IV CKN 1518/00VAT spółka cywilną dodatkowe zobowiązanie podatkowe
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną spółki jawnej "M." (następcy prawnego wspólników spółki cywilnej "M.") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargę wspólników spółki cywilnej na decyzję Izby Skarbowej w R. dotyczącą zobowiązania w podatku od towarów i usług (VAT) za październik 2001 r. Spór dotyczył dwóch głównych kwestii: momentu powstania obowiązku podatkowego w eksporcie towarów oraz dopuszczalności nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego na spółkę cywilną. Spółka argumentowała, że obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży udokumentowanej fakturami powinien powstać w październiku 2001 r., a nie w listopadzie, zgodnie z art. 6 ust. 8 i 8a ustawy o VAT, ponieważ otrzymała zaliczkę i towar został objęty procedurą wywozu. Kwestionowała również możliwość nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego na spółkę cywilną, podnosząc, że przepisy nie określają trybu zabezpieczenia majątkowego, a spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej do ponoszenia takich sankcji. Podkreślano, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 1998 r. dotyczący art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT powinien mieć zastosowanie również do spółek cywilnych. NSA oddalił skargę kasacyjną. W odniesieniu do momentu powstania obowiązku podatkowego, sąd wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia organu podatkowego i Sądu I instancji był art. 6 ust. 6 ustawy o VAT, a zarzuty naruszenia art. 6 ust. 8 i 8a nie zostały skutecznie postawione w skardze kasacyjnej. Co do dodatkowego zobowiązania podatkowego, NSA powołał się na uchwałę siedmiu sędziów NSA (FPS 1/04) z dnia 14 marca 2005 r., która stwierdziła, że w stanie prawnym obowiązującym w 1999 r. (a tym samym w 2001 r.) dopuszczalne było ustalenie spółce cywilnej dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT. Uchwała ta wyjaśniała, że spółce cywilnej przyznano podmiotowość prawnopodatkową w zakresie VAT, a zatem obowiązki i uprawnienia podatników odnoszą się do niej jako całości. NSA podkreślił również, że decyzja administracyjna dotyczy okresu przedakcesyjnego, co wyklucza stosowanie przepisów Traktatu o UE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie podmiotowości prawnopodatkowej spółki cywilnej w zakresie VAT oraz dopuszczalność nakładania na nią dodatkowych zobowiązań podatkowych. Interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego w eksporcie towarów.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed przystąpienia Polski do UE. Interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego może być modyfikowana przez późniejsze zmiany przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży eksportowej udokumentowanej fakturami powstał w miesiącu otrzymania zaliczki i objęcia towaru procedurą wywozu, czy też w miesiącu faktycznego opuszczenia przez towar polskiego obszaru celnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek podatkowy w eksporcie towarów powstaje z chwilą potwierdzenia wywozu towaru przez graniczny urząd celny, a nie wewnętrzny urząd celny. W przypadku braku dokumentów potwierdzających wywóz przed złożeniem deklaracji, sprzedaż należy wykazać w miesiącu następnym lub stosować stawkę krajową, z możliwością korekty po otrzymaniu dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd I instancji wyjaśnił, że eksport towarów dokumentują dokumenty SAD Karta 1A lub 3 z pieczęcią VAT i "Polska-Cło", a potwierdzenie wywozu przez graniczny urząd celny jest kluczowe dla powstania obowiązku podatkowego w stawce 0%. Brak tych dokumentów przed złożeniem deklaracji skutkuje koniecznością rozliczenia w kolejnym miesiącu lub zastosowania stawki krajowej.
Czy dopuszczalne jest ustalenie spółce cywilnej dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT, w szczególności w kontekście braku podmiotowości prawnej spółki cywilnej i orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 1998 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest ustalenie spółce cywilnej dodatkowego zobowiązania podatkowego. Spółce cywilnej przyznano podmiotowość prawnopodatkową w zakresie VAT, a zatem wszelkie obowiązki i uprawnienia podatników odnoszą się do niej jako całości.
Uzasadnienie
NSA oparł się na uchwale siedmiu sędziów NSA (FPS 1/04), która stwierdziła, że spółce cywilnej przyznano podmiotowość prawnopodatkową w zakresie VAT, co pozwala na nałożenie na nią dodatkowego zobowiązania podatkowego. Wyrok TK z 1998 r. nie wyłączał stosowania tych przepisów do spółek cywilnych.
Czy warunek przedstawienia zabezpieczenia majątkowego zwrotu różnicy podatku (art. 6 ust. 8a pkt 2 ustawy o VAT) jest prawnie możliwy do spełnienia przez podatnika?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio kwestii niemożliwości spełnienia warunku, ale uznał, że zarzuty dotyczące art. 6 ust. 8 i 8a nie były usprawiedliwione, a podstawą rozstrzygnięcia był art. 6 ust. 6 ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Skarga kasacyjna argumentowała, że brak regulacji prawnych dotyczących sposobu i trybu dokonywania zabezpieczeń majątkowych czyni warunek z art. 6 ust. 8a pkt 2 niemożliwym do spełnienia. NSA stwierdził jednak, że zarzuty naruszenia art. 6 ust. 8 i 8a nie były usprawiedliwione, a podstawą rozstrzygnięcia był inny przepis.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
u.p.t.u. art. 6 § ust. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podstawa rozstrzygnięcia dotycząca momentu powstania obowiązku podatkowego w eksporcie.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 27 § ust. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dopuszczalne było ustalenie spółce cywilnej dodatkowego zobowiązania podatkowego.
u.p.t.u. art. 27 § ust. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dopuszczalne było ustalenie spółce cywilnej dodatkowego zobowiązania podatkowego.
u.p.t.u. art. 18 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dotyczy stosowania stawki 0% przy eksporcie.
u.p.t.u. art. 6 § ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Argumentacja strony skarżącej dotycząca momentu powstania obowiązku podatkowego.
u.p.t.u. art. 6 § ust. 8a
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Argumentacja strony skarżącej dotycząca momentu powstania obowiązku podatkowego i warunku zabezpieczenia.
p.p.s.a. art. 174 § par. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § par. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność ustalenia spółce cywilnej dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie uchwały siedmiu sędziów NSA (FPS 1/04). • Stosowanie przepisów prawa krajowego obowiązujących w okresie przedakcesyjnym, bez retroaktywnego stosowania prawa UE.
Odrzucone argumenty
Obowiązek podatkowy z tytułu eksportu powstał w październiku 2001 r. (art. 6 ust. 8 i 8a ustawy o VAT). • Niemożność spełnienia warunku zabezpieczenia majątkowego z art. 6 ust. 8a pkt 2 ustawy o VAT. • Brak podmiotowości spółki cywilnej do ponoszenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. • Niezgodność wyroku WSA z przepisami VI Dyrektywy UE.
Godne uwagi sformułowania
Orzeczona przez Trybunał Konstytucyjny utrata mocy obowiązującej art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (...) nie odnosiła się do spółki cywilnej. • Na gruncie podatku od towarów i usług przyznano podmiotowość prawnopodatkową spółce cywilnej jako organizacji wspólników, a tym samym wszelkie obowiązki i uprawnienia podatników wynikające z tej ustawy odnoszą się do spółek cywilnych a nie bezpośrednio do wspólników tych spółek. • W uchwale powyższej zawarto także argument, iż w przypadku spółki cywilnej nie można mówić o zbiegu odpowiedzialności z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego z odpowiedzialnością karnoskarbową za wykroczenie skarbowe, gdyż spółka jako podatnik podatku VAT nie może ponieść bezpośrednio odpowiedzialności karnej skarbowej.
Skład orzekający
Edmund Łój
przewodniczący sprawozdawca
Józef Orzel
członek
Małgorzata Niezgódka - Medek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie podmiotowości prawnopodatkowej spółki cywilnej w zakresie VAT oraz dopuszczalność nakładania na nią dodatkowych zobowiązań podatkowych. Interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego w eksporcie towarów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed przystąpienia Polski do UE. Interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego może być modyfikowana przez późniejsze zmiany przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podmiotowości spółek cywilnych w prawie podatkowym oraz interpretacji przepisów dotyczących eksportu VAT, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Spółka cywilna jako podatnik VAT: NSA rozstrzyga kluczowe wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.