Orzeczenie · 2016-05-06

XIV C 370/14

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2016-05-06
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokaokręgowy
wypadek komunikacyjnyzadośćuczynienieodszkodowanieubezpieczenie OCkrzywdawięź rodzinnaśmierćkodeks cywilny

Sprawa dotyczyła roszczeń rodziny zmarłego w wypadku komunikacyjnym E. S. przeciwko jego ubezpieczycielowi. Powodowie domagali się zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z naruszenia więzi rodzinnych oraz odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej. Sąd Okręgowy w Poznaniu, po analizie materiału dowodowego, w tym opinii biegłych i zeznań świadków, ustalił stan faktyczny dotyczący wypadku, okoliczności rodzinnych oraz reakcji żałoby powodów. Sąd uznał, że śmierć E. S. była skutkiem zawinionego działania sprawcy wypadku, co uzasadnia odpowiedzialność ubezpieczyciela. Zasądzono na rzecz wdowy G. S. (1) łącznie 75 000 zł (60 000 zł zadośćuczynienia i 15 000 zł odszkodowania), a na rzecz każdego z czworga dzieci po 35 000 zł zadośćuczynienia. Sąd uzasadnił wysokość zasądzonych kwot, biorąc pod uwagę intensywność krzywdy, trwałość negatywnych skutków oraz rolę zmarłego w rodzinie. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu uwzględniało stopień wygrania sprawy przez poszczególnych powodów oraz ich trudną sytuację materialną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę psychiczną związaną ze śmiercią osoby bliskiej na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. w sprawach sprzed 2008 roku. Określenie zakresu pojęcia 'znacznego pogorszenia sytuacji życiowej' na gruncie art. 446 § 3 k.c. oraz zasad ustalania wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania w tego typu sprawach.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji wprowadzającej art. 446 § 4 k.c., jednak jego zasady interpretacyjne dotyczące art. 448 k.c. pozostają aktualne. Wartość praktyczna dotyczy głównie spraw o podobnym charakterze, gdzie szkoda powstała przed 2008 rokiem.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku śmierci osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, który miał miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c., najbliższym członkom rodziny przysługuje zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. za naruszenie dóbr osobistych w postaci więzi rodzinnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, najbliższym członkom rodziny przysługuje zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. za krzywdę powstałą wskutek śmierci poszkodowanego spowodowanej czynem niedozwolonym popełnionym przed 3 sierpnia 2008 r.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym, mimo braku bezpośredniego przepisu (art. 446 § 4 k.c. wszedł w życie później), możliwe jest dochodzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. za naruszenie dóbr osobistych, takich jak więź rodzinna, jeśli naruszenie było bezprawne i zawinione.

Czy śmierć osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, spowodowana nieumyślnym naruszeniem zasad bezpieczeństwa przez kierowcę, skutkuje powstaniem po stronie najbliższych członków rodziny szkody w postaci znacznego pogorszenia sytuacji życiowej, uzasadniającej przyznanie odszkodowania na podstawie art. 446 § 3 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć osoby bliskiej może spowodować znaczne pogorszenie sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny, uzasadniające przyznanie stosownego odszkodowania na podstawie art. 446 § 3 k.c.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że pogorszenie sytuacji życiowej ma szerokie znaczenie i obejmuje nie tylko utratę środków utrzymania, ale także utratę pomocy, rady, opieki, wsparcia, a także konieczność samodzielnego wykonywania obowiązków domowych i utratę możliwości polepszenia warunków życia w przyszłości. Waga tych świadczeń i obowiązków, zwłaszcza w kontekście utraty sprawnego i oddanego członka rodziny, uzasadnia przyznanie odszkodowania.

Od kiedy należą się ustawowe odsetki za opóźnienie od zasądzonego zadośćuczynienia i odszkodowania w sprawach o szkody powstałe w wyniku wypadków komunikacyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia, w którym ubezpieczyciel, przy zachowaniu należytej staranności, mógł ustalić odpowiedzialność oraz wysokość świadczenia, nie później jednak niż od dnia wymaganego przez przepisy ustawy (np. 30 dni od zgłoszenia szkody).

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, wskazując, że ubezpieczyciel ma obowiązek wypłacić odszkodowanie w określonym terminie (np. 30 dni od zgłoszenia szkody). Jeśli w tym terminie nie mógł ustalić odpowiedzialności lub wysokości świadczenia, termin ten ulega przedłużeniu, ale nie może przekroczyć 90 dni. W przypadku braku odpowiedzi lub odmowy wypłaty, odsetki należą się od dnia, w którym świadczenie powinno być spełnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
powodowie (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
G. S. (1)osoba_fizycznapowódka
J. B.osoba_fizycznapowódka
B. S.osoba_fizycznapowód
D. S.osoba_fizycznapowód
R. S.osoba_fizycznapowód
... SA w W.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 446 § § 3

Kodeks cywilny

Odszkodowanie za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny zmarłego.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę wynikłą z naruszenia dóbr osobistych.

Pomocnicze

k.c. art. 24 § § 1

Kodeks cywilny

Środki ochrony naruszonego dobra osobistego, w tym żądanie zadośćuczynienia.

k.c. art. 436 § § 1

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność samoistnego posiadacza mechanicznego środka komunikacji.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

Dz. U. Nr 124, poz. 1152 z późn. zm. art. 14 § ust. 1 i 2

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych

Terminy wypłaty odszkodowania przez zakład ubezpieczeń.

k.p.c. art. 11

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie sądu cywilnego ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada nieobciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1395 z późn. zm. art. 113 § ust. 1 i 2 pkt 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Orzekanie o nieuiszczonych kosztach sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie szczególnej więzi rodzinnej między zmarłym a powodami, której zerwanie spowodowało krzywdę. • Znaczne pogorszenie sytuacji życiowej wdowy wskutek śmierci męża. • Odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkodę wynikłą z wypadku komunikacyjnego. • Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. za krzywdę powstałą przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.

Odrzucone argumenty

Żądanie zadośćuczynienia nie ma podstawy prawnej (argument pozwanego, odrzucony przez sąd). • Kwestionowanie wysokości zasądzonych świadczeń (częściowo uwzględnione przez sąd poprzez oddalenie wyższych żądań).

Godne uwagi sformułowania

śmierć była dla wszystkich powodów wyjątkowo traumatycznym przeżyciem, tym dotkliwszym, że nastąpiła w dramatycznych okolicznościach, a przy tym była nagła i zupełnie niespodziewana. • Poczucie krzywdy będą jej towarzyszyć do końca życia. • Pogorszenie sytuacji życiowej, o którym mowa w art. 446 § 3 k.c. , ma o wiele szersze znaczenie niż utrata lub zmniejszenie środków utrzymania. • Zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny. • Nakład pracy pełnomocnika pozwanego ograniczył się zaś do sporządzenia odpowiedzi na pozew, której treść w pełni pokrywała się odpowiedziami na pozew składanymi przez niego w innych, podobnych sprawach.

Skład orzekający

Marcin Garcia Fernandez

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę psychiczną związaną ze śmiercią osoby bliskiej na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. w sprawach sprzed 2008 roku. Określenie zakresu pojęcia 'znacznego pogorszenia sytuacji życiowej' na gruncie art. 446 § 3 k.c. oraz zasad ustalania wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania w tego typu sprawach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji wprowadzającej art. 446 § 4 k.c., jednak jego zasady interpretacyjne dotyczące art. 448 k.c. pozostają aktualne. Wartość praktyczna dotyczy głównie spraw o podobnym charakterze, gdzie szkoda powstała przed 2008 rokiem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy tragicznego wypadku i jego konsekwencji dla rodziny, co nadaje jej silny wymiar ludzki. Wyjaśnia ważne kwestie prawne dotyczące zadośćuczynienia i odszkodowania po śmierci osoby bliskiej, co jest istotne dla prawników i osób poszkodowanych.

Wypadek sprzed lat: Jak sąd ocenił krzywdę rodziny i zasądził miliony zadośćuczynienia?

Dane finansowe

zadośćuczynienie i odszkodowanie: 75 000 PLN

zadośćuczynienie: 35 000 PLN

zadośćuczynienie: 35 000 PLN

zadośćuczynienie: 35 000 PLN

zadośćuczynienie: 35 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst