Orzeczenie · 2025-03-25

XX GC 759/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Data
2025-03-25
SAOSGospodarczepomoc publicznaWysokaokręgowy
tarcza finansowacovid-19pomoc publicznaprzedsiębiorcamikroprzedsiębiorcaśredni przedsiębiorcaduży przedsiębiorcapfrzwrot środkówlegitymacja procesowa

Powód, Polski Fundusz Rozwoju (PFR) SA, wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) sp. z o.o. kwoty 249 726 zł tytułem zwrotu subwencji otrzymanej w ramach programu Tarcza Finansowa dla mikro i średnich przedsiębiorców. PFR argumentował, że pozwany nie był uprawniony do środków, ponieważ był dużym przedsiębiorcą ze względu na posiadanie przez samorząd 100% udziałów. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty nieudowodnienia zobowiązania, nadużycia prawa podmiotowego oraz przedawnienia. Pozwany przyznał otrzymanie środków i ich wydatkowanie zgodnie z umową, twierdząc, że spełniał warunki dla średniego przedsiębiorcy w momencie składania wniosku, a zmiany regulaminu wprowadzane ex post nie były dla niego wiążące. Sąd Okręgowy oddalił powództwo. Sąd ustalił, że pozwany spełniał kryteria średniego przedsiębiorcy zgodnie z definicją zawartą w umowie i decyzji Komisji Europejskiej, opierając się na liczbie zatrudnionych i obrotach, a nie na strukturze udziałowej. Ponadto, sąd uznał, że PFR nie posiadał legitymacji procesowej do dochodzenia zwrotu pomocy publicznej, argumentując, że środki te pochodziły z zasobów państwowych, a ich zwrot powinien być regulowany przepisami prawa unijnego i krajowego, a PFR nie miał ustawowego umocowania do samodzielnego dochodzenia takich roszczeń. Sąd podkreślił, że zmiany w regulaminie wprowadzane przez PFR po zawarciu umowy nie mogły działać wstecz. W konsekwencji, sąd uznał, że świadczenie nie było nienależne, a powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie braku legitymacji procesowej PFR do dochodzenia zwrotu pomocy publicznej oraz interpretacja kryteriów kwalifikacji przedsiębiorców w ramach programów pomocowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki programu Tarcza Finansowa i jego regulacji, ale zasady dotyczące legitymacji procesowej i pomocy publicznej mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy spółka posiadająca udziały samorządu terytorialnego w 100% może być uznana za dużego przedsiębiorcę w rozumieniu programu Tarcza Finansowa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka spełniała kryteria średniego przedsiębiorcy na podstawie liczby zatrudnionych i obrotów, a nie struktury udziałowej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicji zawartej w umowie i decyzji KE, która odnosiła się do liczby pracowników i obrotów, a nie do posiadanych udziałów.

Czy Polski Fundusz Rozwoju posiada legitymację procesową do dochodzenia zwrotu pomocy publicznej udzielonej w ramach programu Tarcza Finansowa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, PFR nie posiada legitymacji procesowej do dochodzenia zwrotu pomocy publicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że środki pochodziły z zasobów państwowych, a PFR nie miał ustawowego umocowania do samodzielnego dochodzenia zwrotu, co powinno być regulowane przepisami prawa unijnego i krajowego.

Czy zmiany w regulaminie programu Tarcza Finansowa wprowadzone po zawarciu umowy mogą działać wstecz i wpływać na ocenę prawdziwości złożonych oświadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiany w regulaminie nie mogą działać wstecz i wpływać na ocenę prawdziwości oświadczeń złożonych przed ich wprowadzeniem.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zmiany wprowadzane ex post nie mogły rzutować na treść złożonych już oświadczeń ze skutkiem ex tunc.

Czy roszczenie o zwrot pomocy publicznej jest przedawnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie nie jest przedawnione, ponieważ bieg przedawnienia został przerwany przez zawezwanie do próby ugodowej.

Uzasadnienie

Sąd przyjął wymagalność roszczenia na 1 lipca 2020 r. i uznał, że zawezwanie do próby ugodowej w grudniu 2023 r. przerwało bieg 3-letniego terminu przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany

Strony

NazwaTypRola
Polski Fundusz Rozwoju SAspółkapowód
(...) sp. z o.o.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

Ustawa - Prawo przedsiębiorców art. 7 § ust. 1 pkt 1-3

Definicje mikro-, małego i średniego przedsiębiorcy.

Pomocnicze

Ust. o SIR art. 21a § ust. 1-2a

Ustawa o systemie instytucji rozwoju

Przepis ten nie przyznaje PFR kompetencji do samodzielnego dochodzenia zwrotu pomocy publicznej.

k.c. art. 410 § § 2

Kodeks cywilny

Świadczenie nie było nienależne, ponieważ pozwany spełniał wymogi programu i zawarł ważną umowę.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności kontraktowej pozwanego.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności deliktowej pozwanego.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą wynosi 3 lata.

k.c. art. 123 § pkt 1

Kodeks cywilny

Zawezwanie do próby ugodowej przerwało bieg przedawnienia.

Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy art. 2 § ust. 2 pkt 1

UFP art. 207 § ust. 8 - 12a

Ustawa o finansach publicznych

PostPomPubU

Ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany spełniał kryteria średniego przedsiębiorcy zgodnie z definicją w umowie i decyzji KE. • PFR nie posiadał legitymacji procesowej do dochodzenia zwrotu pomocy publicznej. • Zmiany w regulaminie nie działały wstecz. • Roszczenie nie było przedawnione.

Odrzucone argumenty

Pozwany był dużym przedsiębiorcą z uwagi na udziały samorządu. • PFR miał prawo do żądania zwrotu środków na podstawie umowy i regulaminu. • Odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 471 i 415 k.c.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w kontekście sformułowanego przez powoda żądania, dokonał analizy treści złożonego przez pozwanego oświadczenia, jak również okoliczności poprzedzających jego złożenie i wykładni zapisów umownych oraz norm prawnych mających zastosowanie w niniejszej sprawie. • Powód nie ma podstawy faktycznej ani prawnej dochodzonego roszczenia, co prowadzi do wniosku o braku legitymacji procesowej czynnej. • Zasada pierwszeństwa prawa unijnego wynika, obowiązek stosowania prawa unijnego przed prawem krajowym państw członkowskich. • Powód nie posiada umocowania ustawowego przyznającego mu taką kompetencję. • Świadczenie wypłacone na rzecz pozwanego, w świetle powyższego, nie można uznać za nienależne, pozwany spełniał wymogi Programu Tarczy Finansowej, zawarł stosunek prawny w sposób ważny i skuteczny z powodem.

Skład orzekający

Agnieszka du Château

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie braku legitymacji procesowej PFR do dochodzenia zwrotu pomocy publicznej oraz interpretacja kryteriów kwalifikacji przedsiębiorców w ramach programów pomocowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki programu Tarcza Finansowa i jego regulacji, ale zasady dotyczące legitymacji procesowej i pomocy publicznej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy szeroko zakrojonego programu pomocowego dla przedsiębiorców w czasie pandemii i kluczowej kwestii legitymacji procesowej państwowej instytucji finansowej, co ma duże znaczenie praktyczne i budzi wątpliwości prawne.

PFR przegrywa w sądzie: czy państwowa instytucja może odzyskiwać pomoc publiczną?

Dane finansowe

WPS: 249 726 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst