I 1 CO 2608/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Warszawie, rozpoznając skargę na postanowienie referendarza sądowego, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał wniosek o nadanie klauzuli wykonalności do ponownego rozpoznania. Referendarz pierwotnie oddalił wniosek następcy prawnego wierzyciela, opierając się na art. 788 § 3 k.p.c., który wyłącza możliwość wnioskowania o klauzulę wykonalności, gdy następca prawny może prowadzić egzekucję na podstawie tytułu wydanego poprzednikowi (art. 8041 i 8042 k.p.c.). Sąd uznał tę wykładnię za błędną, wskazując, że prowadzi ona do nieuzasadnionego ograniczenia ochrony prawnej, narusza zasadę równości wobec prawa oraz ochronę własności. Podkreślono, że przepis art. 788 § 3 k.p.c. nie jest bezwzględny i wymaga oceny, czy faktycznie możliwe jest prowadzenie egzekucji lub zabezpieczenie wierzytelności (np. poprzez hipotekę przymusową) na podstawie tytułu wydanego poprzednikowi. Sąd zwrócił uwagę na potrzebę indywidualnej analizy celu, jaki chce osiągnąć następca prawny, i nie można odmawiać mu ochrony, jeśli nie jest możliwe skuteczne przeprowadzenie egzekucji lub zabezpieczenie wierzytelności w sposób odpowiadający jego potrzebom. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania z wytycznymi dotyczącymi kompleksowej wykładni przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 788 § 3 k.p.c. w kontekście potrzeb następców prawnych wierzyciela, zwłaszcza w zakresie zabezpieczenia wierzytelności i prowadzenia egzekucji z różnych składników majątku lub w różnych rewirach.
Dotyczy specyficznej sytuacji następstwa prawnego w stosunku do wierzyciela, który posiada już tytuł wykonawczy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy następca prawny wierzyciela, któremu wydano tytuł wykonawczy na poprzednika, może uzyskać odrębną klauzulę wykonalności, jeśli potrzebuje prowadzić egzekucję lub zabezpieczyć wierzytelność w sposób, który nie jest możliwy na podstawie tytułu wydanego poprzednikowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, następca prawny wierzyciela może uzyskać odrębną klauzulę wykonalności, jeśli nie jest mu możliwe skuteczne prowadzenie egzekucji lub zabezpieczenie wierzytelności na podstawie tytułu wydanego poprzednikowi, nawet jeśli taki tytuł istnieje.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 788 § 3 k.p.c. nie może prowadzić do całkowitego pozbawienia następcy prawnego ochrony, jeśli istniejący tytuł wykonawczy wydany poprzednikowi nie pozwala na realizację jego uzasadnionych potrzeb egzekucyjnych lub zabezpieczeniowych (np. wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości w innym rewirze komorniczym). Wykładnia przepisu musi uwzględniać konstytucyjne zasady równości i ochrony własności.
Jak należy interpretować pojęcie "możliwości wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji" w kontekście art. 788 § 3 k.p.c. w odniesieniu do potrzeb następcy prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie to należy interpretować w sposób uwzględniający konkretne potrzeby następcy prawnego, a nie tylko hipotetyczną możliwość prowadzenia jakiejkolwiek egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że chodzi o możliwość prowadzenia takiej egzekucji, jaką chce wszcząć wierzyciel, a nie o "jakąkolwiek" egzekucję. Dotyczy to również możliwości zabezpieczenia wierzytelności, np. poprzez wpis hipoteki przymusowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej | spółka | wnioskodawca |
| A. S. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| E. S. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 788 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten nie stanowi bezwzględnego zakazu nadania klauzuli wykonalności następcy prawnemu wierzyciela, jeśli poprzednikowi wydano tytuł wykonawczy, lecz wymaga oceny, czy następcy prawnemu faktycznie możliwe jest prowadzenie egzekucji lub zabezpieczenie wierzytelności na podstawie tytułu poprzednika.
Pomocnicze
k.p.c. art. 8041
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 8042
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 793
Kodeks postępowania cywilnego
Podobnie jak w przypadku art. 793 k.p.c., sąd powinien uwzględniać potrzebę zabezpieczenia wierzytelności, np. poprzez hipotekę przymusową.
k.p.c. art. 795 § § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 7673a § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia art. 788 § 3 k.p.c. przez referendarza prowadzi do nieuzasadnionego ograniczenia ochrony prawnej następcy prawnego wierzyciela. • Odmowa nadania klauzuli wykonalności narusza konstytucyjne zasady równości wobec prawa i ochrony własności. • Następca prawny może potrzebować odrębnego tytułu wykonawczego do skutecznego zabezpieczenia wierzytelności (np. hipoteka przymusowa) lub prowadzenia egzekucji z różnych składników majątku lub w różnych rewirach komorniczych. • Przepis art. 788 § 3 k.p.c. wymaga indywidualnej oceny możliwości prowadzenia egzekucji, a nie tylko teoretycznej możliwości.
Odrzucone argumenty
Możliwość prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wydanego poprzednikowi (art. 8041 i 8042 k.p.c.) wyłącza możliwość uzyskania klauzuli wykonalności przez następcę prawnego (art. 788 § 3 k.p.c.).
Godne uwagi sformułowania
Nie ulegają wątpliwości dwie kwestie. • Sąd nie podziela jednak przeprowadzonej przez referendarza sądowego wykładni prawa. • Taka wykładnia prawa nie może znaleźć aprobaty sądu z kilku względów. • Nieprawidłowa jest zatem taka wykładnia ww. przepisu, w świetle której z powołaniem się na ten przepis ogranicza się stopień ochrony prawnej przyznanej przez system prawny wierzycielowi z tej tylko przyczyny, że jego poprzednik prawny uzyskał już na swoją rzecz klauzulę wykonalności. • Chodzi o możliwość wszczęcia (dalszego prowadzenia) takiej egzekucji, jaką chce wszcząć wierzyciel. • Nie można z powołaniem się na art. 788 § 3 k.p.c. odmówić mu nadania klauzuli wykonalności ze wskazaniem, że „możliwe jest dalsze prowadzenie egzekucji z nieruchomości znajdującej się w Warszawie”. Błędne jest bowiem takie wykładanie zawartego w ww. przepisie pojęcia „egzekucja”, że chodzi o „jakąkolwiek”, „bylejaką” egzekucję.
Skład orzekający
Mateusz Janicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 788 § 3 k.p.c. w kontekście potrzeb następców prawnych wierzyciela, zwłaszcza w zakresie zabezpieczenia wierzytelności i prowadzenia egzekucji z różnych składników majątku lub w różnych rewirach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji następstwa prawnego w stosunku do wierzyciela, który posiada już tytuł wykonawczy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z ochroną praw wierzycieli i ich następców prawnych, z silnym naciskiem na wykładnię przepisów i ich zgodność z zasadami konstytucyjnymi.
“Czy następca prawny wierzyciela zawsze musi obejść się smakiem, gdy poprzednik ma już tytuł wykonawczy? Sąd odpowiada: niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.