XII GA 555/18

Sprawa rozpoczęła się od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) z 17 września 2015 r., który uwzględnił odwołanie wykonawcy (...) S.A. w W. w zakresie zarzutu naruszenia art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo zamówień publicznych (Pzp). KIO nakazała Zamawiającemu – Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Gdańsku – unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym wykluczenie Konsorcjum: Przedsiębiorstwo (...) S.A. oraz (...) Budownictwo sp. z o.o. z siedzibą w S. . Powodem było uznanie, że gwarancja ubezpieczeniowa zapłaty wadium złożona przez konsorcjum nie zabezpieczała oferty w sposób prawidłowy, ponieważ obejmowała działania lub zaniechania tylko jednego z wykonawców – Przedsiębiorstwa (...) S.A. – z jednoczesnym pominięciem drugiego wykonawcy, (...) Budownictwo sp. z o.o., mimo wspólnego ubiegania się o zamówienie. KIO odwołała się do przepisów Pzp oraz Kodeksu cywilnego, podkreślając, że gwarancja musi jasno i niebudząco zabezpieczać interesy zamawiającego zarówno pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym. Konsorcjum oraz Zamawiający wnieśli skargi na wyrok KIO. Konsorcjum zarzuciło m.in. błędne zastosowanie art. 24 ust. 2 pkt 2 Pzp i błędną wykładnię art. 45 ust. 6 pkt 4 Pzp, twierdząc, że gwarancja nie musiała wskazywać wszystkich wykonawców. Zamawiający zarzucił sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym i naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 2 Pzp. Wyrokiem z 22 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił obie skargi, w pełni podzielając ustalenia i ocenę prawną KIO. Sąd Okręgowy uznał, że gwarancja wadialna musi być skuteczna i dawać zamawiającemu pewność zaspokojenia roszczeń, a dokument złożony przez konsorcjum, obejmujący tylko jednego wykonawcę, nie spełniał tego wymogu. Podkreślono, że gwarancja ubezpieczeniowa jest zobowiązaniem abstrakcyjnym, a jej zakres jest wyznaczony treścią dokumentu, który musi jasno określać podmiotowy i przedmiotowy zakres odpowiedzialności. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego do Sądu Najwyższego, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących wadium i solidarnej odpowiedzialności wykonawców. Wyrokiem z 15 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zgodził się, że prawidłowość gwarancji zależy od tego, czy stwarza ona podstawę do żądania zapłaty niezależnie od tego, który z wykonawców doprowadził do ziszczenia się przesłanek zatrzymania wadium. Podkreślił znaczenie wykładni treści gwarancji zgodnie z art. 65 k.c. Sąd Najwyższy uznał również, że wykonawcy wspólnie ubiegający się o zamówienie ponoszą solidarną odpowiedzialność za wniesienie wadium, ponieważ jest to świadczenie niepodzielne. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy w Gdańsku, stosując się do wytycznych Sądu Najwyższego, ponownie oddalił skargi. Sąd Okręgowy potwierdził, że gwarancja wadialna musi obejmować wszystkich członków konsorcjum, aby była skuteczna, a dokument złożony przez konsorcjum nie spełniał tego wymogu. Podkreślono abstrakcyjny i nieakcesoryjny charakter gwarancji, którego zakres jest ściśle określony jej treścią. Sąd Okręgowy uznał, że ryzyko, iż zamawiający nie uzyska sumy gwarancyjnej, jeśli przyczyny zatrzymania wadium leżą po stronie wykonawcy nieobjętego gwarancją, jest zbyt wysokie, co uzasadniało wykluczenie konsorcjum z postępowania.

Zagadnienia prawne (2)