FZ 321/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy było zażalenie M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które odmówiło mu dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. M. B. nabył wierzytelność od Syndyka masy upadłości Spółki A, która dotyczyła zwrotu kwot objętych postanowieniem Urzędu Skarbowego w J. w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług na zaległe zobowiązania podatkowe. M. B. powoływał się na umowę cywilnoprawną z Syndykiem, która przenosiła na niego wierzytelności i upoważniała do występowania w jego imieniu przed sądem. Sąd pierwszej instancji odmówił dopuszczenia, wskazując, że sytuacja M. B. nie spełnia przesłanki interesu prawnego określonej w art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a umowa cywilnoprawna nie zmienia stosunku publicznoprawnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, przywołał utrwalone orzecznictwo i poglądy doktryny, zgodnie z którymi interes prawny jest kategorią normatywną, mającą źródło w przepisach prawa materialnego, a nie w czynnościach prawnych między podmiotami. Sąd podkreślił, że legitymację strony określają przepisy prawa, a nie umowy cywilnoprawne. W związku z tym NSA uznał, że M. B. nie wykazał posiadania interesu prawnego w rozstrzygnięciu postępowania i oddalił zażalenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że interes prawny w postępowaniu sądowoadministracyjnym musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie z umów cywilnoprawnych, nawet w przypadku nabycia wierzytelności.
Dotyczy sytuacji, gdy osoba trzecia chce przystąpić do postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba, która nabyła wierzytelność od syndyka masy upadłości, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym tej wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie posiada interesu prawnego, jeśli jej prawo wynika wyłącznie z umowy cywilnoprawnej, a nie z przepisów prawa materialnego kształtujących stosunek publicznoprawny.
Uzasadnienie
Interes prawny w postępowaniu sądowoadministracyjnym musi mieć swoje źródło w przepisach prawa materialnego, które regulują dany stosunek prawny. Umowa cywilnoprawna, nawet jeśli przenosi wierzytelność, nie tworzy automatycznie interesu prawnego w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego lub podatkowego.
Czy umowa cywilnoprawna może stanowić podstawę do uznania interesu prawnego strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa cywilnoprawna sama w sobie nie tworzy legitymacji procesowej ani interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Uzasadnienie
Legitymację strony w postępowaniu sądowym określają przepisy prawa, a nie czynności prawne między podmiotami. Interes prawny musi być bezpośrednio związany z przedmiotem postępowania i wynikać z norm prawa materialnego.
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 33 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący interesu prawnego, na tle którego powstało orzecznictwo NSA.
k.c.
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące umowy cywilnoprawnej i przejścia wierzytelności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie z umowy cywilnoprawnej. • Umowa cywilnoprawna nie tworzy legitymacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Odrzucone argumenty
Nabycie wierzytelności na podstawie umowy cywilnoprawnej daje interes prawny do udziału w sprawie. • Upoważnienie z umowy cywilnoprawnej może być traktowane jako pełnomocnictwo.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania • interes faktyczny nie tworzy legitymacji procesowej • legitymację strony określają przepisy prawa "a nie czynności prawne pomiędzy poszczególnymi podmiotami"
Skład orzekający
Grzegorz Borkowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że interes prawny w postępowaniu sądowoadministracyjnym musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie z umów cywilnoprawnych, nawet w przypadku nabycia wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy osoba trzecia chce przystąpić do postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową różnicę między prawem cywilnym a administracyjnym w kontekście interesu prawnego, co jest istotne dla praktyków.
“Czy umowa cywilna daje prawo do bycia stroną w sądzie administracyjnym? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.