XIII GA 116/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Kaliszu zasądził od pozwanej A. T. kwotę 49.626,03 zł wraz z odsetkami oraz koszty procesu, uznając ją odpowiedzialną za długi spółki na podstawie art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych. Pozwana zaskarżyła wyrok w całości, podnosząc szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. Kluczowe argumenty apelacji dotyczyły braku świadomości pozwanej co do pełnienia funkcji członka zarządu, jej trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej (w tym problemów psychicznych), a także wykorzystania jej przez innych członków zarządu, którzy mieli ją nakłonić do podpisywania dokumentów bez pełnego zrozumienia ich znaczenia. Pozwana twierdziła, że była traktowana jak "słup" i nie miała wpływu na sprawy spółki. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał zarzuty pozwanej za zasadne. Sąd odwoławczy podkreślił, że odpowiedzialność z art. 299 § 1 k.s.h. ma charakter deliktowy, oparty na winie. W ocenie Sądu Okręgowego, pozwana, ze względu na swoją szczególną sytuację osobistą, trudne warunki pracy i presję ze strony innych członków zarządu, nie miała rzeczywistego rozeznania co do znaczenia pełnionej funkcji i dokonywanych czynności. Kluczowe okazało się dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa, który potwierdził, że pozwana nie była w stanie rozpoznać znaczenia swoich działań i przewidzieć konsekwencji, pozostając w sytuacji zależności i presji. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo, stwierdzając brak podstaw do przypisania pozwanej odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że brak świadomości pełnienia funkcji członka zarządu z powodu stanu zdrowia psychicznego i manipulacji może wyłączyć odpowiedzialność za długi spółki na podstawie art. 299 k.s.h.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stanu psychicznego i okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność za jej długi na podstawie art. 299 § 1 k.s.h., jeśli nie miał świadomości pełnienia tej funkcji z powodu swojego stanu zdrowia psychicznego i był manipulowany przez innych członków zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, członek zarządu nie ponosi odpowiedzialności, jeśli wykaże, że nie ponosi winy, co w tym przypadku wynika z braku świadomości pełnienia funkcji i dokonywanych czynności z powodu trudnej sytuacji życiowej, zdrowotnej i presji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że odpowiedzialność z art. 299 § 1 k.s.h. ma charakter deliktowy i opiera się na winie. W sytuacji pozwanej, która była w trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej, była manipulowana i znajdowała się pod presją, nie można było przypisać winy, gdyż nie miała świadomości znaczenia swoich działań i nie mogła przewidzieć konsekwencji.
Czy wpis do KRS członka zarządu ma charakter konstytutywny, czy deklaratoryjny w kontekście odpowiedzialności za długi spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny, a dla przyjęcia odpowiedzialności decydujący jest fakt rzeczywistego i świadomego pełnienia funkcji.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa wskazującego, że wpis do rejestru jest deklaratoryjny, a kluczowe dla odpowiedzialności jest rzeczywiste i świadome pełnienie funkcji członka zarządu, a nie tylko sam wpis.
Czy opinia biegłego psychologa jest wystarczająca do oceny świadomości pozwanej co do pełnienia funkcji członka zarządu i znaczenia dokonywanych czynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opinia biegłego psychologa jest kluczowa dla oceny stanu psychicznego i poznawczego pozwanej, co ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia winy i odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, w wyjątkowej sytuacji, dopuścił dowód z opinii biegłego psychologa z urzędu, uznając, że tylko wiedza specjalistyczna może ocenić zdolność pozwanej do rozumienia znaczenia swoich działań i konsekwencji, co było kluczowe dla ustalenia braku winy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. | spółka | powódka |
| A. T. | osoba_fizyczna | pozwana |
| B. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.s.h. art. 299 § 1
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność członków zarządu za długi spółki, gdy egzekucja jest bezskuteczna.
k.s.h. art. 299 § 2
Kodeks spółek handlowych
Przesłanki egzoneracyjne zwalniające członka zarządu z odpowiedzialności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Brak uwzględnienia zobowiązania opisem czynu z sentencji wyroku karnego.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie dowodów dla dokonania ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Brak prawidłowego uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie przepisu o mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zastosowanie zasad współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana nie miała świadomości pełnienia funkcji członka zarządu z powodu swojego stanu zdrowia psychicznego i trudnej sytuacji życiowej. • Pozwana była manipulowana i wykorzystywana przez innych członków zarządu, co wyłącza jej winę w rozumieniu odpowiedzialności deliktowej. • Brak rzeczywistego i świadomego pełnienia funkcji członka zarządu, pomimo wpisu do KRS. • Opinia biegłego psychologa potwierdzająca brak rozeznania pozwanej co do znaczenia dokonywanych czynności.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy uznał, że pozwana świadomie pełniła funkcję prezesa zarządu, co potwierdzają jej działania (podpisywanie dokumentów, wzór podpisu w KRS). • Sąd Rejonowy uznał, że pozwana nie wykazała przesłanek egzoneracyjnych z art. 299 § 2 k.s.h. • Powódka podtrzymała swoje stanowisko i dowody z I instancji, kwestionując przydatność opinii biegłego psychologa.
Godne uwagi sformułowania
pozwana nie była w stanie rozpoznać znaczenia dokonywanych przez nią czynności i przewidzieć konsekwencji grożących jej konsekwencji, w tym objęcia i wykonywania funkcji członka zarządu • pozostawała w sytuacji zależności i wdzięczności wobec „mecenasa” M. • odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zobowiązania, których egzekucja okazała się bezskuteczna, ma charakter deliktowej odpowiedzialności odszkodowawczej • nie można jej przypisać winy w rozumieniu odpowiedzialności deliktowej • pozwana ponosi odpowiedzialność, jako nominalny członek zarządu, tzw. „słup”
Skład orzekający
Piotr Chańko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak świadomości pełnienia funkcji członka zarządu z powodu stanu zdrowia psychicznego i manipulacji może wyłączyć odpowiedzialność za długi spółki na podstawie art. 299 k.s.h."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stanu psychicznego i okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak osoby w trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej mogą stać się ofiarami manipulacji, a sąd musi badać rzeczywiste okoliczności pełnienia funkcji, a nie tylko formalne wpisy.
“Czy można być "słupem" w zarządzie spółki i uniknąć odpowiedzialności za jej długi? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 49 626,03 PLN
zapłata: 49 626,03 PLN
zwrot kosztów procesu: 2482 PLN
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.