XVII AMC 5652/12Niedozwolona klauzula zwrot pieniędzy sklep internetowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Fundacja (...) w W., domagał się uznania za niedozwolone i zakazania wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia regulaminu sklepu internetowego pozwanego (...) S.A. z siedzibą w B., o treści: "Pieniądze zostaną zwrócone w ciągu 7 dni roboczych przelewem bankowym na rachunek wskazany przez Klienta lub 21 dni roboczych przekazem pocztowym pod adresem wskazanym w zamówieniu.". Powód argumentował, że klauzula ta, zawarta w części VII "Prawo odstąpienia od umowy" pkt. 1 wzorca, jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wypełniając hipotezę art. 385[1] § 1 kc. Podkreślono, że pozwany nierówno traktuje konsumentów w zależności od posiadania rachunku bankowego, a także że postanowienie jest sprzeczne z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, który nakazuje zwrot niezwłoczny, nie później niż w terminie czternastu dni. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, zaprzeczając niedozwolonemu charakterowi klauzuli i kwestionując legitymację procesową powoda. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwany posługiwał się kwestionowanym wzorcem do dnia wniesienia pozwu. Sąd oddalił zarzut braku legitymacji procesowej powoda, wskazując na art. 479[38] kpc. Stwierdził również, że zaprzestanie stosowania postanowienia po wniesieniu pozwu nie ma znaczenia dla postępowania, zgodnie z art. 479[39] i 479[40] kpc. Oceniając postanowienie pod kątem art. 385[1] § 1 kc, sąd uznał, że nie dotyczy ono głównych świadczeń stron. Stwierdził, że dobre obyczaje wymagają, aby przedsiębiorca nie wykorzystywał swojej uprzywilejowanej pozycji kontraktowej i nie utrudniał konsumentowi realizacji prawa do zwrotu towaru. Różnicowanie terminu zwrotu pieniędzy w zależności od sposobu jego dokonania (przelew vs. przekaz pocztowy) jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, którzy w przypadku wyboru przekazu pocztowego muszą czekać dłużej niż przewiduje ustawa (14 dni). Sąd uznał, że sytuacja konsumenta byłaby lepsza, gdyby klauzula nie została wprowadzona. W konsekwencji, na podstawie art. 385[1] § 1 kc, sąd uznał postanowienie za niedozwolone i na podstawie art. 479[42] § 1 kpc zakazał jego wykorzystywania. Orzeczono o publikacji wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz o kosztach postępowania na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 385[1] kc w kontekście zróżnicowanych terminów zwrotu w sklepach internetowych oraz legitymacji procesowej organizacji konsumenckich.
Dotyczy konkretnego typu klauzuli i specyfiki umów zawieranych na odległość. Sąd okręgowy, orzeczenie może być zmienione przez sąd wyższej instancji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wzorca umowy przewidujące zróżnicowane terminy zwrotu pieniędzy konsumentowi w zależności od sposobu jego dokonania (przelew bankowy vs. przekaz pocztowy) jest niedozwoloną klauzulą umowną w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to jest niedozwoloną klauzulą umowną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zróżnicowanie terminu zwrotu pieniędzy (7 dni roboczych przelewem, 21 dni roboczych przekazem pocztowym) narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumentów, ponieważ wydłuża termin zwrotu ponad ustawowy okres 14 dni dla części konsumentów i nierówno ich traktuje. Jest to sprzeczne z celem ustawy o ochronie praw konsumentów.
Czy organizacja społeczna, do której zadań statutowych należy ochrona interesów konsumentów, posiada legitymację procesową do wytoczenia powództwa o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posiada legitymację procesową.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 479[38] kpc, organizacja społeczna, do której zadań statutowych należy ochrona interesów konsumentów, może wystąpić z takim powództwem. Dowodem legitymacji jest wyciąg z KRS potwierdzający cele statutowe organizacji.
Czy zaprzestanie stosowania przez pozwanego kwestionowanego postanowienia wzorca umowy po wniesieniu pozwu wpływa na możliwość prowadzenia postępowania o uznanie go za niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie wpływa.
Uzasadnienie
Intencją ustawodawcy było umożliwienie wszczynania i prowadzenia postępowań o uznanie wzorca umowy za niedozwolone także w sytuacji zaniechania stosowania takiego postanowienia, zgodnie z art. 479[39] i 479[40] kpc. Celem postępowania jest uznanie klauzuli za niedozwoloną i zakazanie jej stosowania z mocą wiążącą wobec osób trzecich, a nie nakazanie zaniechania jej stosowania.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Fundacja (...) | instytucja | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione z nim indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – z wyłączeniem postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W przypadku postanowień o charakterze niedozwolonym, stosuje się przepisy ogólne.
u.o.p.k. art. 7 § ust. 3
Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie czternastu dni.
k.p.c. art. 479[42] § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uwzględniając powództwo zakazuje stosowania zaskarżonego postanowienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane.
k.p.c. art. 479[38]
Kodeks postępowania cywilnego
Z powództwem w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone może wystąpić, między innymi, organizacja społeczna, do której zadań statutowych należy ochrona interesów konsumentów.
k.p.c. art. 479[39]
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 479[40]
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 479[44]
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nakazuje publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt strony pozwanej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Dz. U. z dnia 3 października 2002 r. art. 18 § ust. 1 pkt. 2 w zw. z § 2 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Podstawa ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika procesowego.
Dz.U. nr 167 poz. 1398 ze zm. art. 113 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Uzasadnia orzeczenie o nakazaniu pobrania od strony pozwanej opłaty od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie zróżnicowało terminy zwrotu pieniędzy w zależności od sposobu jego dokonania (przelew vs. przekaz pocztowy). • Dłuższy termin zwrotu (21 dni) dla przekazu pocztowego jest sprzeczny z ustawowym terminem 14 dni. • Postanowienie nierówno traktuje konsumentów. • Postanowienie narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumentów. • Postanowienie jest sprzeczne z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów.
Odrzucone argumenty
Pozwany kwestionował niedozwolony charakter postanowienia. • Pozwany kwestionował legitymację procesową powoda.
Godne uwagi sformułowania
dobre obyczaje to normy postępowania polecające nienadużywania w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej. • Przedstawianie konsumentom do akceptacji warunków umowy zawierających zapisy, kształtujące ich prawa i obowiązki w sposób mniej korzystny niż wynika to z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, niewątpliwie przeczy powyższemu. • Oczekiwanym jest także, by pozwany przedsiębiorca nie przenosił na konsumenta ryzyka związanego z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, które w kontekście niniejszej sprawy wiąże się z uprawnieniem do odstąpienia od umowy zawieranej na odległość. • Poprzez zastosowanie kwestionowanego zapisu może dojść do sytuacji, gdy nabywca rzeczy nie będzie mógł w ustawowym terminie odzyskać kwoty wpłaconej za zakupiony uprzednio towar. • Żaden jednak z obowiązujących przepisów nie różnicuje terminu zwrotu pieniędzy pod względem sposobu jego dokonania. • To bowiem na rzecz tej grupy klientów zwrot pieniędzy nastąpi w ciągu 21 dni, a nie 14, jak wskazuje przepis ustawy. • Na gruncie niniejszej sprawy widać wyraźnie, że pozwany traktuje konsumentów- swoich klientów w sposób nierówny.
Skład orzekający
Dariusz Dąbrowski
SSO
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385[1] kc w kontekście zróżnicowanych terminów zwrotu w sklepach internetowych oraz legitymacji procesowej organizacji konsumenckich."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu klauzuli i specyfiki umów zawieranych na odległość. Sąd okręgowy, orzeczenie może być zmienione przez sąd wyższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu sklepów internetowych i praw konsumentów, a konkretnie nieuczciwych praktyk dotyczących zwrotu pieniędzy. Jest to temat interesujący dla szerokiego grona konsumentów i prawników specjalizujących się w ochronie konsumentów.
“Czy sklep internetowy może dłużej zwracać pieniądze za zakupy? Sąd rozstrzyga!”
Sektor
e-commerce
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.