzut niewiarygodności wydruków jest chybiony, zwłaszcza gdy strona nie przedstawiła konkretnych dowodów na poparcie tego zarzutu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaspółkapowód
A. D.osoba_fizycznapozwana
W. D.osoba_fizycznapozwany
W. Z.osoba_fizycznapozwany
A. D.osoba_fizycznasyndyk masy upadłości W. D.

Przepisy (6)

Główne

Prawo bankowe art. 69 § ust. 1

Ustawa - Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego.

Prawo bankowe art. 75c

Ustawa - Prawo bankowe

Przepis dotyczący wypowiedzenia umowy kredytowej przez bank (wprowadzony po zawarciu umowy, ale stosowany).

Pomocnicze

k.c. art. 89

Kodeks cywilny

Dopuszczalność uzależnienia skutków czynności prawnej od zdarzenia przyszłego i niepewnego, chyba że ustawa lub właściwość czynności prawnej to wyłącza. Sąd uznał, że możliwość spłaty zaległości przez dłużnika mieści się w tej kategorii.

k.c. art. 366 § § 1

Kodeks cywilny

Zasada solidarności dłużników.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 378 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w granicach apelacji, w tym względem współuczestników.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność wypowiedzenia umowy kredytu mimo zastrzeżenia warunku. • Prawidłowość doręczenia przypomnień o zaległościach. • Wiarygodność dokumentów bankowych.

Odrzucone argumenty

Nieskuteczność wypowiedzenia umowy z powodu naruszenia § 34 i § 40 umowy. • Naruszenie art. 233 kpc (błędna ocena dowodów). • Nieskuteczność doręczenia wypowiedzenia (art. 61 § 1 kc). • Naruszenie art. 56 kc w zw. z art. 89 kc (niedopuszczalność warunku w wypowiedzeniu).

Godne uwagi sformułowania

Wbrew zarzutom apelacji słusznie uznał Sąd Okręgowy, że dokonane przez powoda wypowiedzenie umowy kredytowej spełniało warunki określone w umowie stron, a także czyniło zadość postanowieniom art. 75 c Prawa bankowego. • W istocie zatem ww. pisma informowały pozwanych o stanie zadłużenia i uprawnieniach kredytobiorców w sposób dalej nawet idący niż postanowienia § 34 części ogólnej umowy. • Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że dowód nadania przesyłki stanowi uprawdopodobnienie doręczenia jej adresatowi, który może to domniemanie obalić, wykazując, że nie miał możliwości zapoznania się z jej treścią. • W piśmie zawierającym wypowiedzenie wskazano, że termin wypowiedzenia wynosi 30 dni a brak spłaty całości zadłużenia do dnia upływu terminu wypowiedzenia spowoduje, że od dnia następnego po dniu, w którym upłynie termin wypowiedzenia, kwota wszystkich zobowiązań z umowy stanie się wymagalna i przeterminowana.

Skład orzekający

Mikołaj Tomaszewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność warunkowego wypowiedzenia umowy kredytu, prawidłowość doręczania korespondencji bankowej, ocena dowodów z dokumentów bankowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zapisów umowy kredytowej i okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla banków i kredytobiorców – warunków skutecznego wypowiedzenia umowy kredytu, zwłaszcza w kontekście możliwości jego zniweczenia przez spłatę zaległości. Orzeczenie wyjaśnia praktyczne aspekty doręczania korespondencji i oceny dowodów.

Czy bank może wypowiedzieć kredyt, jeśli spłacisz dług? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 719 842,32 PLN

zwrot kredytu: 716 643,19 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 8100 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst