XVI GC 801/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. M. dochodziła odszkodowania w wysokości 15.000.000 zł od Przedsiębiorstwa Państwowego (...) w W., twierdząc, że na skutek wejścia w życie Uchwały nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 20 czerwca 2011 r. jej nieruchomości zostały objęte strefą ograniczeń, co spowodowało spadek ich wartości oraz konieczność poniesienia kosztów związanych z klimatem akustycznym. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając m.in. upływ terminu zawitego do zgłaszania roszczeń. Sąd Okręgowy ustalił, że nieruchomości powódki znajdowały się w obszarze ograniczonego użytkowania (OOU) najpierw na mocy Rozporządzenia Wojewody z 2007 r., a następnie Uchwały Sejmiku z 2011 r. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy roszczenie oparte na art. 129 Prawa ochrony środowiska (POŚ) zostało zgłoszone w terminie. Sąd, opierając się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, uznał, że dwuletni termin zawity do zgłaszania roszczeń, wynikający z art. 129 ust. 4 POŚ, rozpoczął bieg z dniem wejścia w życie Rozporządzenia Wojewody z 2007 r. (25 sierpnia 2007 r.) i upłynął 25 sierpnia 2009 r. Ponieważ powódka zgłosiła swoje roszczenia dopiero w lipcu 2013 r., sąd uznał je za wygasłe. Sąd podkreślił, że zmiana organu uprawnionego do tworzenia OOU z wojewody na sejmik województwa oraz zmiana formy aktu prawnego z rozporządzenia na uchwałę nie wpłynęły na moc obowiązującą Rozporządzenia z 2007 r. do czasu wejścia w życie Uchwały z 2011 r. Co więcej, sąd stwierdził, że Uchwała z 2011 r. w rzeczywistości zmniejszyła zakres ograniczeń dla nieruchomości powódki w porównaniu do poprzedniego rozporządzenia, co nie mogło spowodować otwarcia terminu na nowo. Opinia biegłego potwierdziła, że wartość nieruchomości powódki nie uległa znaczącej zmianie na skutek objęcia ich OOU, a ewentualne obniżenie wartości miało charakter marginalny i nie dotyczyło nieruchomości o charakterze gospodarczym. Sąd oddalił również alternatywną podstawę roszczenia opartą na art. 415 Kodeksu cywilnego, uznając, że legalna działalność portu nie stanowi deliktu, a powódka nie wykazała poniesienia szkody w rozumieniu przepisów cywilnych. Sąd nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 5 KC, wskazując, że upływ terminu zawitego nie podlega ocenie w kontekście nadużycia prawa. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo w całości i obciążył powódkę kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu zawitego w sprawach o odszkodowanie za OOU, ciągłość obowiązywania aktów prawnych po zmianie organu lub formy, wpływ OOU na nieruchomości gospodarcze.
Dotyczy specyficznej sytuacji utworzenia OOU dla portu i nieruchomości sąsiadujących, a także interpretacji przepisów POŚ i przepisów przejściowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie o odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości w związku z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania (OOU) na podstawie art. 129 Prawa ochrony środowiska, zgłoszone po upływie dwuletniego terminu zawitego, jest zasadne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie jest bezzasadne, ponieważ zostało zgłoszone po upływie dwuletniego terminu zawitego, który rozpoczął bieg od wejścia w życie pierwszego aktu prawnego tworzącego OOU.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dwuletni termin zawity do zgłaszania roszczeń z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 129 POŚ, liczony od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego, rozpoczął bieg w 2007 roku i upłynął w 2009 roku. Późniejsza uchwała z 2011 roku nie otworzyła terminu na nowo, gdyż nie wprowadziła istotnych nowych ograniczeń, a wręcz zmniejszyła ich zakres. Zgłoszenie roszczeń w 2013 roku nastąpiło po terminie.
Czy zmiana organu uprawnionego do tworzenia obszaru ograniczonego użytkowania (OOU) z wojewody na sejmik województwa oraz zmiana formy aktu prawnego z rozporządzenia na uchwałę wpływa na moc obowiązującą wcześniejszego rozporządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana organu i formy aktu prawnego nie wpłynęła na moc obowiązującą wcześniejszego rozporządzenia, które zachowało moc do czasu wejścia w życie nowego aktu.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na przepisach przejściowych i utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, stwierdził, że zmiana organu upoważnionego do wydania aktu wykonawczego nie powoduje utraty mocy obowiązującej dotychczasowego aktu, a jedynie wskazuje organ właściwy do jego zmiany lub uchylenia. Rozporządzenie Wojewody z 2007 r. zachowało moc do wejścia w życie Uchwały Sejmiku z 2011 r.
Czy utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania (OOU) dla nieruchomości o charakterze gospodarczym (magazynowym, produkcyjnym) może spowodować szkodę w postaci zmniejszenia ich wartości, uzasadniającą odszkodowanie na podstawie art. 129 POŚ lub art. 415 KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, utworzenie OOU dla nieruchomości o charakterze gospodarczym, które nie wpłynęło istotnie na ich wartość ani sposób użytkowania, nie stanowi podstawy do odszkodowania.
Uzasadnienie
Opinia biegłego wykazała, że objęcie nieruchomości powódki obszarem ograniczonego użytkowania nie wpłynęło istotnie na ich wartość rynkową, szczególnie w przypadku nieruchomości o charakterze magazynowym i produkcyjnym. Sąd uznał, że nie zaszła przesłanka ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, a także nie wykazano szkody w rozumieniu art. 415 KC.
Czy zarzut naruszenia art. 5 Kodeksu cywilnego (zasada współżycia społecznego) może być podstawą do uwzględnienia roszczenia, gdy doszło do uchybienia terminowi zawitemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 5 KC nie może być podstawą do uwzględnienia roszczenia, gdy doszło do uchybienia terminowi zawitemu, który podlega uwzględnieniu z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że upływ terminu zawitego jest kwestią, która podlega uwzględnieniu z urzędu i nie może być badana na płaszczyźnie kryteriów wynikających z art. 5 KC. Brak jest podstaw do stosowania art. 5 KC, gdy roszczenie wygasło z powodu upływu terminu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| Przedsiębiorstwo Państwowe (...) w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
POŚ art. 129 § 1-4
Prawo ochrony środowiska
Roszczenie o odszkodowanie za szkodę (w tym zmniejszenie wartości nieruchomości) wynikającą z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na skutek utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania (OOU) przysługuje w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie. Termin ten jest terminem zawitym.
POŚ art. 135 § 2
Prawo ochrony środowiska
Określa organ właściwy do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania (pierwotnie wojewoda, następnie sejmik województwa).
POŚ art. 136 § 1-2
Prawo ochrony środowiska
Określa sądy właściwe w sprawach spornych dotyczących odszkodowania lub wykupu nieruchomości oraz podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania.
Pomocnicze
KC art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej. Sąd uznał, że legalna działalność portu nie stanowi deliktu, a powódka nie wykazała szkody w rozumieniu tego przepisu.
KC art. 5
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 5 KC nie może być podstawą do uwzględnienia roszczenia, gdy doszło do uchybienia terminowi zawitemu.
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej art. 47 § 2
Przepis przejściowy stanowiący, że akty prawa miejscowego wydane na podstawie przepisów zmienianych zachowują moc do czasu wydania nowych aktów.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej art. 32 § 2-3
Reguluje kwestię utraty mocy obowiązującej aktu wykonawczego w przypadku zmiany przepisu upoważniającego, w tym zmiany organu upoważnionego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powódki wygasło z powodu upływu dwuletniego terminu zawitego do jego zgłoszenia, liczonego od wejścia w życie pierwszego aktu prawnego tworzącego obszar ograniczonego użytkowania. • Uchwała Sejmiku Województwa z 2011 r. nie wprowadziła nowych, istotnych ograniczeń, a wręcz zmniejszyła zakres istniejących, co nie spowodowało otwarcia terminu na nowo. • Wartość nieruchomości powódki nie uległa znaczącej zmianie na skutek objęcia ich obszarem ograniczonego użytkowania, co potwierdziła opinia biegłego. • Legalna działalność portu nie stanowi deliktu cywilnego, a powódka nie wykazała szkody w rozumieniu art. 415 KC.
Odrzucone argumenty
Powódka domagała się odszkodowania za spadek wartości nieruchomości i nakłady związane z klimatem akustycznym na podstawie art. 129 POŚ. • Powódka wskazywała na alternatywną podstawę roszczenia w art. 415 KC. • Powódka podnosiła zarzut naruszenia art. 5 KC. • Powódka wnioskowała o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia wniosku RPO przez Trybunał Konstytucyjny.
Godne uwagi sformułowania
termin zawity • wartość nieruchomości nie uległa zmianie • ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości • nie można przyjąć, że sąd obowiązany jest dopuścić dowód z kolejnych biegłych, czy też opinii instytutu w każdym wypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony.
Skład orzekający
Ewa Teofilak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu zawitego w sprawach o odszkodowanie za OOU, ciągłość obowiązywania aktów prawnych po zmianie organu lub formy, wpływ OOU na nieruchomości gospodarcze."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utworzenia OOU dla portu i nieruchomości sąsiadujących, a także interpretacji przepisów POŚ i przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z ochroną środowiska i prawami właścicieli nieruchomości, a także interpretacji przepisów proceduralnych i materialnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy można dochodzić odszkodowania za hałas portu po latach? Sąd Okręgowy odpowiada: termin zawity kluczowy!”
Dane finansowe
WPS: 15 000 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.