Orzeczenie · 2019-05-13

XII KO 39/18

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2019-05-13
SAOSKarnerepresje polityczneWysokaokręgowy
stan wojennyinternowanierepresjezadośćuczynienieodszkodowanieSkarb Państwahistoria Polskiprawa człowieka

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z wniosku A.Z. przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie i zadośćuczynienie za internowanie w okresie stanu wojennego. Wnioskodawca był represjonowany na podstawie decyzji Komendanta Stołecznego Milicji Obywatelskiej. Sąd, opierając się na ustawie z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, ustalił stan faktyczny na podstawie zeznań wnioskodawcy i świadków oraz dokumentów. Wnioskodawca internowany był od 13 grudnia 1981 r. do 12 października 1982 r., doświadczając złych warunków w aresztach, przeludnienia, zimna, braku intymności, a także pobicia. Sąd uwzględnił, że wcześniejszy wyrok z 2009 r. zasądził 20 000 zł zadośćuczynienia i 5 000 zł odszkodowania, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2011 r. uznał za niekonstytucyjne ograniczenia kwotowe. W niniejszym postępowaniu sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz A.Z. kwotę 70 000 zł tytułem zadośćuczynienia, wliczając w to kwotę 20 000 zł już wypłaconą. W pozostałym zakresie wniosek o odszkodowanie, w tym za utratę pracy dodatkowej, został oddalony z powodu braku wykazania związku przyczynowego i przekroczenia kwoty już zasądzonej. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za internowanie w stanie wojennym, uwzględnianie inflacji i wcześniejszych zasądzeń, ocena krzywdy emocjonalnej i fizycznej.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa o zadośćuczynienie jest indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osobie internowanej w stanie wojennym przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przysługuje na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że internowanie było formą represji, która spowodowała krzywdę emocjonalną i fizyczną, a także ograniczenia w życiu osobistym i zawodowym. Wysokość zadośćuczynienia powinna być adekwatna do doznanych dolegliwości i czasu ich trwania, uwzględniając również wcześniejsze zasądzenia i inflację.

Jaka jest wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia należnego za okres internowania w stanie wojennym, biorąc pod uwagę wcześniejsze orzeczenia i zmiany prawne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd zasądził 70 000 zł zadośćuczynienia, uwzględniając wcześniejsze 20 000 zł i inflację, oddalając wniosek o dodatkowe odszkodowanie.

Uzasadnienie

Sąd ocenił żądaną kwotę 876 505 zł jako zbyt wygórowaną, kierując się zasadą rozsądnych granic i aktualnymi warunkami społecznymi. Wniosek o odszkodowanie za utratę pracy dodatkowej został oddalony z powodu braku dowodów na bezpośredni związek przyczynowy z internowaniem i przekroczenie kwoty 5 000 zł już zasądzonej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zasądzenie części roszczenia
Strona wygrywająca
A. Z.

Strony

NazwaTypRola
A. Z.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowypozwany

Przepisy (4)

Główne

Dz. U. z 1991 roku Nr 34, poz. 149 ze zm. art. 8 § ust. 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Osobie internowanej w stanie wojennym przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za szkodę i zadośćuczynienie za krzywdę wynikłe z wykonania decyzji o internowaniu.

Pomocnicze

Dz. U. z 1991 roku Nr 34, poz. 149 ze zm. art. 13

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.k. art. 540 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania.

Dekret o ochronie bezpieczeństwa Państwa i porządku publicznego w czasie obowiązywania stanu wojennego art. 42 § ust 1

Podstawa wydania decyzji o internowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Internowanie w stanie wojennym spowodowało znaczną krzywdę emocjonalną i fizyczną. • Warunki internowania były bardzo trudne (przeludnienie, zimno, brak higieny, pobicie). • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego zniósł ograniczenia kwotowe w zakresie odszkodowań i zadośćuczynień. • Wcześniej zasądzone kwoty należy uwzględnić z uwzględnieniem inflacji.

Odrzucone argumenty

Żądana kwota zadośćuczynienia (876 505 zł) była zbyt wygórowana. • Brak wystarczających dowodów na wykazanie, że utrata pracy dodatkowej była bezpośrednim skutkiem internowania i przekroczyła kwotę 5 000 zł. • Niezatrudnienie po internowaniu było kolejną formą represji, za którą nie można było dochodzić odszkodowania w tym postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

zasądza od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy A. Z. kwotę 70.000 (siedemdziesięciu tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia • w pozostałym zakresie wniosek oddala • kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa • warunki w areszcie były niedobre • cele były przeludnione • Toaleta znajdowała się wewnątrz celi, nie była zamykana, a jedynie zasłonięta kotarą. Intymność nie była zachowana. • Pod podłogami były szczury, które nocą wchodziły do cel. • Wnioskodawca raz został pobity w odwecie za protest internowanych. Było to dotkliwe pobicie. • Pojawiły się one bowiem dopiero po sierpniu 1982 r., a nie miały miejsca tuż po zatrzymaniu, kiedy stres był najsilniejszy. • Przyznanie osobie represjonowanej zadośćuczynienia, nie może być wygórowane i prowadzić do bezpodstawnego wzbogacenia • wysokość przyznanego zadośćuczynienia powinna być utrzymana w rozsądnych granicach odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa • Niezatrudnienie wnioskodawcy niezwłocznie po internowaniu nie było skutkiem internowania, a kolejną formą represji względem tego działacza opozycji, za którą jednak w niniejszym postepowaniu odszkodowanie nie może zostać przyznane.

Skład orzekający

Katarzyna Stasiów

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za internowanie w stanie wojennym, uwzględnianie inflacji i wcześniejszych zasądzeń, ocena krzywdy emocjonalnej i fizycznej."

Ograniczenia: Każda sprawa o zadośćuczynienie jest indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy represji stanu wojennego i dochodzenia sprawiedliwości przez osoby represjonowane, co ma dużą wartość historyczną i społeczną. Pokazuje trudną drogę do uzyskania rekompensaty za doznane krzywdy.

Internowanie w stanie wojennym: Jak sąd wycenił krzywdę i zadośćuczynił za lata represji?

Dane finansowe

WPS: 876 505 PLN

zadośćuczynienie: 70 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst