XXIII Zs 98/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał dwie skargi złożone przez zamawiającego (...) W. oraz Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o. (przystępującego po stronie zamawiającego) na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) z dnia 16 maja 2022 r. KIO uwzględniła częściowo odwołania wniesione przez szereg wykonawców, nakazując zamawiającemu unieważnienie czynności wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie zamówienia z wolnej ręki na odbiór odpadów komunalnych. Głównymi zarzutami podniesionymi w odwołaniach było niespełnienie przesłanek z art. 214 ust. 1 pkt 11 lit. b Pzp (ponad 90% działalności wykonywanej na rzecz zamawiającego) oraz art. 214 ust. 9 Pzp (możliwość samodzielnego wykonania kluczowych części zamówienia). KIO uznała, że zamawiający nie wykazał spełnienia tych przesłanek, w szczególności poprzez nieprawidłowe zaliczenie do przychodów z zadań powierzonych przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, odbioru odpadów po-covidowych oraz przychodów z zagospodarowania odpadów realizowanego przez podmioty trzecie. Dodatkowo, KIO uznała, że wykonawca nie posiadał potencjału do samodzielnego wykonania kluczowych części zamówienia, w tym transportu odpadów. Sąd Okręgowy, rozpoznając skargi, w pełni podzielił ustalenia faktyczne i argumentację prawną KIO. Oddalił wnioski o skierowanie pytań do TSUE jako nieadekwatne do stanu faktycznego. Sąd uznał, że KIO prawidłowo zinterpretowała przepisy Pzp dotyczące zamówień in-house, stosując wykładnię celowościową i funkcjonalną, zgodną z orzecznictwem TSUE. Podkreślono, że zamówienia in-house stanowią wyjątek od zasady konkurencji i muszą być interpretowane ściśle. Sąd potwierdził, że przychody z działalności komercyjnej (sprzedaż energii) oraz z zadań realizowanych przez podmioty trzecie nie mogą być zaliczane do 90% działalności powierzonej. Sąd odniósł się również do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 214 ust. 9 Pzp, uznając, że KIO prawidłowo oceniła brak możliwości samodzielnego wykonania kluczowych części zamówienia przez wykonawcę, co stanowi naruszenie istoty zamówienia in-house. Sąd oddalił również zarzut dotyczący uprawnienia organizacji do wniesienia odwołania, potwierdzając status Związku (...) jako podmiotu uprawnionego. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił obie skargi jako bezzasadne, utrzymując w mocy wyrok KIO.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek zamówienia in-house, w szczególności dotyczących 90% działalności powierzonej oraz samodzielnego wykonania kluczowych części zamówienia.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zamówieniem publicznym na odbiór odpadów komunalnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zamawiający prawidłowo wykazał spełnienie przesłanki ponad 90% działalności kontrolowanej osoby prawnej wykonywanej na rzecz zamawiającego sprawującego kontrolę, zgodnie z art. 214 ust. 1 pkt 11 lit. b Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zamawiający nie wykazał spełnienia tej przesłanki, ponieważ do obliczenia 90% przychodu uwzględniono przychody niepowiązane bezpośrednio z realizacją zadań powierzonych, takie jak sprzedaż energii elektrycznej czy przychody z odbioru odpadów po-covidowych, a także przychody z zagospodarowania odpadów realizowanego przez podmioty trzecie.
Uzasadnienie
KIO i Sąd Okręgowy uznały, że przychody muszą być bezpośrednio powiązane z realizacją zadań powierzonych przez zamawiającego, a nie z działalnościami pobocznymi czy komercyjnymi. Zaliczenie przychodów z niepowiązanych źródeł wypacza istotę instytucji in-house.
Czy wykonawca posiada potencjał do samodzielnego wykonania kluczowych części zamówienia, zgodnie z art. 214 ust. 9 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonawca nie posiada potencjału do samodzielnego wykonania kluczowych części zamówienia, w szczególności transportu odpadów, co oznacza naruszenie istoty zamówienia in-house.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko KIO, że dopuszczenie zlecenia kluczowych części zamówienia podmiotom trzecim, w tym transportu, narusza zasadę samodzielności wykonawcy w ramach zamówienia in-house i prowadzi do obejścia konkurencyjnych trybów udzielania zamówień publicznych.
Czy organizacja wpisana na listę Prezesa UZP ma prawo do wniesienia odwołania od ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy w trybie zamówienia z wolnej ręki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organizacja wpisana na listę Prezesa UZP ma prawo do wniesienia odwołania od ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na art. 505 ust. 2 Pzp, który wyraźnie przyznaje takie uprawnienie organizacjom wpisanym na listę Prezesa UZP, a także na fakt, że Związek (...) był wpisany na tę listę.
Czy zamawiający sprawuje kontrolę nad osobą prawną odpowiadającą kontroli sprawowanej nad własnymi jednostkami, zgodnie z art. 214 ust. 1 pkt 11 lit. a Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, relacje właścicielskie zamawiającego i wykonawcy wskazują na możliwość kierowania sprawami spółki, co spełnia przesłankę kontroli.
