XII KO 72/15

Sprawa dotyczyła wniosku córek E. S. (1) o zasądzenie od Skarbu Państwa zadośćuczynienia i odszkodowania za krzywdę i szkodę ich ojca, który został represjonowany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. E. S. (1) został skazany na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Bydgoszczy (wyrok SR 328/48 z 13.10.1948 r.), która została wykonana 9 kwietnia 1949 r. W międzyczasie, Sąd Okręgowy w Warszawie skazał go na 15 lat więzienia za przestępstwa gospodarcze (wyrok IV K dor. 72/49 z 15.03.1949 r.). Oba te wyroki zostały później uznane za nieważne z powodu represji politycznych. Wnioskodawczynie domagały się po 500 000 zł zadośćuczynienia i 497 500 zł odszkodowania, wskazując na tortury w śledztwie, pokazowy proces, karę śmierci, szantaż w innym procesie, a także świadomość pozostawienia rodziny w trudnej sytuacji. Sąd Okręgowy w Warszawie, analizując przepisy ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz każdej z córek kwotę 175 000 zł tytułem zadośćuczynienia, uznając, że krzywda doznana przez ich ojca, w tym wykonanie kary śmierci, była ogromna i zasługuje na rekompensatę. Sąd podkreślił, że zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i powinno być odpowiednie do aktualnych warunków życia, ale nie może prowadzić do wzbogacenia. Wniosek o odszkodowanie został oddalony, ponieważ wnioskodawczynie nie udowodniły konkretnej szkody majątkowej poniesionej przez ojca, w szczególności utraconych zarobków, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego. Sąd stwierdził, że brak jest danych pozwalających na ustalenie, jakie kwoty ojciec przeznaczał na utrzymanie rodziny, jakie miał wydatki, czy był w stanie coś zaoszczędzić, co jest niezbędne do ustalenia szkody majątkowej.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający