I ACA 761/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Syndyka masy upadłości D. K. przeciwko Powiatowi (...) o zapłatę brakującego wynagrodzenia za roboty budowlane. Powód domagał się kwoty 181.350,77 zł, kwestionując jednocześnie naliczenie przez pozwanego kar umownych w wysokości 181.350,00 zł z powodu 13-dniowego opóźnienia w wykonaniu umowy. Sąd Okręgowy w Suwałkach zasądził na rzecz powoda 69.750,00 zł, uznając opóźnienie za zawinione przez wykonawcę i naliczenie kar umownych za zasadne, choć nie zastosował ich w pełnej wysokości. Sąd Okręgowy uznał, że warunki atmosferyczne nie zwalniały wykonawcy z odpowiedzialności, a powód nie udowodnił braku szkody po stronie pozwanego. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, rozpoznając apelację powoda, częściowo zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Apelacyjny uznał, że warunki atmosferyczne (ulewne deszcze przez 5 dni) mogły stanowić przyczynę niezawinionego przez wykonawcę opóźnienia, co uzasadniało obniżenie kar umownych. Sąd Apelacyjny zakwestionował również ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące braku szkody po stronie pozwanego, wskazując na zwrot części dotacji. Niemniej jednak, Sąd Apelacyjny uznał, że kara umowna w pierwotnej wysokości była rażąco wygórowana, zwłaszcza w kontekście wykonania ponad 85% prac w terminie i usunięcia wad. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny obniżył karę umowną do około 1/3 jej pierwotnej wysokości, co skutkowało podwyższeniem zasądzonej kwoty odszkodowania na rzecz powoda. Rozstrzygnięto również kwestię kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy warunki atmosferyczne (ulewne deszcze, wysokie temperatury) mogą stanowić podstawę do zwolnienia wykonawcy z odpowiedzialności za opóźnienie w wykonaniu robót budowlanych i tym samym wyłączyć możliwość naliczenia kar umownych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w pewnym zakresie. Warunki atmosferyczne, które uniemożliwiają wykonanie robót budowlanych, mogą stanowić przyczynę niezawinionego przez wykonawcę opóźnienia, co uzasadnia obniżenie lub wyłączenie kar umownych. Jednakże, typowe dla danego klimatu warunki, takie jak letnie upały czy ulewne deszcze, nie zawsze mogą być traktowane jako siła wyższa zwalniająca z odpowiedzialności, jeśli przedsiębiorca budowlany powinien je przewidzieć.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że 5 dni opóźnienia spowodowane ulewnymi deszczami, które uniemożliwiły prowadzenie robót ziemnych, stanowiło niezawinione przez wykonawcę zdarzenie, uzasadniające obniżenie kar umownych. Jednocześnie Sąd Apelacyjny stwierdził, że wysokie temperatury nie stanowiły wystarczającej podstawy do zwolnienia z odpowiedzialności, gdyż przedsiębiorca powinien przewidzieć takie warunki i zapewnić odpowiednie środki ochrony pracowników.
Czy kara umowna może być rażąco wygórowana w sytuacji, gdy wykonawca wykonał znaczną część robót w terminie, a pozwany nie poniósł szkody w wyniku opóźnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara umowna może zostać zmniejszona przez sąd, jeżeli została wykonana w znacznej części lub jest rażąco wygórowana.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że przesłanka wykonania umowy w znacznej części (ponad 85% prac na dzień 24 sierpnia 2010 r.) została spełniona. Dodatkowo, Sąd Apelacyjny zakwestionował ustalenia Sądu Okręgowego co do poniesienia szkody przez pozwanego, co w połączeniu z wysoką stawką dziennej kary umownej (1% wynagrodzenia) uzasadniało jej miarkowanie jako rażąco wygórowanej.
Jak należy rozliczyć koszty procesu w sytuacji, gdy strony wygrały sprawę w różnym stopniu w pierwszej i drugiej instancji?
Odpowiedź sądu
Koszty procesu rozlicza się stosunkowo do stopnia wygranej każdej ze stron w danej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zastosował zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania, uwzględniając stopień wygranej powoda (70%) i pozwanego (30%) w pierwszej instancji, a także połowiczną wygraną każdej ze stron w instancji odwoławczej przy rozliczaniu kosztów zastępstwa procesowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości D. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Powiat (...) | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 484 § § 1
Kodeks cywilny
Kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody, chyba że strony inaczej postanowiły. Kara umowna stanowi formę naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.
k.c. art. 484 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli zobowiązanie zostało wykonane w znacznej części, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik ponosi odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, chyba że okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, wyłączają jego winę.
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
Należyta staranność dłużnika przy prowadzeniu działalności gospodarczej jest oceniana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadku wzajemnego zniesienia się roszczeń stron lub ich uwzględnienia w części, strony ponoszą koszty związane z procesem stosunkowo do ich wygranej i przegranej.
u.o.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Skarb Państwa ponosi tymczasowo koszty sądowe, w tym wynagrodzenie biegłych, jeżeli strony zwolnione są od ich ponoszenia w całości lub części, lub gdy należności te nie mogą być ściągnięte od strony obciążonej.
Skład orzekający
Jarosław Marek Kamiński
przewodniczący
Elżbieta Bieńkowska
sędzia
Dariusz Małkiński
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Dane finansowe
WPS: 181 350,77 PLN
wynagrodzenie za roboty budowlane: 126 945 PLN
zwrot kosztów procesu: 10 560 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.