Uzasadnienie
KIO uznała, że relacje właścicielskie i postanowienia umowy spółki pozwalają na uznanie spełnienia przesłanki kontroli, a odwołujący nie przedstawili dowodów świadczących o ograniczonej kontroli.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) W. | organ_państwowy | zamawiający |
| Miejskie Przedsiębiorstwo (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | wykonawca (przystępujący po stronie zamawiającego) |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | przeciwnik skargi |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | przeciwnik skargi |
| Związek (...) w W. | instytucja | przeciwnik skargi |
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | przeciwnik skargi |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | przeciwnik skargi |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w W. | spółka | przeciwnik skargi |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | przeciwnik skargi |
| Przedsiębiorstwo Usług (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | przeciwnik skargi |
Przepisy (6)
Główne
p.z.p. art. 214 § 1 pkt 11 lit. b
Prawo zamówień publicznych
Ponad 90% działalności kontrolowanej osoby prawnej musi dotyczyć wykonywania zadań powierzonych przez zamawiającego sprawującego kontrolę. Do obliczenia tego wskaźnika uwzględnia się średni przychód za 3 lata poprzedzające udzielenie zamówienia. Przychody muszą być bezpośrednio powiązane z realizacją zadań powierzonych.
p.z.p. art. 214 § 1 pkt 11 lit. a
Prawo zamówień publicznych
Zamawiający sprawuje nad osobą prawną kontrolę odpowiadającą kontroli sprawowanej nad własnymi jednostkami, polegającą na dominującym wpływie na cele strategiczne oraz istotne decyzje dotyczące zarządzania sprawami tej osoby prawnej.
p.z.p. art. 214 § 9
Prawo zamówień publicznych
Wykonawca, któremu udzielono zamówienia na podstawie ust. 1 pkt 11-13, nie może powierzyć wykonania części zamówienia podwykonawcy, która dotyczy głównego przedmiotu zamówienia. Zamówienie in-house wymaga samodzielnego wykonania kluczowych części zamówienia.
Pomocnicze
p.z.p. art. 505 § 2
Prawo zamówień publicznych
Środki ochrony prawnej wobec ogłoszenia wszczynającego postępowanie o udzielenie zamówienia przysługują również organizacjom wpisanym na listę prowadzoną przez Prezesa UZP.
p.z.p. art. 214 § 5
Prawo zamówień publicznych
Do obliczania procentu działalności, o którym mowa w ust. 1 pkt 11 lit. b, uwzględnia się średni przychód osiągnięty przez osobę prawną za 3 lata poprzedzające udzielenie zamówienia.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przesłanki 90% działalności powierzonej z uwagi na nieprawidłowe zaliczenie przychodów. • Niespełnienie przesłanki samodzielnego wykonania kluczowych części zamówienia. • Związek (...) posiadał uprawnienie do wniesienia odwołania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia zasad swobodnej oceny dowodów przez KIO. • Zarzuty dotyczące niewłaściwej wykładni art. 214 ust. 9 Pzp. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 505 ust. 2 Pzp przez przyznanie uprawnienia do zaskarżenia organizacji wpisanej na listę Prezesa UZP.
Godne uwagi sformułowania
sprowadzenie przychodu wyłącznie do ustalenia, czy zagospodarowanie mieści się w zakresie zadania powierzonego (...) bez uwzględnienia sposobu, w jaki zagospodarowanie faktycznie było zapewnione, prowadziło do wypaczenia istoty relacji Miasto - Spółka • zamówienie wewnętrzne jest bowiem sposobem wykonywania zadań przez zamawiających, jednak odrębnie niż ma to miejsce przy standardowych zamówieniach publicznych, zadania wykonuje się przy wykorzystaniu zasobów własnych i zasobów podmiotów ściśle od zamawiających uzależnionych • w przypadku gdy samym podmiotom instrumentalnym brakuje wystarczających środków aby samodzielnie sprostać zleceniom instytucji zamawiającej i są zobowiązane korzystać z podmiotów trzecich, aby je zrealizować, znikają względy uzasadniające wyjątek in house i wychodzi na jaw w rzeczywistości ukryte (pod)zamówienie publiczne
Skład orzekający
Alicja Dziekańska
przewodnicząca
Aleksandra Komór
sprawozdawca
Sylwia Paschke
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zamówienia in-house, w szczególności dotyczących 90% działalności powierzonej oraz samodzielnego wykonania kluczowych części zamówienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zamówieniem publicznym na odbiór odpadów komunalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych przesłanek zamówień in-house, które są często nadużywane, a jej rozstrzygnięcie ma istotne znaczenie praktyczne dla sposobu udzielania zamówień publicznych przez jednostki samorządu terytorialnego.
“Czy miejska spółka może dostać zamówienie publiczne bez przetargu? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady in-house.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.