XXIII ZS 13/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej (KIO), która uwzględniła odwołanie wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. KIO nakazała zamawiającemu unieważnienie wyboru oferty najkorzystniejszej oraz unieważnienie odrzucenia oferty odwołującego. Głównym zarzutem odwołującego było błędne odrzucenie jego oferty z powodu rzekomo nieprawidłowego wniesienia wadium w formie gwarancji bankowej. Zamawiający argumentował, że gwarancja nie zabezpieczała jego interesów w sposób wystarczający, wskazując na postanowienia SWZ wymagające możliwości zaspokojenia się z gwarancji po upływie terminu związania ofertą. Odwołujący podniósł, że takie wymagania są sprzeczne z przepisami Pzp, które określają termin utrzymania wadium do dnia upływu terminu związania ofertą. KIO przychyliła się do argumentacji odwołującego, uznając postanowienia SWZ za nieważne i naruszające zasady równego traktowania wykonawców oraz proporcjonalności. Sąd Okręgowy w Warszawie w pełni podzielił ustalenia i argumentację KIO, oddalając skargę zamawiającej Agencji. Sąd podkreślił, że przepisy Pzp dotyczące wadium mają charakter iuris cogentis, a zamawiający nie może wprowadzać wymagań wykraczających poza ustawowe ramy, co mogłoby prowadzić do nierównego traktowania wykonawców. Sąd uznał, że odrzucenie oferty odwołującego było nieprawidłowe, a postanowienia SWZ dotyczące terminu ważności gwarancji były sprzeczne z art. 97 ust. 5 Pzp i art. 58 k.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Pzp dotyczących wadium, ważności gwarancji bankowych, zasad równego traktowania wykonawców i proporcjonalności w zamówieniach publicznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z terminem ważności gwarancji bankowej i wymaganiami zamawiającego, ale stanowi ważny głos w dyskusji o granicach swobody kształtowania SWZ.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia specyfikacji warunków zamówienia (SWZ) dotyczące terminu ważności gwarancji bankowej, wymagające jej zabezpieczenia po upływie terminu związania ofertą, są zgodne z przepisami Prawa zamówień publicznych (Pzp)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienia są sprzeczne z przepisami Pzp, w szczególności z art. 97 ust. 5 Pzp, który określa termin utrzymania wadium do dnia upływu terminu związania ofertą. Wymaganie dłuższego okresu zabezpieczenia jest nieważne i narusza zasady równego traktowania wykonawców oraz proporcjonalności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy i KIO uznały, że przepisy Pzp dotyczące wadium mają charakter iuris cogentis. Wymaganie od wykonawców wadium zabezpieczającego po upływie terminu związania ofertą jest niedopuszczalne, ponieważ narusza ustawową cezurę czasową utrzymania wadium i może prowadzić do nierównego traktowania wykonawców. Takie postanowienia SWZ są nieważne na podstawie art. 58 k.c. i naruszają zasady naczelne Pzp.
Czy odrzucenie oferty wykonawcy z powodu wniesienia wadium w formie gwarancji bankowej, której termin ważności jest zbieżny z terminem związania ofertą, jest zasadne, jeśli zamawiający wymagał szerszego zabezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odrzucenie oferty w takiej sytuacji jest nieprawidłowe, jeśli wymagania zamawiającego dotyczące wadium były sprzeczne z przepisami Pzp.
Uzasadnienie
Skoro postanowienia SWZ dotyczące terminu ważności gwarancji były nieważne, zamawiający nie mógł na ich podstawie odrzucić oferty wykonawcy. Wadium zostało wniesione prawidłowo, zgodnie z przepisami Pzp, a zamawiający powinien był zbadać i ocenić ofertę.
Czy odwołanie od czynności zamawiającego polegającej na ocenie gwarancji bankowej i odrzuceniu oferty jest wniesione w terminie, jeśli dotyczy tej czynności, a nie treści dokumentacji zamówienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odwołanie jest wniesione w terminie, jeśli dotyczy konkretnej czynności zamawiającego, a nie kwestionuje treść SWZ jako taką.
Uzasadnienie
KIO prawidłowo uznała, że odwołanie dotyczyło czynności zamawiającego z dnia 17 listopada 2021 r. polegającej na ocenie gwarancji i odrzuceniu oferty, a nie treści dokumentacji zamówienia, co oznacza, że zostało wniesione zgodnie z art. 515 ust. 1 pkt 1 Pzp.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Polska Agencja Żeglugi Powietrznej | organ_państwowy | skarżący |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | przeciwnik skargi |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | uczestnik |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
p.z.p. art. 97 § ust. 5
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Wadium wnosi się przed upływem terminu składania ofert i utrzymuje nieprzerwanie do dnia upływu terminu związania ofertą. Gwarancja wadialna powinna zachowywać ważność do końca terminu związania ofertą.
p.z.p. art. 226 § ust. 1 pkt 14
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa do odrzucenia oferty w przypadku niewniesienia lub nieprawidłowego wniesienia wadium.
Pomocnicze
p.z.p. art. 16 § pkt 1 i 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zasady równego traktowania wykonawców i proporcjonalności.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
p.z.p. art. 515 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Termin wniesienia odwołania dotyczącego czynności zamawiającego.
p.z.p. art. 515 § ust. 2 pkt 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Termin wniesienia odwołania dotyczącego treści dokumentacji zamówienia.
p.z.p. art. 554 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Przesłanka uwzględnienia odwołania przez KIO.
p.z.p. art. 137 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zmiany w SWZ można dokonać wyłącznie przed upływem terminu składania ofert.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymagania zamawiającego dotyczące terminu ważności gwarancji bankowej wykraczają poza ustawowe ramy Pzp. • Postanowienia SWZ dotyczące wadium są nieważne jako sprzeczne z ustawą i naruszające zasady równego traktowania oraz proporcjonalności. • Odrzucenie oferty z powodu nieprawidłowego wadium, gdy wymagania zamawiającego były wadliwe, jest niezasadne. • Odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie, ponieważ dotyczyło czynności zamawiającego, a nie treści SWZ.
Odrzucone argumenty
Zamawiający miał prawo określić w SWZ szczegółowe wymagania dotyczące wadium, w tym jego ważności po terminie związania ofertą. • Oferta odwołującego powinna zostać odrzucona z powodu nieprawidłowego wadium. • Odwołanie było spóźnione, ponieważ dotyczyło treści dokumentacji zamówienia.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia rozdz. XI SWZ ustanawiające sposób wnoszenia wadium przez wykonawców biorących udział w postępowaniu są sprzeczne z normami prawnymi wynikającymi z Pzp • przepis prawa zamówień publicznych ma charakter iuris cogentis • art. 97 ust. 5 p.z.p. określa cezurę czasową dla utrzymania wadium, co w praktyce oznacza, że gwarancja wadialna powinna zachowywać ważność do końca terminu związania ofertą, zamawiający zaś wywołał skutek prawnie zakazany w postaci konieczności zabezpieczenia oferty wadium ponad ten termin • takie zachowaniu nie można udzielić ochrony prawnej • narusza zasady naczelne ustawy p.z.p. uregulowane w art. 16 pkt 1 i 3 p.z.p. • zamawiający przeniósł na wykonawcę ryzyko utrudnionego złożenia żądania zapłaty, w przypadku zajścia okoliczności uzasadniających zatrzymanie wadium w ostatnich dniach terminu związania ofertą, czy naruszył zasadę proporcjonalności.
Skład orzekający
Aleksandra Komór
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Pzp dotyczących wadium, ważności gwarancji bankowych, zasad równego traktowania wykonawców i proporcjonalności w zamówieniach publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z terminem ważności gwarancji bankowej i wymaganiami zamawiającego, ale stanowi ważny głos w dyskusji o granicach swobody kształtowania SWZ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu zamówień publicznych – wadium – i pokazuje, jak szczegółowe wymagania zamawiającego mogą być kwestionowane jako sprzeczne z prawem, co jest istotne dla wykonawców i zamawiających.
“Wadium w zamówieniach publicznych: czy zamawiający może wymagać więcej niż mówi ustawa?”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.