Orzeczenie · 2015-12-21

I ACa 666/15

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2015-12-21
SAOSochrona zdrowiaświadczenia opieki zdrowotnejapelacyjny
NFZświadczenia medycznestentybadania klinicznekontrolakary umownerefundacjaodpowiedzialność kontraktowaprawo medyczne

Sprawa dotyczyła roszczenia (...) Spółki Akcyjnej w U. przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia w W. o zapłatę kwoty 3 022 417 zł, obejmującej zwrot nienależnie pobranych środków finansowych oraz kary umowne. Powódka argumentowała, że kwoty te zostały jej narzucone na podstawie wadliwej kontroli NFZ, a roszczenia o zapłatę kar umownych uległy przedawnieniu. NFZ przeprowadził kontrolę, stwierdzając, że świadczenia medyczne wykonane z użyciem stentów (...) i (...) w latach 2006-2007 były nienależnie przekazane i nałożył kary umowne, sugerując podwójne finansowanie tych świadczeń przez NFZ i sponsora stentów. Sąd Okręgowy pierwotnie oddalił powództwo, uznając, że powódka spełniła świadczenie dobrowolnie, zawierając ugody. Sąd Apelacyjny uchylił ten wyrok, wskazując na potrzebę oceny charakteru porozumień z 2011 r. i rozstrzygnięcia sprawy pod kątem odpowiedzialności kontraktowej. W ponownym rozpoznaniu Sąd Okręgowy zasądził dochodzoną kwotę na rzecz powódki. NFZ złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym błędną ocenę dowodów i wadliwe zastosowanie prawa. Sąd Apelacyjny oddalił apelację NFZ. Ustalono, że porozumienia z 24 lutego 2011 r. nie stanowiły ugód w rozumieniu art. 917 kc, lecz jedynie porozumienia płatnicze, które nie wykluczały możliwości dochodzenia przez powódkę zwrotu zapłaconych kwot. Sąd uznał, że NFZ miał obowiązek zapłaty za świadczenia medyczne wykonane z użyciem stentów dopuszczonych do badań klinicznych, nawet jeśli nie były one dopuszczone do obrotu w Polsce w tamtym okresie. Argument o podwójnym finansowaniu nie został udowodniony przez NFZ. Kontrola NFZ została uznana za wadliwą, a nałożone kary umowne za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że obowiązek finansowania badań klinicznych przez sponsora wszedł w życie później, a przed tym okresem pacjenci mieli prawo do świadczeń gwarantowanych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy porozumienia zawarte między świadczeniodawcą a NFZ w sprawie rozłożenia na raty należności wynikających z kontroli stanowią ugody w rozumieniu art. 917 kc, czy jedynie porozumienia płatnicze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Porozumienia te nie stanowiły ugód w rozumieniu art. 917 kc, lecz jedynie porozumienia płatnicze, które nie wykluczały możliwości dochodzenia przez powódkę zwrotu zapłaconych kwot.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak było wzajemnych ustępstw ze strony NFZ, a jedynie automatyczne uwzględnianie wniosków o rozłożenie na raty. Celem porozumień nie było uchylenie niepewności co do roszczeń, a jedynie ustalenie sposobu płatności, co było korzystniejsze dla powódki niż potrącenie z bieżących należności.

Czy NFZ miał obowiązek refundacji świadczeń medycznych wykonanych z użyciem stentów dopuszczonych jedynie do badań klinicznych, a nie do obrotu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, NFZ miał obowiązek zapłaty za świadczenia medyczne wykonane z użyciem stentów dopuszczonych do badań klinicznych, nawet jeśli nie były one dopuszczone do obrotu w Polsce w tamtym okresie.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej nie wyłączała refundacji leczenia szpitalnego z użyciem wyrobów medycznych dopuszczonych do badań klinicznych. Obowiązek finansowania badań klinicznych przez sponsora wszedł w życie później, a przed tym okresem pacjenci mieli prawo do świadczeń gwarantowanych.

Czy kontrola NFZ była prawidłowa i czy nałożone kary umowne były uzasadnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kontrola NFZ została uznana za wadliwą, a argument o podwójnym finansowaniu nie został udowodniony przez NFZ. W konsekwencji kary umowne zostały uznane za nieuzasadnione.

Uzasadnienie

NFZ nie wykazał podstawy faktycznej żądania zwrotu świadczeń ani podwójnego finansowania. Sugestie NIK o podwójnym finansowaniu nie stanowiły wystarczającej podstawy do nałożenia kar. Brak było dowodów na wadliwość świadczeń z punktu widzenia finansowania przez sponsora.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
(...) Spółka Akcyjna w U.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka Akcyjna w U.spółkapowódka
Narodowy Fundusz Zdrowia w W.instytucjapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności kontraktowej za szkodę majątkową w postaci braku zapłaty należności za świadczenia medyczne oraz obciążenie karą umowną.

k.c. art. 353

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, stosowana do oceny zobowiązań wynikających z umów o świadczenie usług medycznych.

u.ś.o.z. art. 15 § ust. 2 pkt. 8

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Przewiduje zapewnienie i finansowanie ze środków publicznych leczenia szpitalnego.

Pomocnicze

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia i spełnienia nienależnego świadczenia.

k.c. art. 411

Kodeks cywilny

Nie można żądać zwrotu świadczenia, gdy spełniający wiedział, że nie był do niego zobowiązany.

k.c. art. 917

Kodeks cywilny

Definicja ugody jako umowy, w której strony czynią sobie wzajemne ustępstwa.

u.ś.o.z. art. 64

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Reguluje prawo do kontroli udzielania świadczeń.

u.z.l. art. 45 § ust. 1

Ustawa o zawodzie lekarza i lekarza dentysty

Dotyczy dopuszczenia do obrotu wyrobów medycznych i możliwości ich ordynowania przez lekarzy.

u.w.m. art. 3 § ust. 1 pkt. 12

Ustawa o wyrobach medycznych

Definicja sponsora badania klinicznego.

u.w.m. art. 32

Ustawa o wyrobach medycznych

Dotyczy badań klinicznych wyrobów medycznych.

u.w.m. art. 35

Ustawa o wyrobach medycznych

Dotyczy pozwoleń dla badań klinicznych z użyciem wyrobów medycznych.

pr. farm. art. 37k

Prawo farmaceutyczne

Obowiązek finansowania świadczeń związanych z badaniem klinicznym przez sponsora (w brzmieniu po nowelizacji z 2011 r.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Porozumienia z 2011 r. nie były ugodami, a jedynie porozumieniami płatniczymi. • NFZ miał obowiązek refundacji świadczeń wykonanych z użyciem stentów dopuszczonych do badań klinicznych. • Argument o podwójnym finansowaniu nie został udowodniony przez NFZ. • Kontrola NFZ była wadliwa, a kary umowne nieuzasadnione. • Obowiązek finansowania badań klinicznych przez sponsora wszedł w życie później.

Odrzucone argumenty

Porozumienia z 2011 r. stanowiły ugody w rozumieniu art. 917 kc. • NFZ nie miał obowiązku refundacji świadczeń wykonanych z użyciem stentów niedopuszczonych do obrotu. • Istniało podwójne finansowanie świadczeń. • Kontrola NFZ była prawidłowa, a kary umowne uzasadnione. • Sponsor miał obowiązek finansowania świadczeń medycznych.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, że stanowiły one ugody w rozumieniu art. 917 kc. • brak było wzajemnych ustępstw ze strony pozwanej • nie można uznać

Skład orzekający

Mieczysław Brzdąk

przewodniczący

Lucyna Świderska-Pilis

sprawozdawca

Tomasz Tatarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Dane finansowe

WPS: 3 022 417 PLN

zwrot nienależnie pobranych środków i kar umownych: 3 022 417 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 5400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst