XXV C 2124/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód I. Ł. wystąpił przeciwko (...) Bank S.A. z żądaniem ustalenia nieważności umowy kredytu hipotecznego nr (...) indeksowanego do CHF z dnia 28 listopada 2006 r. oraz zasądzenia od banku kwoty 306 116 zł tytułem różnicy między środkami otrzymanymi a wpłatami dokonanymi przez powoda. Ewentualnie domagał się stwierdzenia nieważności i wycofania z obrotu prawnego klauzul abuzywnych. Sąd Okręgowy w Warszawie, po analizie umowy i argumentów stron, uznał umowę za nieważną ex tunc. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było uznanie klauzul indeksacyjnych za abuzywne, sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interesy konsumenta. Sąd wskazał, że bank jednostronnie kształtował kursy walut, nie zapewniając przejrzystości mechanizmu i narażając konsumenta na nieograniczone ryzyko kursowe. W związku z nieważnością umowy, sąd zasądził od banku na rzecz powoda kwotę 405 823,51 zł tytułem zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, oraz zwrot kosztów procesu. Zarzut przedawnienia podniesiony przez bank został oddalony, gdyż bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od momentu, gdy powód podjął świadomą decyzję o powołaniu się na nieważność umowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych i naruszenia zasad współżycia społecznego.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy. Interpretacja klauzul abuzywnych może być różna w zależności od szczegółów umowy i orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, zawarta przed wejściem w życie ustawy 'antyspreadowej', zawierająca klauzule indeksacyjne oparte na tabelach kursowych banku, jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa jest nieważna z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał klauzule indeksacyjne za abuzywne, ponieważ bank jednostronnie ustalał kursy walut, nie zapewniając przejrzystości mechanizmu i narażając konsumenta na nieograniczone ryzyko kursowe. Brak przejrzystości i możliwość dowolnego kształtowania kursów przez bank naruszały dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta. Ponadto, umowa nie zawierała postanowień pozwalających na prawidłowe przeliczenie świadczeń, co czyniło ją nieważną ex tunc.
Czy klauzule indeksacyjne w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej stanowią główne świadczenie stron w rozumieniu art. 385¹ § 1 zd. 2 k.c. i podlegają kontroli abuzywności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule indeksacyjne określają główne świadczenie stron i podlegają kontroli abuzywności, jeśli nie są sformułowane w sposób jednoznaczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule indeksacyjne określają główne świadczenie kredytobiorcy (zwrot kredytu) i jako takie podlegają kontroli abuzywności, jeśli nie są jednoznaczne. Brak przejrzystości mechanizmu ustalania kursów walut przez bank uniemożliwiał konsumentowi oszacowanie konsekwencji ekonomicznych umowy.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału kredytu jest zasadny w przypadku stwierdzenia nieważności umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia jest bezzasadny.
Uzasadnienie
Sąd przyjął, że bieg terminu przedawnienia roszczenia banku rozpoczyna się od momentu, gdy kredytobiorca podjął świadomą decyzję o powołaniu się na nieważność umowy, co nastąpiło w momencie wystosowania roszczenia o ustalenie nieważności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. Ł. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Strony zawierając umowę mogą określić stosunek prawny według swojego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie albo zasadom współżycia społecznego. Określenie świadczenia nie może być pozostawione woli wyłącznie jednej ze stron.
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują inne postanowienia tego przepisu.
k.c. art. 385¹ § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
pr. bank. art. 69 § 1
Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w zakresie, w jakim przepisy o zobowiązaniach z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia nie stanowią inaczej.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi dziesięć lat; dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul indeksacyjnych ze względu na brak przejrzystości mechanizmu ustalania kursów walut przez bank. • Naruszenie dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesów konsumenta przez klauzule indeksacyjne. • Nieważność umowy z powodu braku essentialia negotii i sprzeczności z prawem. • Brak podstaw do przedawnienia roszczenia o zwrot świadczeń z nieważnej umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa jest ważna i zawierała dopuszczalne klauzule indeksacyjne. • Roszczenia powoda uległy przedawnieniu. • Klauzule indeksacyjne nie stanowią głównych świadczeń stron i nie podlegają kontroli abuzywności. • Aneks do umowy sanował ewentualne wady umowy.
Godne uwagi sformułowania
klauzule indeksacyjne naruszają dobre obyczaje i rażąco naruszają interesy konsumenta • bank jednostronnie kształtował kursy walut • brak przejrzystości mechanizmu ustalania kursów • nieograniczone ryzyko kursowe dla konsumenta • umowa nieważna ex tunc • zwrot nienależnie spełnionych świadczeń
Skład orzekający
Anna Ogińska - Łągiewka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych i naruszenia zasad współżycia społecznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy. Interpretacja klauzul abuzywnych może być różna w zależności od szczegółów umowy i orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich nieważności z powodu klauzul abuzywnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników.
“Kredyt CHF nieważny! Sąd Okręgowy zasądził ponad 400 tys. zł od banku na rzecz klienta.”
Dane finansowe
WPS: 306 116 PLN
zwrot świadczeń z nieważnej umowy: 405 823,51 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.