XII Kp 1007/17

Sygn. akt XII Kp 1007/17 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w XII Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSO Marek Celej Protokolant: Katarzyna Jasińska Przy udziale Prokuratora Piotra Sielskiego po rozpoznaniu wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej Warszawa – Praga w Warszawie delegowanego do Prokuratury Regionalnej w Warszawie w przedmiocie zwolnienia z obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej na podstawie art. 180§ 2 k.p.k. postanawia wniosku prokuratora o zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej (...) na okoliczność: I a) usług prawnych świadczonych w okresie 2015-2016, mających związek z przedmiotem śledztwa (...) . na rzecz: - Biuro (...) .. R. , ul. (...) . (...)-(...) W. . - (...) Sp. z o.o. . ul. (...) , (...)-(...) W. . - G. M. , s. H. i M. . PESEL: (...) - M. R. (1) . c. L. i E. z d. V. » PESEL (...) - F. R. . s. J. i M. . PESEL: (...) . b) poznania ww. osób, nawiązania współpracy, sposobu komunikowania się. rozliczania się, c) innych pracowników kancelarii zaangażowanych w świadczenie pomocy prawnej w przedmiotowym zakresie. d) propozycji zainwestowania środków pieniężnych w uruchamianie kasyna, która najprawdopodobniej w I kwartale 2016r. została złożona G. M. - zwolnienia z obowiązku zachowania tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu adwokata oraz wyrażenie zgody na uzyskanie od ww. adwokata oryginałów dokumentów (projekty pism i umów, wszelkiej korespondencji, w tym e-mail, dokumentów księgowych (faktur, rachunków, rejestrów) dot. rozliczenia i zapłaty za świadczone usługi) wz. Ze świadczeniem usług na rzecz osób i podmiotów wyszczególnionych w punkcie a) nie uwzględnić UZASADNIENIE Do tutejszego Sądu wpłynął wniosek Prokuratora Prokuratury Regionalnej w W. w przedmiocie wyrażenia zgody na zwolnienie adwokata W. M. (1) z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej. We wniosku Prokurator wskazał, iż nadzoruje śledztwo o sygn. akt (...) wszczęte w sprawie udziału w okresie od września 2015r. do października 2015r. w W. i innych miejscowościach na terenie Polski działalności zorganizowanej grupy przestępczej, której celem było popełnienie za pośrednictwem utworzonego łańcucha podmiotów gospodarczych, a w tym przy udziale spółki (...) Sp. z o.o. w ramach ustalonego podziału zadań i ról przestępstw i przestępstw skarbowych tj. o czyn z art. 258 § 1 kk oraz w sprawie podawania w okresie od września 2015 r. do października 2015 r. w W. przez osoby reprezentujące spółkę (...) Sp. z o.o. , w złożonych deklaracjach VAT-7 danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym, w celu wprowadzenia w błąd urzędników I (...) Urzędu Skarbowego w W. i uzyskania nienależnego zwrotu podatku VAT, w łącznej kwocie 370.063.811,- zł, tj. o czyn z art. 76 § 1 kks . W uzasadnieniu prokurator podał, iż w przestępczym procederze tworzenia podmiotów gospodarczych mających za zadnie wyłudzenia od Skarbu Państwa podatku VAT brało udział wiele ustalonych i nieustalonych osób z ustalonym podziałem ról i zadań, mającej na celu osiągnięcie korzyści majątkowych z przestępstw oraz z przestępstw skarbowych związanych z fikcyjnym, karuzelowym obrotem różnymi towarami i nierzetelnymi dokumentami w tym fakturami VAT poświadczającymi nieprawdę, co do przeprowadzonych transakcji, na których fikcyjnie udokumentowano wprowadzenie do obrotu na terenie kraju i za granicą, za pośrednictwem zorganizowanej sieci spółek, różnego towaru. Na czele grupy stali G. M. i S. S. , natomiast członkami byli M. R. (2) , A. P. oraz M. P. . Nadto prokurator wskazał, że wszyscy członkowie grupy przestępczej mieli świadomość czemu służą podejmowane przez nich przestępcze działania. W dalszej części organa ścigania podkreśliły, że adwokat W. M. (1) oraz Kancelaria w której pracuje współpracowały z osobami: M. R. (2) -prowadzącej biuro (...) i która zajmowała stanowisko księgowej w firmie (...) Sp. z o .o. , F. R. – synem M. R. (2) i jednocześnie pracownikiem biura (...) . Nadto prokurator wskazał, że to za pośrednictwem w/w osób G. M. zaczął korzystać z usług adwokata W. M. (1) , a w ramach współpracy adwokat świadczył usługi doradztwa prawnego, m in. sporządzał i opiniował projekty pism i umów, które na późniejszym etapie miały służyć nienależnemu zwrotowi podatku VAT, otrzymując za to wynagrodzenie. W dalszej kolejności prokurator wskazał, że usługi świadczone przez W. M. (1) zostały wykorzystane w procesie dowodzenia w trakcie prowadzonych kontroli podatkowych w (...) Sp. z o.o. istnienia fikcyjnych środków pieniężnych w obrocie pomiędzy (...) sp. z o.o. a (...) . Nadto prokurator podał, że W. M. (1) opiniował także pisma mające posłużyć do nacisku na pracowników I (...) Urzędu Skarbowego w W. w celu szybszego zakończenia kontroli podatkowej. Prokurator wskazał również, że adw. W. M. (1) jest obrońcą M. R. (2) oraz F. R. , natomiast okoliczności, które są objęte niniejszym wnioskiem dotyczą zdarzeń, które zaistniały przed udzieleniem w/w pełnomocnictwa do obrony, a zakres wniosku ogranicza się do zdarzeń, w których uczestniczył adw. W. M. (1) oraz jego relacji dot. tych zdarzeń, albowiem dokumenty objęte wnioskiem zostały wytworzone przed ustanowieniem W. M. (1) jako obrońcy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż przepis art. 180 § 2 k.p.k. zezwala na zwolnienie z tajemnicy adwokackiej co do faktów objętych tajemnicą zawodową tylko wtedy, gdy spełnione są kumulatywnie dwie powiązane ze sobą przesłanki, a więc gdy uchylenie takie jest niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości oraz okoliczność, co do której następuje zwolnienie, nie może być ustalona na podstawie innego dowodu. Prokurator składając wniosek o zwolnienie z tajemnicy zawodowej zobowiązany jest wykazać słuszność swego wniosku. Powinien on bowiem wskazać na istnienie przesłanek warunkujących wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia w zakresie zwolnienia z tajemnicy zawodowej. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem podanie na jakiej podstawie faktycznej wywodzi, że zwolnienie z tajemnicy jest niezbędne dla wymiaru sprawiedliwości, a określonych okoliczności nie można ustalić na podstawie innych dowodów (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 czerwca 2013 r. II AKz 303/13). Prokurator w/w wniosku wskazał jedynie na fakt, że za pośrednictwem pracowników biura (...) obsługujących sp. W. – podejrzanych o członkostwo w zorganizowanej grupie przestępczej oskarżony G. M. podjął współpracę z adw. W. M. (1) . Ponadto adwokat miał sporządzać i opiniować projekty pism i umów, które miały służyć wykorzystaniu w procesie ubiegania się przez sp. z o.o. (...) o nienależny zwrot podatku Vat na kwotę ponad 370 mln. zł, nadto miał też stosować nacisk na jak najszybsze zakończenie kontroli przez wytworzenie wrażenia, że kontrola podatkowa jest prowadzona w sposób nierzetelny, długotrwały, a osoby kontrolujące są negatywnie nastawione do spółki. Prokurator oparł swój wniosek na chęci poczynienia szczegółowych ustaleń w zakresie udziału adw. W. M. (2) w procesie wytwarzania pism i umów, a które zostały wykorzystane przez zorganizowana grupę przestępczą, wskazując, iż dzięki dostępowi do dokumentacji oraz korespondencji e-mail możliwe będzie także odtworzenie działań podejmowanych w trakcie kontroli podatkowej, nadto jakiego typu czynności i usługi były wykonywane przez adwokata, jaka byłą ich treść i w jakim stopniu przyczynił się do ich powstania, oraz jaki był jego wkład w całość przedsięwzięcia zmierzającego do wyłudzenia podatku VAT. W ocenie Sądu, wskazując jedynie powyższą okoliczność Prokurator w swym wniosku nie wykazał, iż interesujących go informacji nie można uzyskać w oparciu o inne dowody, a jedynym sposobem na dojście do ustalenia prawdy materialnej jest uzyskanie zeznań adwokata W. M. (1) . Nie można zapominać, iż zawód adwokata jest zawodem gdzie gwarancja zachowania tajemnicy zawodowej jest jednym z jego głównych atrybutów, dlatego też decyzja o zwolnieniu z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej nie może być wydana w sposób pochopny. Posiadanie wiedzy przez adwokata o interesach jego klientów nie jest wystarczającym powodem do naruszenia tajemnicy, do której się zobowiązał, podejmując zawód, jeśli nawet nie zapewniał o tym każdorazowo swych klientów. Tajemnicę zawodową adwokata reguluje art. 6 ust. 3 PrAdw, zgodnie z którym adwokata nie można zwolnić od obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej co do faktów, o których dowiedział się udzielając porady prawnej lub prowadząc sprawę . Tajemnica zawodowa określona w przepisach ustawy z 26.5.1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1999 ze zm.) obejmuje zatem również tajemnicę obrończą , która na gruncie procedury karnej chroniona jest art. 178 pkt 1 KPK , formułującym zakaz dowodowy o charakterze bezwzględnym . Ogólnikowe określenie zakresu zwolnienia od tajemnicy sprawiałoby, że zwolnienie nie dotyczyłoby konkretnych okoliczności, ale byłoby carte blanche dla dowolnego korzystania ze zwolnienia przez organy śledcze. Byłoby to generalne zwolnienie adwokata z tajemnicy w odniesieniu do całości przedmiotu śledztwa, którego wykorzystanie zależałoby od organów śledczych. Takie zwolnienie z tajemnicy byłoby niegodne z treścią art. 180 § 2 k.p.k. , który dopuszcza je tylko dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Pominięcie podstawy faktycznej dokonywanej oceny sprawia, że ocena niezbędności uzyskania informacji co do okoliczności oznaczonych we wniosku jest arbitralna, niedająca się kontrolować w tym aspekcie. (por. post. SA w Krakowie z 21.4.2010 r., II AKz 129/10, KZS 2010, Nr 5, poz. 36; post. SA w Krakowie z 19.3.2009 r., II AKz 64/09, OSA 2012, Nr 10, poz. 37). Powyższe stanowisko Sądu nie wyklucza możliwości ponownego wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie z tajemnicy zawodowej, jeżeli w toku dalszego postępowania okaże się, że ustalenie danej okoliczności niezbędnej i istotnej dla postępowania, nie jest jednak możliwe bez jej uchylenia. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak na wstępie