FSK 2661/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę Grzegorza S. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od spadków i darowizn. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej była błędna wykładnia art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, który stanowi, że ustalenie wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych następuje z uwzględnieniem "opinii biegłych". Rzecznik Praw Obywatelskich argumentował, że użycie liczby mnogiej "opinii biegłych" oznacza obowiązek zasięgnięcia opinii co najmniej dwóch biegłych. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepis przez pryzmat wykładni językowej, systemowej i celowościowej, uznał, że sformułowanie "opinii biegłych" wskazuje na rodzaj dowodu, a nie jego obligatoryjną liczbę. Sąd podkreślił, że organ podatkowy ma prawo ocenić, czy opinia jednego biegłego jest wystarczająca do wyjaśnienia sprawy, zwłaszcza gdy nie budzi wątpliwości i nie zgłasza do niej zastrzeżeń strona postępowania. NSA odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej, które również używają liczby mnogiej dla różnych środków dowodowych, nie nakładając tym samym obowiązku ich wielokrotnego stosowania. Sąd uznał, że celem przepisu jest wszechstronne wyjaśnienie sprawy i ustalenie rzeczywistej wartości majątku, a nie nadmierne mnożenie kosztów postępowania poprzez obligatoryjne powoływanie wielu biegłych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, podtrzymując stanowisko, że dopuszczalne jest ustalenie wartości majątku na podstawie opinii jednego biegłego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisu art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn w zakresie liczby biegłych wymaganych do ustalenia wartości majątku.
Dotyczy specyficznego przepisu ustawy o podatku od spadków i darowizn; ogólne zasady postępowania dowodowego mogą być stosowane analogicznie w innych sprawach podatkowych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepis art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, stanowiący, że ustalenie wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych następuje z uwzględnieniem "opinii biegłych", nakłada na organ podatkowy obowiązek zasięgnięcia opinii co najmniej dwóch biegłych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten wskazuje na rodzaj dowodu, a nie jego obligatoryjną liczbę. Dopuszczalne jest ustalenie wartości na podstawie opinii jednego biegłego, jeśli jest ona wystarczająca i nie budzi wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sformułowanie "opinii biegłych" w art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn oznacza rodzaj dowodu, a nie jego obligatoryjną liczbę. Wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przemawia za tym, że organ podatkowy ma prawo ocenić, czy opinia jednego biegłego jest wystarczająca do wyjaśnienia sprawy, zwłaszcza gdy nie budzi wątpliwości i nie zgłasza do niej zastrzeżeń strona postępowania. Celem jest wszechstronne wyjaśnienie sprawy i ustalenie rzeczywistej wartości, a nie nadmierne mnożenie kosztów postępowania.
Przepisy (34)
Główne
u.p.s.d. art. 8 § ust. 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Określenie "opinii biegłych" wskazuje na rodzaj dowodu, a nie obligatoryjną liczbę biegłych. Dopuszczalne jest ustalenie wartości na podstawie opinii jednego biegłego, jeśli jest ona wystarczająca i nie budzi wątpliwości.
u.p.s.d. art. 8 § ust. 4
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
Określenie wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych z uwzględnieniem "opinii biegłych".
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 7 lutego 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku od spadków i darowizn art. 8 § ust. 4
Pomocnicze
u.p.s.d. art. 8 § ust. 3
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
p.p.s.a. art. 183 § par. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 207 § par. 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od obciążenia kosztami postępowania.
p.p.s.a. art. 239 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odstąpienia od obciążenia kosztami postępowania.
o.p. art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Opinie biegłych jako środek dowodowy.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ocena dowodów według swobodnego uznania organu.
o.p. art. 197 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasięganie opinii biegłych.
o.p. art. 197 § par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasięganie opinii biegłych.
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 175 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przymus adwokacki w skardze kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 175 § par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przymus adwokacki w skardze kasacyjnej.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 99
Związanie oceną prawną wyroku NSA po dniu 1 stycznia 2004 r.
k.p.a. art. 75 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dowody w postępowaniu podatkowym.
k.p.a. art. 168 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dowody w postępowaniu podatkowym.
k.p.a. art. 169 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dowody w postępowaniu podatkowym.
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przekonanie organu o słuszności twierdzeń strony na podstawie zebranych dowodów.
k.p.a. art. 84 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasięganie opinii biegłych.
k.p.a. art. 84 § par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasięganie opinii biegłych.
u.g.n. art. 154
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzenia operatu szacunkowego
u.o.s. art. 10 § ust. 3
Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej
u.p.c.c. art. 6 § ust. 4
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
u.p.d.o.p. art. 14 § ust. 3
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.f. art. 19 § ust. 4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych art. 1 § pkt 10
Ustawa z dnia 19 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw § pkt 15
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn dopuszcza ustalenie wartości majątku na podstawie opinii jednego biegłego, a nie obligatoryjnie kilku.
Odrzucone argumenty
Użycie liczby mnogiej "opinii biegłych" w art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn nakłada na organ podatkowy obowiązek zasięgnięcia opinii co najmniej dwóch biegłych.
Godne uwagi sformułowania
"opinii biegłych", określając, że ustalenie wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych będących przedmiotem spadku następuje z uwzględnieniem "opinii biegłych", wskazywał na rodzaj dowodu, a nie liczbę biegłych, których opinii powinien zasięgnąć organ podatkowy. • W tej sytuacji nie naruszało tego przepisu przeprowadzenie dowodu z opinii jednego biegłego.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący sprawozdawca
Stanisław Bogucki
członek
Sylwester Marciniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn w zakresie liczby biegłych wymaganych do ustalenia wartości majątku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu ustawy o podatku od spadków i darowizn; ogólne zasady postępowania dowodowego mogą być stosowane analogicznie w innych sprawach podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu podatkowym, która ma wpływ na sposób ustalania wartości majątku i może generować koszty. Wykładnia przepisu przez NSA jest istotna dla praktyki.
“Czy jeden biegły wystarczy? NSA rozstrzyga o liczbie ekspertów w sprawach podatkowych.”
Dane finansowe
WPS: 79 747 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.