Orzeczenie · 2013-09-05

I ACa 481/13

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2013-09-05
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaapelacyjny
eksmisjaspółdzielnia mieszkaniowakoszty procesuart. 102 kpcsytuacja materialnaprawo lokatorskieodpowiedzialność deliktowa

Powód M. M. domagał się od (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w B. zapłaty 100.000 złotych tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia, twierdząc, że Spółdzielnia nie udzieliła mu pomocy w przeprowadzeniu eksmisji byłej żony, jej syna i konkubenta z jego mieszkania. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej oddalił powództwo, wskazując, że Spółdzielnia nie ma uprawnień do prowadzenia egzekucji ani obowiązku udzielania pomocy w tym zakresie, a powód nie wykazał szkody ani winy Spółdzielni. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelację powoda, zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kosztów postępowania. Uznano, że Sąd Okręgowy niezasadnie oddalił powództwo oparte na art. 415 kc, jednakże apelacja powoda zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie kosztów procesu. Sąd Apelacyjny zastosował art. 102 kpc, obniżając kwotę zasądzonych od powoda kosztów z 3617 zł do 1017 zł, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną i życiową powoda, który jest bezrobotny, pracuje dorywczo i utrzymuje się z renty żony, a mimo korzystnych orzeczeń eksmisyjnych nie może zamieszkać w swoim lokalu. Apelacja w pozostałej części została oddalona, a Sąd Apelacyjny potwierdził brak podstaw do odpowiedzialności deliktowej Spółdzielni.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie zastosowania art. 102 kpc w sprawach ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji życiowej i materialnej strony przegrywającej, nawet gdy nie korzysta ona ze zwolnienia od kosztów sądowych.

Ograniczenia stosowania

Każdorazowa ocena przesłanek z art. 102 kpc zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy spółdzielnia mieszkaniowa ponosi odpowiedzialność deliktową na podstawie art. 415 k.c. za brak pomocy w przeprowadzeniu eksmisji z lokalu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółdzielnia mieszkaniowa nie ponosi odpowiedzialności deliktowej w takiej sytuacji, ponieważ nie ma uprawnień do prowadzenia egzekucji ani obowiązku udzielania pomocy w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności deliktowej, w tym szkody i związku przyczynowego. Spółdzielnia nie dopuściła się czynu niedozwolonego, a przepisy statutu ani ustawy prawo spółdzielcze nie nakładają na nią obowiązku interweniowania w sprawach eksmisji czy udzielania pomocy prawnej w takich sytuacjach.

Czy w przypadku trudnej sytuacji materialnej strony przegrywającej proces, sąd powinien zastosować art. 102 k.p.c. i odstąpić od obciążenia jej całością lub częścią kosztów postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sytuacja materialna i życiowa strony może stanowić przesłankę do zastosowania art. 102 k.p.c., jeśli zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że sytuacja powoda (bezrobotny, utrzymujący się z renty żony, mimo posiadania prawa do lokalu nie może z niego korzystać) przemawia za zastosowaniem art. 102 k.p.c. i obniżeniem zasądzonych od niego kosztów procesu, co stanowi zmianę w stosunku do wyroku Sądu Okręgowego.

Czy lakoniczność uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji może stanowić podstawę do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 328 § 2 k.p.c.?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. może być uzasadniony tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy treść uzasadnienia uniemożliwia całkowicie ocenę toku wywodu sądu, a nie w przypadku, gdy ustalenia faktyczne są wystarczające do oceny żądania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, mimo zwięzłości, były wystarczające do oceny żądania powoda, a powód nie wykazał, jaki istotny wpływ na rozstrzygnięcie miałoby rzekome uchybienie w uzasadnieniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku w części dotyczącej kosztów
Strona wygrywająca
powód (w części dotyczącej kosztów)

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznapowód
(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa w B.spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności deliktowej; wymaga zdarzenia, szkody i związku przyczynowego, a także winy sprawcy. Powód nie wykazał szkody ani winy pozwanej.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych, uwzględniając sytuację życiową i materialną strony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach procesu.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku. Zarzut naruszenia może być uzasadniony tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy uniemożliwia kontrolę instancyjną.

Ustawa prawo spółdzielcze art. 1

Wskazywany przez skarżącego, ale nie dający podstaw do roszczeń w kontekście sprawy.

Konstytucja art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo własności, ale ma charakter klauzuli generalnej i nie stanowi materialnoprawnej podstawy do dochodzenia roszczeń w tym kontekście.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 102 kpc ze względu na trudną sytuację materialną i życiową powoda. • Obniżenie kwoty zasądzonych kosztów postępowania apelacyjnego od powoda na rzecz pozwanej.

Odrzucone argumenty

Roszczenie oparte na art. 415 kc z tytułu braku pomocy Spółdzielni w eksmisji. • Zarzut naruszenia art. 328 kpc dotyczący lakoniczności uzasadnienia Sądu Okręgowego. • Żądanie zasądzenia 100.000 zł odszkodowania i zadośćuczynienia.

Godne uwagi sformułowania

Sytuacja materialna i życiowa strony może stanowić przesłankę uwzględnianą przy badaniu podstaw do szczególnego potraktowania strony przegrywającej. • Powód jest osobą bezrobotną, pracuje dorywczo, a utrzymuje się z renty swojej żony. • Pozwana nie ma żadnych uprawnień w zakresie prowadzenia egzekucji na podstawie prawomocnych wyroków sądowych.

Skład orzekający

Roman Sugier

przewodniczący

Ewa Jastrzębska

sędzia

Joanna Kurpierz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zastosowania art. 102 kpc w sprawach ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji życiowej i materialnej strony przegrywającej, nawet gdy nie korzysta ona ze zwolnienia od kosztów sądowych."

Ograniczenia: Każdorazowa ocena przesłanek z art. 102 kpc zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie art. 102 kpc, co jest istotne dla prawników procesowych, a także ilustruje ograniczenia odpowiedzialności spółdzielni mieszkaniowych w kontekście eksmisji.

Sąd obniżył koszty procesu dla bezrobotnego powoda. Kluczowy art. 102 kpc w praktyce.

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

koszty procesu: 1017 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst