I ACA 829/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka - Gmina K. wystąpiła z pozwem o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu przeciwko K. B., B. B. (1), J. B. i N. B. Pozwani zostali eksmitowani z przyznaniem prawa do lokalu socjalnego, którego gmina nie zapewniła. W związku z tym gmina zapłaciła właścicielowi lokalu odszkodowanie i dochodziła jego zwrotu od pozwanych. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo jedynie w niewielkim zakresie wobec K. B. i B. B. (1), stosując 3-letni termin przedawnienia, który uznał za właściwy dla roszczeń okresowych. Pozwane J. B. i N. B. podniosły zarzut przedawnienia, który został uwzględniony. Sąd Okręgowy uznał, że osoby zajmujące lokal mieszkalny są konsumentami i zastosował art. 117 § 2 1 k.c. z urzędu. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację powoda, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego co do 3-letniego terminu przedawnienia roszczeń regresowych gminy. Jednakże uchylił wyrok w części dotyczącej K. B. i B. B. (1), uznając, że nie można im przypisać statusu konsumentów i uwzględniać zarzutu przedawnienia z urzędu. Sąd Apelacyjny stwierdził, że gmina nie może żądać od tych pozwanych pełnego zwrotu zapłaconego odszkodowania, lecz jedynie kwoty odpowiadającej opłatom, jakie ponosiliby za lokal socjalny. Sprawę w tej części przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. W pozostałej części apelacja została oddalona, a powód obciążony kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz J. B. i N. B.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminów przedawnienia roszczeń regresowych gmin w kontekście zapewnienia lokali socjalnych oraz statusu pozwanych jako konsumentów.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku zapewnienia lokalu socjalnego przez gminę po orzeczeniu eksmisji.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest termin przedawnienia roszczeń regresowych gminy wobec byłych lokatorów, którzy zajmowali lokal bez tytułu prawnego po orzeczeniu eksmisji z przyznaniem prawa do lokalu socjalnego, którego gmina nie zapewniła?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenia regresowe gminy wobec byłych lokatorów przedawniają się z upływem 3 lat, podobnie jak roszczenia odszkodowawcze właściciela wobec gminy oraz roszczenia właściciela wobec osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że roszczenie to ma charakter okresowy i deliktowy, a jego przedawnienie powinno być zgodne z terminami dla roszczeń odszkodowawczych obciążających gminę oraz roszczeń właściciela wobec lokatorów. Dłuższy termin przedawnienia byłby nieuzasadniony i promowałby gminę zaniedbującą swoje obowiązki.
Czy pozwani K. B. i B. B. (1), którzy nie podnieśli zarzutu przedawnienia, mogą być traktowani jako konsumenci, a sąd powinien uwzględnić przedawnienie z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwani K. B. i B. B. (1) nie spełniają definicji konsumenta w relacji do gminy w kontekście dochodzonego roszczenia regresowego, dlatego sąd nie mógł uwzględnić zarzutu przedawnienia z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że pozwani nie dokonali z gminą żadnej czynności prawnej, która uzasadniałaby przypisanie im statusu konsumentów w rozumieniu art. 22 1 k.c. W związku z tym nieuprawnione było uwzględnienie przedawnienia na ich korzyść z urzędu.
Jaka jest wysokość roszczenia regresowego gminy wobec pozwanych K. B. i B. B. (1), którzy nie otrzymali lokalu socjalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Gmina może domagać się od pozwanych zwrotu kwot w wysokości odpowiadającej świadczeniom, jakie pozwani w tym czasie płaciliby za lokal socjalny, a nie pełnego zwrotu zapłaconego odszkodowania właścicielowi.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że skoro gmina nie wywiązała się z obowiązku zapewnienia lokalu socjalnego, nie może żądać od pozwanych pełnego zwrotu zapłaconego odszkodowania. Wysokość roszczenia powinna odpowiadać opłatom za lokal socjalny, zgodnie z nowelizacją ustawy i celem przepisów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto K. | organ_państwowy | powód |
| K. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. B. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
| N. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
u.o.p.l. art. 18 § 1 i 5
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie ustawy Kodeks cywilny
Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Gmina ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec właściciela za niezapewnienie lokalu socjalnego.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń o świadczenia okresowe.
k.c. art. 117 § § 2 1
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi; sąd bierze pod uwagę upływ terminu przedawnienia z urzędu.
k.c. art. 442 1 § § 1
Kodeks cywilny
Trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.
u.o.p.l. art. 18 § 3a
Ustawa o ochronie praw lokatorów
Obowiązek lokatora zajmującego lokal bez tytułu prawnego (w oczekiwaniu na lokal socjalny) uiszczania odszkodowania w wysokości opłat za lokal socjalny; obowiązek gminy pokrycia różnicy.
Pomocnicze
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej gminy za niewykonanie obowiązku.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności ex contractu za naruszenie obowiązku zwrotu lokalu.
k.c. art. 22 1
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakaz korzystania z prawa w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 441 § § 3
Kodeks cywilny
Podstawa roszczeń regresowych (per analogiam).
Argumenty
Skuteczne argumenty
3-letni termin przedawnienia dla roszczeń regresowych gminy. • Pozwani K. B. i B. B. (1) nie są konsumentami w rozumieniu art. 22 1 k.c. • Gmina nie może żądać pełnego zwrotu odszkodowania, lecz jedynie kwoty odpowiadającej opłatom za lokal socjalny.
Odrzucone argumenty
10-letni termin przedawnienia dla roszczeń regresowych gminy. • Zastosowanie art. 117 § 2 1 k.c. z urzędu wobec pozwanych K. B. i B. B. (1). • Gmina może żądać pełnego zwrotu zapłaconego odszkodowania od pozwanych.
Godne uwagi sformułowania
Gmina ma więc obowiązek zaoferowania lokalu socjalnego osobom, co do których sąd orzekł o takim uprawnieniu, a niewywiązanie się z tego obowiązku jest zagrożone odpowiedzialnością odszkodowawczą z art. 18 ust. 5 ustawy. • Nadrzędnym celem wprowadzenia tego przepisu było przymuszenie gminy do zapewnienia lokali socjalnych dla osób, którym sądy je przyznały. • Nie można też tracić z pola widzenia aspektu, na który zwrócił też uwagę Sąd Okręgowy. Otóż na skutek niewywiązania się przez gminę z obowiązku zapewnienia lokalu socjalnego, pozwani od kilkunastu lat zajmują lokal, na opłacanie którego ich nie stać.
Skład orzekający
Małgorzata Wołczańska
przewodniczący
Anna Bohdziewicz
sprawozdawca
Jolanta Polko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów przedawnienia roszczeń regresowych gmin w kontekście zapewnienia lokali socjalnych oraz statusu pozwanych jako konsumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zapewnienia lokalu socjalnego przez gminę po orzeczeniu eksmisji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu braku lokali socjalnych i roszczeń regresowych gmin, co ma duże znaczenie praktyczne dla samorządów i lokatorów. Wyrok Sądu Apelacyjnego wyjaśnia istotne kwestie dotyczące przedawnienia i odpowiedzialności.
“Gmina nie może żądać pełnego zwrotu długu za lokal socjalny, którego sama nie zapewniła!”
Dane finansowe
WPS: 81 490,69 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 1350 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 1350 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.