XVIII KO 56/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał wniosek J. K. o zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia za tymczasowe aresztowanie zastosowane w sprawie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia. Wnioskodawca domagał się 49.000 zł odszkodowania i 150.000 zł zadośćuczynienia, uzasadniając to długotrwałością aresztu, niewłaściwą opieką medyczną i zachowaniem współosadzonych. Sąd ustalił, że tymczasowe aresztowanie zostało zastosowane na podstawie przepisów k.p.k. z uwagi na brak stałego miejsca pobytu, niestosowanie się do dozoru policyjnego, próby opuszczenia kraju oraz obawę popełnienia przestępstwa. W trakcie postępowania stwierdzono u J. K. schizofrenię paranoidalną, co skutkowało umorzeniem postępowania karnego i orzeczeniem środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym. Sąd Okręgowy uznał, że tymczasowe aresztowanie było uzasadnione i niezbędne do zapewnienia wykonania środka zabezpieczającego, a zatem nie można go uznać za niewątpliwie niesłuszne. W związku z tym wniosek został oddalony, a kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa. Sąd zaznaczył, że wnioskodawca może dochodzić roszczeń cywilnych w stosunku do jednostek penitencjarnych w zakresie opieki medycznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania w przypadkach, gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, a także w kwestii oceny niewątpliwej niesłuszności aresztowania w kontekście późniejszego umorzenia postępowania z powodu niepoczytalności.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z niepoczytalnością i środkami zabezpieczającymi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy tymczasowe aresztowanie zastosowane wobec osoby, u której następnie stwierdzono niepoczytalność i orzeczono środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, może być uznane za niewątpliwie niesłuszne w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, tymczasowe aresztowanie w takiej sytuacji nie jest niewątpliwie niesłuszne, jeśli było uzasadnione obawą ucieczki lub popełnienia przestępstwa, a także konieczne do zapewnienia wykonania orzeczonego środka zabezpieczającego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że tymczasowe aresztowanie było uzasadnione obawami sądu co do ucieczki i popełnienia przestępstwa, a także było niezbędne do zapewnienia wykonania środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, który został orzeczony z powodu stwierdzonej niepoczytalności. Przepisy k.p.k. dopuszczają stosowanie tymczasowego aresztowania w takich okolicznościach.
Czy wysokość dochodzonego odszkodowania za tymczasowe aresztowanie może być ustalana na podstawie utraconych zarobków, jeśli wnioskodawca w chwili aresztowania nie był zatrudniony i miał zawieszone prawo wykonywania zawodu lekarza z powodu stanu zdrowia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji utracone zarobki nie mogą stanowić podstawy do ustalenia odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że w chwili zastosowania tymczasowego aresztowania wnioskodawca nie był zatrudniony, a jego prawo wykonywania zawodu lekarza zostało zawieszone z powodu stanu zdrowia, co uniemożliwiało ustalenie odszkodowania na podstawie utraconych zarobków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny za odszkodowanie |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 552 § 4
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki do ubiegania się o odszkodowanie i zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie lub inne środki przymusu, gdy zostało ono uznane za niewątpliwie niesłuszne.
Pomocnicze
k.p.k. art. 554 § 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania w sprawach o odszkodowanie za tymczasowe aresztowanie.
k.p.k. art. 258 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa ogólne podstawy stosowania tymczasowego aresztowania.
k.p.k. art. 258 § 3
Kodeks postępowania karnego
Określa dodatkowe przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania, w tym obawę popełnienia nowego przestępstwa.
k.p.k. art. 259 § 4
Kodeks postępowania karnego
Pozwala na stosowanie tymczasowego aresztowania, gdy zachodzi wysokie prawdopodobieństwo orzeczenia środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu sprawcy w zakładzie zamkniętym.
k.p.k. art. 264 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania.
k.k. art. 31 § 1
Kodeks karny
Określa przesłanki umorzenia postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy.
k.k. art. 93b § 1
Kodeks karny
Dotyczy orzekania środków zabezpieczających.
k.k. art. 93c § 1
Kodeks karny
Określa rodzaje środków zabezpieczających.
k.k. art. 93g § 1
Kodeks karny
Dotyczy wykonywania środków zabezpieczających.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tymczasowe aresztowanie było uzasadnione obawą ucieczki i popełnienia przestępstwa. • Tymczasowe aresztowanie było niezbędne do zapewnienia wykonania orzeczonego środka zabezpieczającego. • Przepisy k.p.k. dopuszczają stosowanie tymczasowego aresztowania w sytuacji, gdy zachodzi wysokie prawdopodobieństwo orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie zamkniętym.
Odrzucone argumenty
Tymczasowe aresztowanie było niewątpliwie niesłuszne z uwagi na późniejsze umorzenie postępowania i orzeczenie środka zabezpieczającego. • Wysokość dochodzonego odszkodowania powinna uwzględniać utracone zarobki wnioskodawcy jako lekarza.
Godne uwagi sformułowania
niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie • odpowiedzialność Skarbu Państwa określona w art.552 § 4 k.p.k. oparta jest na zasadzie ryzyka • konsekwencje umorzenia postępowania na podstawie art.17 § 2 pkt 2 k.p.k. w zw. z art.31 § 1 k.k. powinny być oceniane tak samo jak w przypadku uniewinnienia oskarżonego • sytuacja J. K. jest odmienna niż w przypadku spraw, w których doszło do wydania wskazywanych orzeczeń sądowych • Co do skutków dla osoby, której dotyczy środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie zamkniętym jest analogiczny do orzeczenia bezwzględnej kary pozbawienia wolności. • nienależne jest odszkodowanie i zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie poprzedzające umieszczenie wnioskodawcy w zakładzie psychiatrycznym, trwające od uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego do przyjęcia go do takiego zakładu, jako mające mocowanie w art. 264 § 3 k.p.k. i stosowane właśnie dla zapewnienia realności wykonania środka zabezpieczającego.
Skład orzekający
Ireneusz Szulewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania w przypadkach, gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, a także w kwestii oceny niewątpliwej niesłuszności aresztowania w kontekście późniejszego umorzenia postępowania z powodu niepoczytalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z niepoczytalnością i środkami zabezpieczającymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności Skarbu Państwa za tymczasowe aresztowanie, a jednocześnie pokazuje złożoność sytuacji osób z problemami psychicznymi w systemie prawnym.
“Czy areszt za chorobę psychiczną to niesłuszne pozbawienie wolności? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 199 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.