XXIII Zs 146/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi wykonawcy na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na dzierżawę kombajnu ścianowego. Wykonawca kwestionował postanowienie Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ) § 3 ust. 13, które dawało zamawiającemu możliwość nabycia części zamiennych po okresie dzierżawy na bliżej nieokreślonych warunkach cenowych. KIO oddaliła odwołanie, uznając, że postanowienie nie stanowi prawa opcji i nie narusza przepisów. Sąd Okręgowy, rozpoznając skargę, częściowo ją uwzględnił. Sąd uznał, że kwestionowane postanowienie jest nieprecyzyjne, narusza art. 16 pkt 2 w związku z art. 99 ust. 1 i 2 Prawa zamówień publicznych (PZP), ponieważ nie pozwala wykonawcy na oszacowanie ryzyka i skalkulowanie ceny oferty. W związku z tym nakazał zamawiającemu usunięcie tego postanowienia. Sąd nie podzielił jednak zarzutów dotyczących naruszenia prawa opcji ani przepisów Kodeksu cywilnego o zasadach współżycia społecznego i rażącej nierównowadze stron, uznając, że zamawiający ma prawo kształtować warunki umowy zgodnie ze swoimi potrzebami, a wykonawca nie wykazał rażącej nierównowagi. W pozostałym zakresie skargę oddalono, a rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uwzględniało częściowe uwzględnienie skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących opisu przedmiotu zamówienia, przejrzystości SWZ oraz dopuszczalności postanowień umownych w kontekście możliwości nabycia części zamiennych w umowach dzierżawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji dzierżawy sprzętu z opcją nabycia części zamiennych; wymaga analizy konkretnych postanowień SWZ i ich zgodności z przepisami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie SWZ, które pozwala zamawiającemu na jednostronne nabycie części zamiennych po okresie dzierżawy na nieokreślonych warunkach cenowych, jest zgodne z przepisami Prawa zamówień publicznych, w szczególności z wymogami dotyczącymi przejrzystości opisu przedmiotu zamówienia i proporcjonalności wymagań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie jest nieprecyzyjne i narusza przepisy art. 16 pkt 2 w związku z art. 99 ust. 1 i 2 Prawa zamówień publicznych, ponieważ uniemożliwia wykonawcy oszacowanie ryzyka i skalkulowanie ceny oferty.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kwestionowane postanowienie § 3 ust. 13 SWZ stanowi obciążenie dla wykonawcy, którego nie jest w stanie oszacować i skalkulować w cenie oferty. Sposób ustalenia ceny za części, które zamawiający może nabyć, nie gwarantuje ekwiwalentności wartości i może być nieprecyzyjny, co narusza wymogi art. 99 ust. 1 nPZP.
Czy postanowienie SWZ dotyczące możliwości nabycia części zamiennych przez zamawiającego po okresie dzierżawy stanowi prawo opcji w rozumieniu art. 441 Prawa zamówień publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie nie stanowi prawa opcji, ponieważ nie spełnia wymogów określonych w art. 441 ust. 1 Prawa zamówień publicznych (nie określa rodzaju i maksymalnej wartości opcji, ani okoliczności skorzystania z niej).
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko KIO, że kwestionowane zastrzeżenie nie jest prawem opcji, gdyż nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych określonych w art. 441 ust. 1 nPZP. Skoro nie jest to prawo opcji, jego nieprawidłowe ukształtowanie nie stanowi naruszenia przepisów dotyczących opcji.
Czy postanowienie SWZ dotyczące możliwości nabycia części zamiennych przez zamawiającego narusza zasady prawa cywilnego, w tym zasadę swobody umów (art. 353[1] KC) i zasady współżycia społecznego (art. 5 KC), powodując rażącą nierównowagę stron?
Odpowiedź sądu
Nie, wykonawca nie wykazał naruszenia tych zasad. Zamawiający ma prawo kształtować warunki umowy zgodnie ze swoimi potrzebami, a wykonawca nie udowodnił rażącej nierównowagi stron ani sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zamawiający ma uprawnienie do kształtowania postanowień umowy, a wykonawca nie wykazał, aby postanowienie to powodowało rażącą nierównowagę stron, zwłaszcza w kontekście faktu, że (...) jest jedynym dostawcą części i ustala ich ceny. Ciężar udowodnienia naruszenia zasad współżycia społecznego spoczywał na skarżącym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | zamawiający |
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | odwołujący/skarżący |
Przepisy (7)
Główne
PZP art. 16 § pkt 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób przejrzysty.
PZP art. 99 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.
PZP art. 99 § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych, które mogą odnosić się do procesu, metody produkcji, realizacji lub innego etapu cyklu życia, pod warunkiem że są związane z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów.
PZP art. 588 § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Sąd rozpoznając skargę od orzeczenia KIO może zmienić zaskarżone orzeczenie i orzec co do istoty sprawy.
Pomocnicze
PZP art. 441 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Określa warunki, jakie musi spełniać prawo opcji w zamówieniach publicznych (rodzaj i maksymalna wartość, okoliczności skorzystania, niezmodyfikowanie ogólnego charakteru umowy).
k.c. art. 353[1]
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, która pozwala stronom na ułożenie stosunku prawnego według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiał się właściwości stosunku, ustawie lub zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakaz czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub z zasadami współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestionowane postanowienie SWZ jest nieprecyzyjne i uniemożliwia wykonawcy oszacowanie ryzyka oraz skalkulowanie ceny oferty. • Postanowienie narusza przepisy art. 16 pkt 2 w związku z art. 99 ust. 1 i 2 Prawa zamówień publicznych.
Odrzucone argumenty
Postanowienie nie stanowi prawa opcji w rozumieniu art. 441 PZP. • Postanowienie nie narusza zasad prawa cywilnego (art. 353[1] KC, art. 5 KC) ani nie powoduje rażącej nierównowagi stron. • KIO prawidłowo oceniła materiał dowodowy i stan faktyczny.
Godne uwagi sformułowania
skalkulowanie ceny ofertowej jest możliwe na równych warunkach dla każdego wykonawcy • nie stanowią przy tym przeszkody sprecyzowane w projekcie warunki zakupu części zamiennej • postanowienie zawarte w § 3 ust. 13 Załącznika nr 5 do SWZ stanowi obciążenie wykonawcy obowiązkami, co do których nie jest w stanie oszacować ryzyka oraz skalkulować go w cenie oferty • istnieje spore prawdopodobieństwo, że ustalone ceny nie będą ekwiwalentem faktycznej wartości zakupionych części • zamawiający poprzez wprowadzenie zastrzeżenia zawartego § 3 ust. 13 Załącznika nr 5 do SWZ, narzucając cenę części wyliczaną według z góry określanej procentowo stawki w zależności od okresu eksploatacji przedmiotu dzierżawy spowodował dodanie postanowień, które określają sposób wykonania przedmiotu zamówienia w sposób nieprecyzyjny
Skład orzekający
Aleksandra Komór
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących opisu przedmiotu zamówienia, przejrzystości SWZ oraz dopuszczalności postanowień umownych w kontekście możliwości nabycia części zamiennych w umowach dzierżawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dzierżawy sprzętu z opcją nabycia części zamiennych; wymaga analizy konkretnych postanowień SWZ i ich zgodności z przepisami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu zamówień publicznych – precyzji postanowień umownych i potencjalnych pułapek dla wykonawców. Pokazuje, jak sąd może interweniować w przypadku niejasnych zapisów w SWZ.
“Niejasne zapisy w umowach o zamówienia publiczne mogą kosztować wykonawców. Sąd Okręgowy wyjaśnia, co jest dopuszczalne.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.