I ACA 152/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, Gmina W., wniosła o zapłatę kwoty 276.038,00 zł tytułem odszkodowania od Skarbu Państwa (reprezentowanego przez Wojewodę L.) z tytułu rozwiązania umowy dotacyjnej. Gmina miała otrzymać dotację na przebudowę drogi w ramach programu "(...) P. (...) (...)". Po problemach z pierwszym wykonawcą, gmina wybrała kolejnego w trybie zamówienia z wolnej ręki, powołując się na art. 67 ust. 1 pkt 6 Prawa zamówień publicznych (PZP). Wojewoda L. rozwiązał umowę dotacyjną, uznając, że wybór wykonawcy w tym trybie był niezgodny z przepisami PZP, ponieważ zadanie nie było zamówieniem uzupełniającym do zamówienia podstawowego. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, stwierdzając, że gmina naruszyła przepisy PZP, co uzasadniało rozwiązanie umowy przez Wojewodę. Sąd Apelacyjny oddalił apelację gminy, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że tryb zamówienia z wolnej ręki jest wyjątkiem i wymaga ścisłej wykładni jego przesłanek. W ocenie Sądu, przebudowa drogi w B. nie była zamówieniem uzupełniającym do budowy drogi w Ś., nie były spełnione przesłanki z art. 67 ust. 1 pkt 6 PZP, ani z innych przepisów dotyczących zamówień z wolnej ręki. W związku z tym, rozwiązanie umowy przez Wojewodę było uzasadnione, a roszczenie odszkodowawcze gminy nie zasługiwało na uwzględnienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zamówień uzupełniających w trybie z wolnej ręki (art. 67 ust. 1 pkt 6 PZP) oraz zasady prounijnej wykładni przepisów krajowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zamówieniami publicznymi i umowami dotacyjnymi, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wybór wykonawcy w trybie zamówienia z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 6 Prawa zamówień publicznych, w sytuacji gdy zadanie nie jest zamówieniem uzupełniającym do zamówienia podstawowego, stanowi naruszenie przepisów prawa i uzasadnia rozwiązanie umowy dotacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wybór wykonawcy w trybie zamówienia z wolnej ręki w opisanej sytuacji stanowi naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych, co uzasadnia rozwiązanie umowy dotacyjnej przez dotującego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zadanie polegające na przebudowie drogi w miejscowości B. nie było zamówieniem uzupełniającym do zamówienia podstawowego polegającego na budowie drogi w miejscowości Ś., ponieważ zadania te dotyczyły innych dróg, miały inne cele i nie były funkcjonalnie powiązane w sposób uzasadniający zastosowanie trybu z wolnej ręki. Naruszenie przepisów PZP przez zamawiającego (gminę) uprawniało dotującego (Wojewodę) do natychmiastowego rozwiązania umowy.
Czy sąd krajowy powinien dokonywać prounijnej wykładni przepisów krajowych implementujących dyrektywy UE, w szczególności w zakresie zamówień publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy krajowe powinny dokonywać prounijnej wykładni przepisów krajowych, jednakże dyrektywy nie podlegają bezpośredniemu stosowaniu, a sądy powinny bazować na brzmieniu przepisów krajowych implementujących dyrektywę, zapewniając jednocześnie poszanowanie zasad równego traktowania i przejrzystości.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że dyrektywy UE wiążą w odniesieniu do rezultatu, ale pozostawiają organom krajowym swobodę wyboru formy i środków implementacji. W związku z tym, sądy powinny stosować przepisy krajowe (PZP), interpretując je w świetle celów dyrektywy, które nakazują zapewnienie efektywnej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Wyjątkowe tryby udzielania zamówień, jak tryb z wolnej ręki, wymagają ścisłej wykładni.
Czy naruszenie przez zamawiającego przepisów Prawa zamówień publicznych przy wyborze wykonawcy uzasadnia odpowiedzialność odszkodowawczą dotującego za rozwiązanie umowy dotacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli naruszenie przepisów PZP przez zamawiającego stanowiło podstawę do rozwiązania umowy dotacyjnej przez dotującego, to rozwiązanie to nie jest naruszeniem obowiązków kontraktowych i nie rodzi odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie dotującego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że skoro gmina naruszyła przepisy PZP, wybierając wykonawcę w trybie z wolnej ręki bez spełnienia przesłanek, to Wojewoda L. miał prawo rozwiązać umowę dotacyjną. W związku z tym rozwiązanie umowy było uzasadnione, a roszczenie gminy o odszkodowanie na podstawie art. 471 k.c. nie zasługiwało na uwzględnienie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. (...) W. | instytucja | powód |
| Skarb Państwa – (...) L. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
PZP art. 67 § ust. 1 pkt 6
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Umożliwia udzielenie zamówienia z wolnej ręki w przypadku udzielenia dotychczasowemu wykonawcy zamówień uzupełniających, stanowiących nie więcej niż 50% wartości zamówienia podstawowego i polegających na powtórzeniu tego samego rodzaju zamówień, pod warunkiem, że zamówienie podstawowe zostało udzielone w trybie przetargu nieograniczonego lub ograniczonego, a zamówienie uzupełniające było przewidziane w ogłoszeniu o zamówieniu dla zamówienia podstawowego i jest zgodne z przedmiotem zamówienia podstawowego.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Reguluje odpowiedzialność odszkodowawczą dłużnika w sytuacji niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.
PZP art. 7 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Nakazuje zamawiającemu udzielanie zamówień przy poszanowaniu zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
PZP art. 10 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Nakazuje zamawiającemu udzielanie zamówień przy poszanowaniu zasady przejrzystości.
u.f.p.
Ustawa o finansach publicznych
u.d.j.s.t.
Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie udzielania dotacji celowych dla jednostek samorządu terytorialnego na przebudowę, budowę lub remonty dróg powiatowych i gminnych
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, jakie okoliczności sąd może uznać za udowodnione.
p.b. art. 3
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 31
Ustawa Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wybór wykonawcy w trybie zamówienia z wolnej ręki przez Gminę W. był niezgodny z art. 67 ust. 1 pkt 6 PZP, ponieważ zadanie nie było zamówieniem uzupełniającym do zamówienia podstawowego. • Naruszenie przepisów PZP przez Gminę W. stanowiło uzasadnioną podstawę do rozwiązania umowy dotacyjnej przez Wojewodę L. • Rozwiązanie umowy dotacyjnej przez Wojewodę L. nie stanowiło naruszenia obowiązków kontraktowych i nie rodzi odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie pozwanej.
Odrzucone argumenty
Gmina W. argumentowała, że wybór wykonawcy w trybie z wolnej ręki był zgodny z prawem, w tym z prounijną wykładnią przepisów PZP, a Wojewoda L. bezpodstawnie rozwiązał umowę dotacyjną. • Gmina twierdziła, że zadanie przebudowy drogi było zamówieniem uzupełniającym, funkcjonalnie powiązanym z zamówieniem podstawowym, a także że doszło do naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
Tryb zamówienia z wolnej ręki jest najmniej konkurencyjny. • Zastosowanie wyjątkowego trybu ograniczającego konkurencję, jakim jest tryb z wolnej ręki winno mieć miejsce tylko w szczególnych przypadkach, gdy przepis na to zezwala, jak też zachodzi konieczność ścisłej, nie rozszerzającej wykładni przesłanek stosowania tego trybu. • Określenie „uzupełniające” oznacza takie, które coś dopełnia, czyni kompletnym. • Tego rodzaju odległe powiązanie funkcjonalne nie mogło stanowić o zgodności przedmiotu zamówienia uznanego jako uzupełniające (dotowanego) z przedmiotem zamówienia podstawowego i nie można uznać, że przebudowa drogi w B. miała uzupełniać budowę drogi w Ś.
Skład orzekający
Walentyna Łukomska-Drzymała
przewodniczący
Ewa Bazelan
sędzia-sprawozdawca
Jerzy Nawrocki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zamówień uzupełniających w trybie z wolnej ręki (art. 67 ust. 1 pkt 6 PZP) oraz zasady prounijnej wykładni przepisów krajowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zamówieniami publicznymi i umowami dotacyjnymi, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zamówień publicznych i interpretacji przepisów, co jest kluczowe dla wielu podmiotów sektora publicznego i prywatnego. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe stosowanie procedur i jakie mogą być konsekwencje ich naruszenia.
“Gmina przegrywa miliony przez błąd w zamówieniu publicznym – kluczowa interpretacja przepisów!”
Dane finansowe
WPS: 276 038 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.