I ACA 495/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. L. domagała się od pozwanego R. L. zasądzenia kwoty 150 000 zł zadośćuczynienia, 100 000 zł odszkodowania oraz dożywotniej renty w związku ze śmiercią córki J. L. Pozwany zabił córkę powódki, za co został skazany na 8 lat pozbawienia wolności. Powódka twierdziła, że śmierć córki spowodowała u niej ogromną traumę, pogorszenie sytuacji życiowej i zdrowotnej. Sąd Okręgowy odrzucił pozew w zakresie zadośćuczynienia i odszkodowania, powołując się na art. 366 k.p.c. i wyrok zaoczny z dnia 15 marca 2018 r., którym zasądzono 100 000 zł. Oddalił również powództwo o rentę, stwierdzając, że zmarła córka nie przyczyniała się do utrzymania powódki, a wręcz sama wymagała wsparcia finansowego z powodu choroby alkoholowej. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki, uznając, że roszczenia o zadośćuczynienie i odszkodowanie były już prawomocnie osądzone. Podkreślono, że różnica w wysokości żądania nie stanowi o różnicy podstawy faktycznej ani prawnej. Sąd Apelacyjny przyjął również, że pomoc córki w gospodarstwie domowym, podnoszona w apelacji, została uwzględniona w poprzednim postępowaniu jako podstawa do zasądzenia odszkodowania, a nie renty. Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie art. 385 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o powadze rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście roszczeń o zadośćuczynienie i odszkodowanie po śmierci osoby najbliższej. Ustalanie prawa do renty po śmierci osoby bliskiej w sytuacji niedostatku tej osoby. Zasady ustalania wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wcześniejszego orzeczenia, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Kwestia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu jest bardziej ogólna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o zadośćuczynienie i odszkodowanie za śmierć osoby najbliższej, które zostało już prawomocnie osądzone w poprzednim postępowaniu, może być ponownie dochodzone w nowym procesie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie to nie może być ponownie dochodzone z uwagi na powagę rzeczy osądzonej (res iudicata).
Uzasadnienie
Sąd stwierdził tożsamość podstawy faktycznej i prawnej roszczeń dochodzonych w obecnej sprawie z roszczeniami prawomocnie osądzonymi w poprzednim postępowaniu, co skutkuje niedopuszczalnością ponownego prowadzenia procesu.
Czy powódka ma prawo do renty w związku ze śmiercią córki, która była jej osobą bliską i potencjalnie zobowiązaną do alimentacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie ma prawa do renty, ponieważ zmarła córka nie dostarczała jej środków utrzymania, a wręcz sama wymagała wsparcia finansowego.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że zmarła córka nie przyczyniała się do utrzymania powódki, a jej sytuacja materialna była trudna z powodu choroby alkoholowej i niskiej renty. Powódka sama wspomagała córkę finansowo. Pomoc w gospodarstwie domowym została uznana za świadczenie, które mogło być podstawą do odszkodowania, a nie renty.
Jak należy ustalić wysokość wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu w postępowaniu apelacyjnym?
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie należy ustalić na podstawie stawek określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, z możliwością podwyższenia do 150% w uzasadnionych przypadkach, ale nie w celu wyrównania do stawek pełnomocnika z wyboru.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na sposób ustanowienia pełnomocnika jest sprzeczne z Konstytucją. Podkreślono, że podwyższenie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu jest możliwe tylko w określonych, uzasadnionych przypadkach, a nie jako standardowa praktyka.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| R. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Granice przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej obejmują przedmiot i podstawę faktyczną rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Niedopuszczalność prowadzenia drugiego procesu co do tego samego roszczenia, o którym orzeczono prawomocnie.
k.c. art. 446 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania renty przez osobę, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny.
Pomocnicze
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania odszkodowania w związku ze znacznym pogorszeniem sytuacji życiowej.
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej.
k.r.o. art. 135
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zasady ustalania renty alimentacyjnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Podstawa do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zadośćuczynienie i odszkodowanie zostało już prawomocnie osądzone w poprzednim postępowaniu. • Zmarła córka nie przyczyniała się do utrzymania powódki, a wręcz sama wymagała wsparcia finansowego. • Pomoc w gospodarstwie domowym nie stanowi podstawy do zasądzenia renty, lecz mogła być podstawą do odszkodowania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 366 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie tożsamości sprawy z poprzednim postępowaniem. • Błąd w ustaleniach faktycznych i nieuzasadnione przyjęcie braku pogorszenia sytuacji materialnej powódki mimo pomocy córki w gospodarstwie domowym.
Godne uwagi sformułowania
Powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) zaliczana jest do tzw. negatywnych przesłanek procesowych i oznacza niedopuszczalność prowadzenia drugiego procesu co do tego samego roszczenia, o którym orzeczono prawomocnie. • Różnica w zakresie wysokości żądania nie stanowi o różnicy podstawy faktycznej ani prawnej w obu sprawach. • Zróżnicowanie wynagrodzenia pełnomocnika ze względu na przymiot jego ustanowienia – z urzędu lub wyboru – należy uznać za sprzeczne z Konstytucją.
Skład orzekający
Józef Wąsik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o powadze rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście roszczeń o zadośćuczynienie i odszkodowanie po śmierci osoby najbliższej. Ustalanie prawa do renty po śmierci osoby bliskiej w sytuacji niedostatku tej osoby. Zasady ustalania wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wcześniejszego orzeczenia, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Kwestia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu jest bardziej ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza trudny temat śmierci osoby najbliższej i związanych z tym roszczeń, a także kwestię powagi rzeczy osądzonej. Dodatkowo, porusza ważną kwestię wynagrodzenia pełnomocników z urzędu.
“Czy można dochodzić odszkodowania po raz drugi? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy sprawa jest prawomocnie zakończona.”
Dane finansowe
WPS: 300 000 PLN
wynagrodzenie_za_pomoc_prawną_z_urzędu: 8100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.